Paszport

1. Klasa — techniczna.
2. Kaukaz Centralny. 2.4
3. Czatyń Główny (4368 m), po rombie Północnej ściany.
4. Kat. trud. 6A.
5. Różnica wysokości w części ściennej trasy — 770 m.

Długość — 1200 m. Średnie nachylenie głównej części trasy — 80°. Długość odcinków 5–6 kat. trud. — 580 m.

6. Pozostawione haki na trasie:

   • skalne — 14
   • śrubowe — 45

7. Godzin marszu — 64 dni — 8

8. Nocy: w jaskini — 1 na platformie — 7

9. Kierownik — Niłow Siergiej Aleksiejewicz.

   Uczestnicy:

   • Korol Jewgienij Michajłowicz
   • Doronin Siergiej Walentinowicz (do 4040 m głównej części trasy)

10. Trener — Wołodin Wiktor Giennadjewicz.

11. Wyjście na trasę — 17 stycznia 2007 r. Wierzchołek — 25 stycznia 2007 r. Powrót do bazy — 27 stycznia 2007 r.

12. Organizacje prowadzące: C.S.K.A. im. Diemczenko m. Moskwy, klub im. Wizbora m. Moskwy, Rosyjski Państwowy Uniwersytet Kultury Fizycznej (RGUFK)

Zdjęcie ogólne wierzchołka

Czatyń – 4368 m.

Trasa zespołu Miejsce noclegu

Kartka marszrutowa miejsca przejścia

Rys. 32. Schemat lodowca Czalaatskiego do odnogi Nenskryrskiej

Lodowce:

• I — Czalaatski;
• II — Górny płaskowyż;
• III — Zachodnia odnoga;
• IV — Południowo-zachodnia odnoga lodowca Czalaatskiego;
• V — Płaskowyż Uszbinski;
• VI — Południowo-Schieldyński;
• VII — Górny płaskowyż lodowca Południowo-Schieldyńskiego;
• VIII — Południowo-wschodni Kwami;
• IX — Kwamp;
• X — Kerunda;
• XI — Chewai;
• XII — Kwiś;
• XIII — Calgmył;
• XIV — Bak;
• XV — Czarynda;
• XVI — Nakra;
• XVII — Ledesz;
• XVIII — Lejrag;
• XIX — Północny Calgmył;
• XX — Południowy Calgmył.

Punkty bazowe początkowe:

• 1 — Górny płaskowyż lodowca Czalaatskiego;
• 2 — Górny płaskowyż Zachodniej odnogi lodowca Czalaatskiego;
• 3 — morena Gul;
• 4 — ramię Północno-zachodniego kontraforta Północnej Uszby;
• 5 — morena środkowa lodowca Uszbinskiego;
• 6 — Pola myśliwskie;
• 7 — Górny płaskowyż lodowca Południowo-Schieldyńskiego;
• 8 — morena Dolry;
• 9 — Chewai;
• 10 — Kwiś;
• 11 — Nakrińskie;
• 12 — morena Ledesz.

Krótki przegląd rejonu i obiektu wspinaczki

Masyw Czatyń znajduje się w małym węźle GKH (Głównego Kaukaskiego Grzbietu), otaczającym wysokogórski płaskowyż Uszbinski. W północno-zachodnim rogu z płaskowyżu łagodnie wznosi się lodowo-śnieżny stok szczytu Szczurowskiego. Na wschód od szczytu w krótkim północno-wschodnim grzbiecie płaskowyżu znajduje się właściwie sam masyw Czatyń, na południe od którego po wschodniej stronie płaskowyżu stoi skalna wierzchołek Uszba Mała. Od południowego kąta płaskowyżu wznosi się jego główny masyw Uszby. Od południowo-zachodniej strony płaskowyżu na zachód odchodzi silnie rozczłonkowany masyw Schieldyński.

Masyw Czatyń (4368 m) z zaszledniałą Zachodnią wierzchołką (4310 m) krótkim grzbietem wcina się w lodowiec Czalaat. Po Wschodniej niewyraźnie zaznaczonej wierzchołce grzbiet skręca na południe i opada nad zachodnią odnogą lodowca Czalaat. Południowe granie, żebra i ściany są słabo zdobyte przez alpinistów.

Centralna część Północnej ściany stanowi ogromny czarny romboidalny 800-metrowy skalny pionowy zwis, stojący nad górnym płaskowyżem lodowca Czalaat.

Wybrany przez nas szlak L. Mysziajewa (przez kominy Północnej ściany przez Romb) rozpoczyna się Dolnym kominem (komin Mysziajewa) od stromego lodowo-śnieżnego stoku z prawej strony skalnego cypla Północnej ściany i kontynuuje się, prawie nie zbaczając od pionu, przez kominy i wewnętrzne kąty, „przecinające” całą prawą stronę centralnej części Romba Północnej ściany. Dobrym punktem orientacyjnym jest duży, łagodny, zaśnieżony półek (Abalakowski), uchodzący w lewo ku górze od miejsca przecięcia z wewnętrznym kątem, przez który prowadzi szlak.

Po przejściu głównej części szlaku (Romba 4040 m), wyjście na „dach” i ruch do Głównej wierzchołki masywu nie przedstawia specjalnych trudności technicznych. Dobrymi punktami orientacyjnymi są:

• żebro
• żleb
• grań wierzchołkowa

Zjazd był przeprowadzony ścieżką podejścia.

Podejście pod trasę

Od a/b „Schielda” podjazd traktem prawego stoku doliny Schieldyńskiej, najpierw przez gęsty las, następnie przez zbocza trawiaste, do lodowca Schieldyńskiego. W 300 m powyżej języka lodowca wyjść na morenę powierzchniową. Przez lewą (orograficznie) morenę jakieś 500 m w górę doliny. Następnie wyjść z lodowca w lewo i traktem na zboczu „kieszeni” dwóch wałów wznosić się wzdłuż lodowca do miejsca wpłynięcia do lodowca Schieldyńskiego z prawej strony lodowca Achsu.

• Od a/b „Schielda” 7 godz.

Od „noclegu Schieldyńskiego” przejść lewą odnogę lodowca Schieldyńskiego w górę w prawo i wyjść pod prawą stronę przełęczy Czatyń. Z lodowca wspinać się po stromym śnieżnym stoku w górę i w lewo i dalej wyjść na skały. Po zaśnieżonych i zaszledniałych skałach średniej trudności, dalej po prostych podejściach na prawą stronę siodła grzbietu — przełęcz Południowy (Fałszywy) Czatyń. Od „noclegu Schieldyńskiego” — 3 godz.

Z przełęczy w dół w prawo po zaśnieżonych lodowych stokach, omijając szczeliny po prawej, bliżej do stoków szczytu Szczurowskiego, zjechać na górny płaskowyż lodowca Czalaat. Przeciąć jego łagodną część. Pod Północną ścianą Rombem Czatyń, nie dochodząc bergszruntu, — początkowy biwak (śnieżne pieczary). Od przełęczy — 1,5 godz.

Fotografia techniczna trasy

Czatyń 4368 m. Trasa zespołu Tury kontrolne Miejsce noclegu

Schemat trasy w symbolach UIAA

M 1:2000

Schemat trasy w symbolach UIAA

Opis trasy po odcinkach

R0–R1: Podejście pod ścianę po lodowym stoku 40–45° 35 m, z bergszrunt w dolnej części. Wysokość górnej krawędzi bergszruntu 1,5–2 m, zamknięty mostem śnieżnym.

R1–R2: Prosto w górę po bardzo skomplikowanym wąskim kominie z przewieszką w środkowej części (35 m, 95°) do nachylonej płyty po lewej. Na płycie niewygodna stacja.

R2–R3: Po pionowej płycie wyjście w prawo w nachylony kąt wewnętrzny. Po prawej stronie kąta (25 m, 70°) do wygodnego półka u jego podstawy.

R3–R4: Z wygodnego półka prosto w górę, najpierw po centrum kąta wewnętrznego, następnie po płytach pod przewieszkę. Okap omija się po lewej po bardzo trudnej ściance, wychodzącej do początku przewieszającego kąta wewnętrznego. Stacja w strzemionach. (45 m, 90°)

R4–R5: Po lewej ścianie dużego kąta wewnętrznego pod półtorametrowy okap. Spoza okapu w prawo w nachylony komin. Po kominie w lewo w górę po trudnych zaszledniałych skałach do niewielkiej platformy. (45 m, 80°)

R5–R6: W górę, omijając przewieszki po prawej po płytach i zaszledniałych półkach, wyjście na duży zaśnieżony nachylony skośny półek (Abalakowski półek) (50 m, 85°). Na półce biwak.

R6–R7: Z półka trawers w prawo do początku kąta wewnętrznego. Tur kontrolny №1. Po kącie prosto w górę do nachylonej płyty na dużym odlomie. (30 m, 75°)

R7–R8: W prawo w górę po dwóch dużych blokach pod podstawę lewej ściany szerokiego pionowego kąta wewnętrznego. Po monolitycznej, przewisającej bardzo trudnej ścianie prosto w górę, do skośnego wygodnego szerokiego półka. Tur kontrolny №2 (30 m, 95°)

R8–R9: Od turu kontrolnego 3 m po półku w lewo, omijając przewieszki, wyjście w kąt wewnętrzny. Po kącie w prawo w górę. Stacja na zaszledniałych płytach typu „baranich łbów”. (28 m, 85°)

R9–R10: W górę w lewo po zniszczonych, oblanych lodem i zaśnieżonymi półkami i płytami na małą platformę pod sufitem. Tur kontrolny №3. (40 m, 60°)

R10–R11: Prosto w górę po wąskiej szczelinie przez sufit. Od zakończenia szczeliny wahadło w prawo u podstawy przewieszającego nie szerokiego komina. (10 m, 95°). Stacja w strzemionach.

R11–R12: Po wąskim krętym przewieszającym kominie najpierw w górę, następnie w miejscu jego rozszerzenia w lewo pod okap. Spoza okapu w prawo po wąskiej szczelinie w kominie do następnego rozszerzenia. Na prawej ściance komina stacja w strzemionach. (35 m, 95°)

R12–R13: Od stacji w lewo po monolitycznej ściance wejście w kolejne zwężenie komina. Po centrum komina do wąskiego poziomego półka, przecinającego komin. Tur kontrolny №4. (45 m, 95°)

R13–R14: W górę w lewo po łagodniejącym, rozszerzającym się kominie do pionowej ścianki. Po ściance w prawo w górę. Na zaśnieżonych płytach stacja. (25 m, 55°)

R14–R15: Przez serię płyt po firnowym stoku w górę w lewo do podstawy ścianki. (200 m, 45°)

R15–R16: Po skałach ścianki średniej i powyżej średniej trudności prosto w górę do nachylonego półka krawędzi niewielkiego żlebu. (25 m, 60°)

R16–R17: Po zaśnieżonym żlebie nieco na prawo w górę przez śnieżny okap na prosty skalny zaśnieżony grań. (180 m, 50°)

R17–R18: Po prostym skalnym grani z śnieżnymi okapami wyjście na wierzchołek. (60 m, 40°)

Profil trasy

M 1:4000

Wykres wspinaczki

Działania taktyczne zespołu

Przygotowania do wspinaczki rozpoczęły się wiosną 2006 roku. Na Krymie na południowej ścianie „Zamka” zostały opracowane: techniki przemieszczania się na ITO z użyciem nowych kompletów sprzętu i ekwipunku, porządek ruchu łączek i poszczególnych uczestników wewnątrz nich, współpraca całego zespołu na ubezpieczeniu, przy organizacji wiszących biwaków, transportowaniu ładunków. Porządek i metody ich przemieszczania. Wszystkie wypracowane techniki zostały z powodzeniem zastosowane przy przejściu skomplikowanych tras latem na Kaukazie (dolina Cejska). Jesienią zostały wyprodukowane i wybrane z uwzględnieniem warunków zimowych: platforma wiszący, kuchnia, torby transportowe. Ponieważ przy przejściu tej trasy dziś niemożliwe jest użycie obserwatorów i grup pomocniczych, my szczególnie starannie podeszliśmy do wyboru niezawodnych środków łączności radiowej, doboru produktów żywnościowych, paliwa, osobistej odzieży i ekwipunku uczestników. Walka szła o każdy gram. Warunek jeden — nie na szkodę bezpieczeństwa, ponieważ w przypadku jakichkolwiek nieprzewidzianych sytuacji liczyć na pomoc „z zewnątrz” nie mogliśmy. Wniosek jeden: jasny, przemyślany plan taktyczny, uwzględniający wszystko, i jego bezwzględne wykonanie. Porządek przejścia sprowadził się do następujących etapów:

1. Grupa pomocnicza, w składzie 4 człowieka, z jednym uczestnikiem (kierownikiem) wspinaczki (Niłow), zawozi cały ładunek pod ścianę. Przygotowuje początkowy biwak (śnieżną pieczarę). Ustala stan trasy, ocenia obiektywne niebezpieczeństwa z uwzględnieniem możliwie najbardziej niekorzystnych warunków meteorologicznych, przebywając pod ścianą niezbędny do zebrania informacji i wstępnej analizy czas.
2. Powrót pomocniczej grupy. Pełna analiza sytuacji. Ustalenie czasu wyjścia grupy podstawowej z uwzględnieniem długoterminowej prognozy pogody i ewentualnie pojawiwszy się dodatkowej informacji. Wyjście grupy podstawowej.
3. Podejście i praca na głównej (ściennej) części trasy. Grupa składa się z 3 człowieka: robocza dwójka (Niłow, Korol) i pomocnik (Doronin). Na trasie dwa kluczowe odcinki: dolny i górny komin, a także skomplikowana 30-metrowa ściana w 1,5 powroza powyżej „półki Abalakowskiego”. Takie rozmieszczenie „kluczy” i ukształtowanie terenu pozwoliło na zastosowanie takiego wykresu ruchu i lokalizacji noclegów wiszących: przejście w ciągu dnia 2 pełnych powrozów, mając przy sobie minimalnie niezbędny zapas w postaci 7, co daje możliwość nie tylko zawieszenia zaplanowanych odcinków, ale i przy pojawieniu się konieczności niezawodnego spuścić rannego lub niezdolnego do ruchu uczestnika z dowolnego punktu ruchu do miejsca noclegu, bez dodatkowego przewieszania powrozów. Miejsca noclegu dwa: pierwsze — u podstawy kąta wewnętrznego na wyjściu z dolnego komina, drugie — na „półce Abalakowskiego”. Takie usytuowanie biwaków (chociaż pierwszy niewygodny i na pierwszy rzut oka „zbyt nisko”) dało możliwość pomocnikowi pracować z pełnym obciążeniem (podjazd i rozbiórka sprzętu) w te dni, kiedy górna, robocza dwójka przechodziła względnie „nieskomplikowane odcinki”, i na odwrót, w dni „kluczowych powrozów” zajęty lekkimi pracami biwakowymi pomocnik mógł w każdej chwili przyjść z pomocą górnym, albo zastąpić przy konieczności jednego z nich, bez utraty tempa i zmiany rozkładu wspinaczki. Co my z powodzeniem i robiliśmy, kiedy (pomimo pomyślnej prognozy) pogoda gwałtownie się pogorszyła. Opady (śnieg), nasilenie wiatru i spadek temperatury 19–21 stycznia doprowadziły do skrócenia czasu pracy i zmian przy przejściu górnego komina. Ale opóźnienia od rozkładu nie było.
4. Doba pełnego odpoczynku. Wyjście na wierzchołek i powrót dwójki Niłow–Korol (zaplanowany, najszybszy, najbardziej mobilny i bezpieczny wariant, według naszych obliczeń). Zejście ścieżką podejścia.
5. Powrót do UMC „Elbrus”.

Udało nam się całkowicie spełnić instrukcje trenerskie. Odstępstw od planu taktycznego nie było, i to jest praktycznie niemożliwe, kiedy uwzględniona jest każda drobnostka i wszystko jest przemyślane „dwa kroki” w przód.

Samopoczucie uczestników jest doskonałe. Przed wspinaczką spędziliśmy około 2 tygodni w UMC. Jako wyjście aklimatyzacyjne weszliśmy na:

• szczyt 1 Maja
• szczyt Lotnictwa

Korol brał udział w próbie wejścia na „Schieldę”. Doronin zszedł na „Elbrus”.

Z powodu zepsutego aparatu fotograficznego zdjęć z wierzchołka nie ma.

Wykaz sprzętu

1. Powróz — 5 × 50 m, z nich:
   • 2 — dynamiczne B.D.
   • 3 — statyczne Lanex.
2. Rozpórki z karabinkami — 30 szt.
3. Pętle-wydłużacze — 14 szt.
4. Młotek — 2 szt.
5. Narzędzie lodowe — 2 szt.
6. Wyciągacz — 1 szt.
7. Drabinki hakokopytne — 2 szt.
8. Haki kotwiczne — 1 komplet.
9. Haki skalne — 40 szt.
10. Haki lodowe — 8 szt.
11. Zestaw śrubowy (uchwyt-próbnik, adapter, 2 wiertała S.D.S.).
12. Zestaw stopperów — 11 szt.
13. Kameloty — 10 szt.
14. Koty — 3 pary.
15. Dżumary — 5 szt.
16. Krążek — 1 szt.
17. Ósemki — 3 szt.
18. Kaski — 3 szt.
19. Ubezpieczenie + samouszcze — 3 szt.
20. Platforma — 1 szt.
21. Worki śpiwowe — 3 szt.
22. Zestaw odzieży przeciwwiatrowej i nieprzemakalnej — 3 szt.
23. Palniki gazowe — 2 szt.
24. Butle gazowe — 10 × 0,5 l.
25. Zestaw kuchenny — 1 komplet.
26. Zapalniczki — 4 szt.
27. Latarki czołowe — 3 szt.
28. Apteczka — 1 komplet.
29. Radio — 1 szt.
30. Kije teleskopowe — 6 szt.
31. Okulary przeciwsłoneczne — 3 szt.
32. Karimaty — 3 szt.
33. Zestaw wysokokalorycznego i błyskawicznego pożywienia.

Nocleg na odcinku R6

Odcinek R6

Odcinek R13

Odcinek R12