W okresie od 30 lipca do 7 sierpnia 1966 r. grupa ЛОС ДСО «Труд» (komenda ЦНИИ im. А. Н. Крылова) w składzie:

1. ПУГАЧЕВ А. Д. — mistrz sportu, kierownik
2. ПУШКАРСКИЙ В. И. — 1-й sp. разряд, uczestnik
3. АНТОНОВСКИЙ Д. И. —
4. МАНОЙЛОВ Ю. С. —

dokonała trawersu p. Puszkina — Wsch. Miżirghi. Na p. Puszkina grupa po raz pierwszy weszła lewym kontrforsem południowej ściany.

Pikiem Puszkina (5100 m) nazywany jest niewielki żandarm w Północnym odrogu Głównego Kaukaskiego Grzbietu pomiędzy wierzchołkami Zach. Miżirghi (4922 m) i Dych-Tau (5198 m). Południowa jego strona przedstawia sobą zniszczony skalny masyw, przecięty głębokimi lodowo-śnieżnymi żlebami. Występowanie kontrforsów, pionowych odcinków pozwala na wybór interesujących i logicznych dróg podjazdowych na dowolnym z odcinków grzbietu Dych-Tau — Miżirghi, w tym również na pik Puszkina.

Trudności planowanych tras z południa na p. Puszkina, w opinii uczestników obecnego trawersu, leżą w granicach 4B–5B kat. sł. Należy zauważyć, że z południa na Dych-Tau i Zach. Miżirghi istnieją sklasyfikowane drogi 5A kat. sł. Sąsiedztwem z tymi najpopularniejszymi wierzchołkami i, być może, trudnością zejścia można wyjaśnić brak do ostatniego czasu dróg podjazdowych na p. Puszkina.

Chociaż południowa ściana p. Puszkina kilkakrotnie figurowała jako obiekt wspinaczki na mistrzostwach ZSRR w alpinizmie (na przykład w 1962 r. grupa ЛОС ДСО «Труд» zgłosiła jeden z wariantów podjazdu na p. Puszkina z południa), pierwsza droga na ten wierzchołek została przebyta dopiero w lipcu 1966 r. przez grupę Gorewskiego (ЛОС ДСО «Труд»). Podjazd na p. Puszkina z południa lewym kontrforsem, dokonany w obecnym trawersie, jest drugą taką drogą. Poniżej podany jest opis drogi podjazdowej na p. Puszkina.

Plan taktyczny i organizacja wspinaczki

Drogę podjazdową z południa na p. Puszkina grupa wybrała podczas lodowych zajęć i treningowego wejścia. Zostało postanowione wyjść na grzbiet Dych-Tau — Miżirghi jak najbliżej p. Puszkina, i wytyczono dwa warianty podjazdu (jeden z nich po kilku dniach został przebyty przez gr. Gorewskiego). Inny wiódł wzdłuż lewego kontrforsu lodowego żlebu pomiędzy W. Dych-Tau i p. Puszkina. Dolna część planowanej drogi przedstawia sobą skalną ścianę z szeregiem rumowiskowych półek. Można obejść tę część trasy z lewej strony wzdłuż żlebu, a następnie wyjść na ścianę, co znacznie przyspieszy podjazd i podniesie jego bezpieczeństwo. Sam żleb staje się kamienio- i lodo niebezpiecznym po 8:00–9:00, kiedy słońce zaczyna oświetlać wyżej położone rejony ściany, dlatego też wspinacze do 7:00–8:00 powinni wyjść na ścianę.

Dalsza część podjazdu nie przedstawiała się jako niebezpieczna i mogła być przebyta o dowolnej porze. Pierwsze noclegowanie planowano na półce pod dużym żandarmem; powyżej miejsca dla organizacji dobrych biwaków nie było widać.

Od noclegu pod ścianą droga:

• najpierw idzie lodowcem,
• następnie lawiniastym usypiskiem ograniczonym z prawej strony kamienistym rumowiskiem,
• dalej po śnieżno-lodowym stoku pod podstawę żlebu.

Na lewo od wylotu żlebu:

• po wygładzonych skałach średniej trudności (odcinek R0–R1),
• przecinając zlodowaciałym żlebem (R1–R2), wychodzimy na skalną półkę.

Ubezpieczenie — hakowe i poprzez występ. Wyżej — mniej więcej trzy liny stromych skał typu płyt, przeplatanych półkami (2–3). Na półkach dużo „żywych” kamieni. Tu niezłe miejsce na namiot.

Wyżej droga idzie:

• po skalnej ściance (10 m) z małym przewieszeniem i małymi uchwytami (3–4),
• następnie po wewnętrznym narożniku (4–5).

Wspinaczka trudna, ubezpieczenie hakowe i poprzez występ. Skały lite, typu płyt. Stąd — jedna lina po zniszczonych skałach pod podstawę dużego żandarma (5–6). Tutaj lepsze miejsce na noclegi na 2–3 namioty.

Żandarm (6–8) jest pokonywany frontalnie. Można go obejść z lewej wzdłuż żlebu po lodzie.

Wyżej trasa przebiega po niewyraźnie zarysowanym kontrforsie, składającym się ze skał w rodzaju dużych głazów (8–9):

• wspinaczka średniej trudności,
• ubezpieczenie poprzez występ,
• występują „żywe kamienie”.

Mniej więcej po 5 linach skały stają się bardziej lite, częściowo zaśnieżone, wyprowadzając pod dużą śnieżną plamę ze skalną wysepką (9–10). Miejscami możliwa obecność niewielkiej warstwy lodu.

Po zniszczonych skałach na lewo od śnieżnej plamy (R10–R11), śnieżnym grzebieniu (R11–R12) wychodzimy znów na zaśnieżone płyty (R12–R13). Wspinaczka, w zasadzie, średniej trudności, ubezpieczenie hakowe, poprzez występ, poprzez czekan.

W drugiej połowie lata tutaj i powyżej mogą okazać się niezbędnymi:

• raki.

Jeszcze jedna lina po stromym śnieżno-lodowym stoku (R13–R14), i jesteśmy pod grzebietowym skalnym wzgórkiem (R14–R17).

Przebywamy go:

• najpierw frontalnie po zlodowaciałym wewnętrznym narożniku,
• następnie w górę w prawo po skałach wzdłuż śnieżnego stoku.

Wspinaczka trudna i bardzo trudna, ubezpieczenie hakowe i poprzez występ. Ostatnie 2–3 liny po zaśnieżonych skałach i płytach (R16–R17) — i wychodzimy na grzbiet na zachód od wierzchołka p. Puszkina.

Stąd do wierzchołka jest 100 m niezbyt trudnym skalno-śnieżnym grzebieniem (wsporniki na północ).

Tutaj też znajduje się miejsce na nocleg.

Dodatkowe informacje o trasie

Dla przyszłych wspinaczy można podać kilka rekomendacji:

1. Trasa w pierwszej połowie lata jest mniej niebezpieczna, niż w drugiej.
2. Najbardziej niebezpieczne miejsce trasy — odcinki R1–R4. Należy je przebywać we wczesnych godzinach, nie później niż 8:00–9:00 rano.
3. Liczba uczestników w grupie (2–8 osób) nie wpływa istotnie na szybkość pokonywania trasy.
4. Trasa nie wymaga użycia specjalnego skalnego sprzętu.
5. Rozciągłość w pionie (R0–R18) — 1180 m.

Na podjazd zużyto 11 godz. 30 min. czasu marszowego i wbito 26 skalnych haków.

Dla porównania należy zauważyć, że podobna grupa w pierwszym treningowym wyjściu za 9 godzin weszła na W. Dżangi-Tau zwykłą drogą.

Zejście z p. Puszkina można było zrealizować albo drogą podjazdową, albo po trawersie do W. Dych-Tau żlebem pomiędzy Główną i Wschodnią Dych-Tau. W opinii członków grupy, podjazd na p. Puszkina lewym kontrforsem południowej ściany jest oceniany na 4B kat. sł.