239

SPRAWOZDANIE

Z wejścia na wierzchołek Cheget-Kara-Baszi północno-zachodnim kontforsem w okresie od 2 do 4 sierpnia 1972 r. orientacyjnie 4B kat. sł. przez grupę zbiórki Krasnodarskiego Krajowego Rady SCDSO „Burewiestnik”.

1. Droga podejścia do pierwotnego biwaku

Od obozu alpinistycznego Dżatugan poruszać się drogą wąwozu Adyłsu. Po 300 m skręcić w prawo przez rzeczkę po prowizorycznym mostku na polanę Koszej. Następnie ścieżką wejść na lewobrzeżną morenę lodowca Kaszkatasz i jej grzbietem aż do dużego kamienia - 1 godz. Stąd skręcić w lewo i stromą ścieżką wspiąć się na Turie Jeziora - 40 min - miejsce pierwotnego biwaku.

2. Informacje geograficzne

Cheget-Kara-Baszi - 3667 m - skrajny wierzchołek Północnego odgałęzienia Ułłu-Kary. Z wschodniej strony wierzchołka leży lodowiec Baszkara, a u podnóża zachodnich stoków - niewielki lodowiec Cheget-Kara z Turim Jezerem u jego podnóża - miejscem biwaków.

Na wierzchołek Cheget-Kara-Baszi wytyczono szereg tras od 2B do 4A kat. sł. Rejon lokalizacji wierzchołka można zaliczyć do dobrze zagospodarowanych przez alpinistów; trasy wspinaczkowe - do szeroko popularnych w obozach alpinistycznych rejonu. Północno-zachodni kontfors wierzchołka został przebyty w lipcu 1970 r. przez grupę instruktorów obozu alpinistycznego „Elbrus” pod przewodnictwem N. Korżowa i oceniony przez nich jako 4B kat. sł. Trasa ta, dzięki:

• logiczności,
• bezpieczeństwu,
• dostępności, stała się popularna wśród grup sportowych.

3. Plan taktyczny wejścia

Grupa planowała wyruszyć z pierwotnego biwaku o godz. 4:00, aby o 5:30 rozpocząć pracę na skałach. Przy 14 godz. dziennego światła grupa planowała przejście trasy bez biwaku, ale na zalecenie konsultantów zdecydowano zabrać na trasę:

• namiot,
• prymus,
• rondel,
• 2 puchowe śpiwory,
• 6 puchowych kurtkek, na wypadek nagłego pogorszenia pogody. Zejście do pierwotnego biwaku - od 18:00 do 19:00. Następnego dnia - zejście do obozu. Termin kontrolny powrotu do obozu alpinistycznego „Baksan” - 5 sierpnia 1972 r. o 14:00. Łączność radiowa z obozem utrzymywana była za pomocą radiostacji „Nedra-II” o 7:00 i 17:00; awaryjne nasłuchiwanie - o 12:00.

4. Opis trasy

R0–R1. Wyjście z pierwotnego biwaku o 4:00. Przez pola trawiaste z licznymi strumieniami, następnie po średniej usypisku wejście na lewobrzeżną morenę lodowca Cheget-Kara, stąd zejście na lodowiec powyżej pierwszego lodospadu i przejście przez niego, omijając szczeliny, u podstawy północno-zachodniego kontforsa.

R1–R2. Początek trasy prowadzi przez skały typu „baranich czołów”, położone między stożkiem lawinowym R2 i R3, licząc od dużego żlebu. Z tego miejsca na niebie wyraźnie odcina się 10-metrowy występ na grzbiecie kontforsa w kształcie zęba, u podstawy którego znajduje się R1 punkt kontrolny. Schodzimy do rantkluft i stamtąd z podсажиwaniem po trudnych skałach 10 m do „baranich czołów”. Dalej:

• w górę 30 m po stromych baranich czołach do trawiastej półki,
• w lewo po skałach z naciekającym lodem 40 m do zaśnieżonej półki.

Stąd przez 3-metrową ściankę - wyjście na lewą stronę zaśnieżonej 8-metrowej płyty i po niej - do skalnego wzniesienia (70°) na przełęczy pod „zębem”. Tutaj:

• R1 punkt kontrolny,
• miejsce dla ewentualnego biwaku.

Na odcinku wbito 12 skalnych haków, asekuracja naprzemienna, czas przejścia 2 godz.

R2–R3. Od R1 punktu kontrolnego 30 m w górę wzdłuż grzbietu do pionowego wzniesienia i w prawo, omijając wzniesienie, po wąskiej skośnej 10-metrowej półce do jej końca. Dalej zejście w dół 4 m na wygodną zaśnieżoną półkę, skąd wychodzimy na grzbiet najpierw po 7-metrowym wewnętrznym kącie, a następnie po średnich skałach. Wzdłuż grzbietu 40 m z jednoczesną asekuracją i na lewą stronę po średnich skałach podchodzimy pod „czarną skałę” - kluczowe miejsce trasy. Na odcinku wbito 4 skalne haki, asekuracja jednoczesna, czas przejścia 1 godz.

R3–R4. Od punktu asekuracyjnego:

• po 3-metrowej płycie do podstawy wąskiego 5-metrowego komina;
• przez komin do wystającej zatyczki - trudne przejście;
• obejście zatyczki w prawo po płycie;
• w górę po 2-metrowej szczelinie na półkę.

Dalej, pozostawiając po lewej stronie duże bloki żywych kamieni, wchodzimy:

• po gładkim 7-metrowym wewnętrznym kącie do wąskiej półki - bardzo trudne przejście;
• po półce w lewo;
• następnie w górę po pionowej, rozczłonkowanej ściance do przegięcia.

Tutaj punkt asekuracyjny. Na tym odcinku plecaki wyciągano; do przejścia używano poręczowania i drabinek. Wbity 11 skalnych haków, 4 z nich - do stworzenia sztucznych punktów oparcia, czas przejścia 3 godz.

R4–R5. Stąd po półce z „nożem” wyjście na grzbiet do R2 punktu kontrolnego - miejsce dla ewentualnego biwaku. Wzdłuż grzbietu 60–70 m z jednoczesną asekuracją do R1 żandarma. Na odcinku asekuracja odbywała się przez występy, czas przejścia 1 godz.

R5–R6. Obejście żandarma z lewej strony po średnich skałach, dalej wzdłuż grzbietu 15 m i w lewo, omijając R2 żandarma, po krawędzi śniegu aż do wyjścia na grzbiet. Z grzbietu w prawo na zniszczone półki - 15 m - i dalej po nieznacznym grzbiecie 60–80 m do R3 żandarma. Obejście żandarma z lewej strony po krawędzi śniegu do lodowego stoku z cienką warstwą śniegu. Wzdłuż granicy lodu i skał wchodzimy na ostry lodowy grzbiet i po nim - do ściany R4 żandarma. Na odcinku ruch jednoczesny, czas przejścia 1 godz.

R6–R7. Od wierzchołka trawersujemy podstawę ściany po 10-metrowej niewyraźnej półce do czarnej trójkątnej plamy i od niej po 5-metrowej szczelinie w lewo-w górę na kant. Dalej po zaśnieżonych skałach w prawo-w górę na grzbiet. Wbito 10 haków, czas przejścia 1 godz. 30 min.

R7–R8. Wzdłuż grzbietu 15 m do podstawy R5 żandarma. Stąd:

• w górę 8 m po średnich skałach,
• następnie w lewo 6 m po płytach do wąskiego lodowego żlebu.

R8–R9. Przechodzimy przez niego w dolnej części i po lewej ściance wchodzimy 10 m do zaśnieżonej półki. Po półce w lewo do skalnego występu i po nim 8 m trudnego przejścia, wychodzącego na średnie skały, po których 20 m do śnieżnej plamy. Przechodzimy przez plamę w lewo-w górę i wychodzimy na kant żandarma, dalej 5 m zejście na zaśnieżoną półkę i po niej 20 m na ramię żandarma. Z ramienia 25-metrowy zjazd po linie sposobem sportowym na śnieg u ścian żandarma. Do przeciągnięcia liny użyto liny pomocniczej 40 m. Wzdłuż krawędzi śniegu wejście w lewo na przełęcz pod ścianą przedwierzchołka. Na odcinku wbito 7 haków, z czego 2 - do zjazdu, czas przejścia 2 godz. 30 min.

R9–R10. Wejście po ścianie przedwierzchołka zaczyna się od pionowego 6-metrowego wewnętrznego kąta z żywymi kamieniami, wychodzącego na nachyloną półkę, którą przechodzimy w prawo, do wygodnego wyjścia na średnie, zniszczone skały. Dalej po tych skałach wchodzimy bezpośrednio w pobliżu linii grzbietu 50–60 m do R3 punktu kontrolnego.

Tutaj grupa stanęła na biwak z powodu pogorszenia pogody - silny wiatr, śnieg. Wbity 4 haki, czas przejścia 1 godz.

R10–R11. Z biwaku wyszliśmy o 7:00, pogoda dobra. Od przedwierzchołka po poziomym śnieżnym grzebieniu 80–100 m podchodzimy do lewej części wierzchołkowej wieży i wchodzimy po stromym śniegu do wyraźnie zaznaczonego wewnętrznego kąta, a następnie po jego lewej ściance ze szczeliną do dobrej półki, po której 30–40 m do wierzchołka. Czas przejścia 30 min.

Zejście rozpoczęliśmy po średnich skałach trasy 2B kat. sł. Dalej trzykrotnie organizowaliśmy zjazd sposobem sportowym po linie aż do przełęczy z p. Germogenowa. Stąd po żlebie i przez lodowiec do pierwotnego biwaku. Zejście zakończono o 10:30.

Przebyta trasa po północno-zachodnim kontforsie na wierzchołek Cheget-Kara-Baszi jest interesującą trasą kombinowaną. Jest bezpieczna i logiczna, nasycona złożonymi miejscami. Długość trasy 1300 m, w tym najtrudniejszych odcinków o nachyleniu 70–75° i 90° - 250 m.

Porównując tę trasę z wcześniej przebytymi trasami 4. kategorii trudności, grupa uważa, że pod względem trudności rzeźby terenu i stromizny przebyta trasa przewyższa takie trasy, jak:

• pik MNR północny 4A kat. sł.,
• pik Kardywacz 4A kat. sł., i nie ustępuje trasom 4B kat. sł. na pik MNR centralny „Domбай-Ulgen”.

Widok ogólny na wierzchołek z Dżantugańskiej pracowni skalnej.

Tabela podstawowych charakterystyk trasy wejścia na wierzchołek Cheget-Kara-Baszi północno-zachodnim kontforsem

Kluczowy odcinek trasy [2-3].

Grzbiet na przedwierzchołek.