1. Klasa skalna.
2. Kaukaz Centralny.
3. Pik Szczurowskiego po bastionie północnej ściany.
4. 5B kat. sł.
5. Przewyższenie 825 m, długość 1109 m.

Długość odcinków 5–6 kategorii trudności — 626 m. Średnie nachylenie — 49°, bastionu — 66°, z czego odcinki szóstej kategorii — 116 m.

6. Zaklinowano haki: skalne — 57, zapasowe — 5; закладki — 48, zapasowe — 1; lodowe — 42, zapasowe — 0.

7. Godzin marszu drużyny — 21, dni — 2.

8. Biwak na początku odcinka R16 na półce z dala od możliwej drogi spadających kamieni.

9. Kierownik: Timofiejew Władimir Nikołajewicz, MS

Uczestnicy:

• Charianiak Iwan Wasiliewicz, KMS
• Moroz Siergiej Andriejewicz, KMS
• Chitrikow Władimir Andriejewicz, MS
• Titkin Jewgienij Gieorgijewicz, MS
• Gurin Nikołaj Iwanowicz, KMS

10. Trener: Charianiak Iwan Wasiliewicz.
11. Wyjście na trasę: 21 lipca 1984 r.

Szczyt: 22 lipca 1984 r. o 13:15. Powrót: 22 lipca 1984 r.

Zdjęcie nr 1. Trasy:

• po bastionie S ściany (M. Chergiani).
• po S ścianie (L. Kęckiego).
• po SW ścianie (W.A. Abałakowa).

Działania taktyczne drużyny

I. Skład drużyny w wiązankach:

• Timofiejew W.N. — Charianiak I.W.
• Moroz S.A. — Gurin N.I.
• Chitrikow W.A. — Titkin J.G.

W trakcie przemieszczania się po trasie skład wiązanek nie uległ zmianie.

II. Faktyczny rozkład czasu:

21 lipca 1984 r.

1:00 — wyjście z biwaku na „niemieckich noclegach”. 1:50 — drużyna osiągnęła bergschrunda. 1:50–5:00 — oczekiwanie na poprawę pogody pod osłoną bergschrunda. 9:00 — wyjście na skalny pas w punkcie R5. 11:00 — wyjście pod podstawę bastionu w punkcie R8. 14:00 — wyjście na zapasowe miejsce noclegowe w punkcie R10. 19:00 — wyjście na planowane miejsce noclegowe w punkcie R16. Obróbka jednej liny powyżej miejsca noclegu.

22 lipca 1984 r.

7:00 — rozpoczęcie pracy na trasie w punkcie R17. 11:00 — wyjście na „dach” w punkcie R19. 13:15 — wyjście na wierzchołek piku Szczurowskiego. 16:40 — zejście na „niemieckie noclegi”.

21 lipca 1984 r. rozpoczęty o 1:30 deszcz ze śniegiem trwający około 2:00 zmusił drużynę do przerwania marszu (ponieważ deszcz zwiększał prawdopodobieństwo spadania kamieni na trasę, przebiegającą przez lód) i oczekiwania na poprawę pogody, przykryci plandekami, pod osłoną górnej ścianki bergschrunda. O 5:00 deszcz ustał i drużyna kontynuowała marsz. W związku z tym, z powodu złej pogody, ruszyli z bergschrunda o 5 godzin zamiast o 2, co oczywiście spowodowało przesunięcie w czasie planowanego harmonogramu na 21 lipca 1984 r. o około 3 godziny.

III. Taktyka przemieszczania się po trasie.

Wiązanki pracowały na odcinkach w następującej kolejności:

• R1–R5: Moroz — Gurin, Chitrikow — Titkin, Timofiejew — Charianiak;
• R5–R9: Chitrikow — Titkin, Timofiejew — Charianiak, Moroz — Gurin;
• R9–R17: Timofiejew — Charianiak, Moroz — Gurin, Chitrikow — Titkin;
• R17–R19: Chitrikow — Titkin, Timofiejew — Charianiak, Moroz — Gurin.

Na odcinku R5–R9 — „dachu” bastionu i przy przemieszczaniu się w stronę wierzchołka po kontrforsie i grani, wiązanki i liderzy w wiązankach zmieniali się miejscami. Ubezpieczenie — jednoczesne przez występy i załamania oraz na zmianę — przez elementy закладki i występy. Na odcinku R1–R5, wiązanki poruszały się w rakach z na zmianę ubezpieczeniem na hakach pierwszej wiązanki bez organizowania poręczowych, poza odcinkami trawersów. Pierwsi w wiązankach szli z użyciem lodowych narzędzi. Przemieszczanie się odbywało się wzdłuż krawędzi lodu, dwa–trzy metry od skalnego grzbietu, aby znaleźć się pod osłoną przed spadającymi kamieniami.

Na odcinku R1–R8 grupie przyszło poruszać się krótkimi przejściami z częstymi i względnie długimi postojami pod osłoną skalnych ścianek. Z góry okresowo spadały kamienie, prawdopodobnie wywołane deszczem, który przeszedł w nocy i pracą w górze po lewej grupy na trasie Kęckiego.

Na skałach woda znacznie utrudniała przemieszczanie się na odcinkach R2–R3 i R16–R19. Deszcz, który przeszedł, a wyżej śnieg, topniejący w ciągu dnia, spowodował obfite strumienie wody, które płynęły nie tylko przez wewnętrzne kąty i kominy, ale również niemal po wszystkich ścianach bastionu. Woda spadająca z góry bastionu rozpryskiwała się na trasie w postaci drobnego deszczu nawet przy słonecznej pogodzie. Oprócz tego, w kominach i wewnętrznych kątach występował lód naciekowy.

Pierwszy w 1. wiązance:

• posuwał się na podwójnej linie,
• organizował poręczowe,
• przyjmował partnera, który szedł po poręczowych z górnym ubezpieczeniem.

Przy tym drugi przynosił wolną linę do organizacji ruchu pierwszego na podwójnej linie.

Pierwszy w drugiej i trzeciej wiązance:

• poruszali się po zabezpieczonej linie na zaciskach ze schodzącym węzłem,
• używali dolnego ubezpieczenia,
• przeciągali swoją linę wiązankową przez karabiny na pośrednich hakach, pozostawionych przez pierwszą wiązankę.

Następnie oni przyjmowali swoich partnerów w wiązance, którzy poruszali się po zabezpieczonej linie z górnym ubezpieczeniem.

W wiązance przekazywano:

• haki,
• odciągacze z karabinami,
• wolną linę.

W ten sposób, podczas pokonywania wszystkich skalnych odcinków V–VI kategorii trudności, każdy członek drużyny poruszał się na podwójnej linie:

• 1-szy — z dolnym ubezpieczeniem;
• 3, 5 — po poręczowych z dolnym ubezpieczeniem;
• 2, 4, 6 — po poręczowych z górnym ubezpieczeniem.

Na odcinku R9–R19 pierwszy poruszał się w butach trekkingowych i bez plecaka. Ciężar jego plecaka został rozdzielony pomiędzy pozostałych członków drużyny. Schemat interakcji wiązanek, przedstawiony powyżej, nie uległ zmianie.

Odcinki II–III kategorii trudności, występujące na trasie, były pokonywane przez drużynę bez organizowania poręczowych, z na zmianę i jednoczesnym ubezpieczeniem przez występy i haki.

Skały miejscami były mocno zniszczone. Na końcu odcinka R15 — dobre miejsce na biwak, kontrolny kopiec. W kopcu została znaleziona notatka wspinaczy z 1981 roku, którzy z kolei znaleźli notatkę z 1974 r. Na miejscu biwaku trzeba było wykuć warstwę lodu, która pokrywała wyłożone przez poprzednie grupy miejsce. Drużyna przeprowadziła nocleg w pozycji leżącej. Z miejsca biwaku została obrobiona jedna lina.

W nocy z 21 na 22 lipca 1984 r. padał śnieg, który nad ranem zmienił się w deszcz. Marsz 22 lipca odbywał się przy ciągłym opadzie śniegu (odcinek R16–R19).

Odchylenia od planu taktycznego:

Z powodu oczekiwania w bergschrundzie, spowodowanego złą pogodą, ruszyli stamtąd o 5 godzin zamiast o 2, co spowodowało przesunięcie w czasie planowanego harmonogramu na 21 lipca 1984 r. o około 3 godziny.

Odcinek R18–R19 nie był obrabiany, ponieważ był to wewnętrzny kąt z lodem, po którym płynęła woda. Pozostawiona na noc po obróbce lina mogłaby zamarznąć w lodzie.

W istniejącym opisie od biwaku w punkcie R10 do punktu R16 (zaplanowany biwak) — trzy liny. Faktyczna odległość okazała się równa 4 linom. W związku z tym, wyjście na biwak było o godzinę później niż planowano.

IV. Działania, środki i sposoby zapewnienia bezpieczeństwa.

a) Przygotowanie drużyny:

W celu zapewnienia bezpieczeństwa i jakościowego przygotowania do mistrzostw ZSRR w alpinizmie, zostały przeprowadzone następujące działania:

• szkoleniowo-treningowy zbiór w Krymu ze wspinaczkami po trasach 5B kat. sł. (maj 1984 r.);
• udział członków drużyny w republikańskich i ogólnokrajowych zawodach we wspinaczce sportowej;
• udział dwóch członków drużyny w zimowym zborze dla kandydatów do kadry ZSRR w alpinizmie ze wspinaniem na w. Szhelda;
• trening taktyki i współpracy wiązanek na skałach w rejonie miasta Tyrnyauz;
• zrealizowano dwa treningowe wspinaczki 5B kat. sł. na szczyty rejonu, które charakterem rzeźby, trudnością i długością były zbliżone do tras na p. Szczurowskiego i w. Szhelda.

b) Środki i sposoby zapewnienia bezpieczeństwa na trasie:

• po zapoznaniu się z opisem i uzyskaniu konsultacji, drużyna opracowała realny plan taktyczny. Zastosowany w planie tempo marszu przewidywało maksymalne zapewnienie bezpieczeństwa i zostało w pełni zrealizowane;
• wszyscy uczestnicy drużyny poruszali się na podwójnej linie, pierwszy w pierwszej wiązance szedł na linie ze znakiem UIAA;
• pierwsi w każdej wiązance szli z kompensatorami systemu BPEU;
• użycie na pośrednich hakach przedłużaczy z kompensatorami;
• zablokowanie wszystkich haków na stanowiskach ubezpieczeniowych oddzielną pętlą i wszystkich poręczowych między sobą;
• zabezpieczenie poręczowych na 2–3 pośrednich hakach;
• użycie 2 samouszczelnień dla ubezpieczającego: w przypadku upadku pierwszego możliwy jest szarpnięcie o różnym kierunku;
• przeważające użycie elementów zakładkowych na najbardziej zniszczonych odcinkach trasy.

Podczas podejścia, w celu zapewnienia bezpieczeństwa, wykorzystano również naturalny relief:

• cała dolna część lodowa trasy przebiegała pod osłoną skalnego grzbietu;
• stromy główny bastion osłaniał drużynę od spadających kamieni z „dachu”;
• stałe obserwowanie góry i idących przodem zmniejszało możliwość porażenia kamieniami.

Pierwszy w 1. wiązance na skałach V–VI kategorii trudności pracował w butach trekkingowych i bez plecaka.

V. Łączność radiowa.

Łączność z obserwatorami była utrzymywana za pomocą radia „Łastoczka” według harmonogramu łączności a/l „Szhelda”:

• 7:10
• 11:00
• 14:00
• 19:00
• awar. 12:00

Nie opuszczono ani jednego sesji łączności radiowej. Dziennik łączności radiowej jest załączony.