Centralna Rada DSO „Awangard”

Świetłej pamięci ukraińskich alpinistów Artura Głuchowcewa i Witalija Timochina

poświęcamy

Wspinaczka na Południową Uszibę po Centralnej części Zachodniej ściany

(sprawozdanie ze wspinaczki)

W. Monogarow Kijów—1965

Trasa po Centralnej części zachodniej ściany Południowej Usziby, przebyta przez zespół Centralnej Rady DSO „Awangard” w lipcu 1965 r.

Zachodnia ściana Południowej Usziby. Górna część ściany nie jest widoczna.

• Trasa grupy L. Myszlajewa, 1960 r.
• Trasa grupy A. Kustowskiego, 1963 r.
• Trasa naszego zespołu, 1965 r. (w kole—plecaki A. Głuchowcewa i W. Timochina)

Początek Zachodniej ściany. Końcowy punkt osiągnięty przez grupę B. Romanowa w 1962 r. (w kółkach—karabinek i klin grupy B. Romanowa).

X. Dane końcowe ataku na ścianę

Cała trasa na Południową Uszibę po zachodniej ścianie miała różnicę wysokości 1525 m i składała się z:

• dolnej, stosunkowo łatwej części,
• środkowej pionowej części,
• górnej części średniej trudności.

Przebyta przez zespół trasa reprezentuje dużą trudność techniczną, jest bardzo ciekawa pod względem sportowym, logiczna i piękna.

Trasa po Centralnej części zachodniej ściany na Południową Uszibę, o długości 605 m, została przebyta w ciągu 7 dni marszu (78 godz. 50 min).

Dużo czasu zajmował podnoszenie plecaków, ponieważ ich wyciąganie było utrudnione przez dużą liczbę:

• występów skalnych
• przewieszonych odcinków.

Haki i liny pozostawione przez grupę A. Głuchowcewa nie były przez nas wykorzystane z powodu ich zawodności.

Odcinki ściany z występami skalnymi były pokonywane przez swobodne wspinanie. W ten sposób zostały pokonane odcinki:

• R6–R7
• R13–R14
• R18–R19
• R20–R21
• R21–R22
• R22–R23

Łączna długość tych odcinków wyniosła 270 m, czyli prawie połowę trasy. Pozostałą część ściany nie było możliwe przebyć przez swobodne wspinanie z powodu dużej stromości i całkowitego braku występów skalnych.

Cała trasa po Centralnej części zachodniej ściany była maksymalnie trudna pod względem technicznym. Trasę można było przebyć tylko posiadając technikę i doświadczenie w swobodnym wspinaniu po pionowych skałach, a także umiejętność zastosowania całego arsenału najwyższej techniki skalnej.

Szczególną trudność podczas pokonywania ściany stanowił odcinek R16–R17 przed kominem. Na tym odcinku trzeba było iść po odłamu scalnych oderwanych od ściany (korżach). Nie było możliwości ominięcia tych płyt. Na trasie po Centralnej części zachodniej ściany przebyto ponad 50 m po przewieszonych skałach o nachyleniu 95–100°, 300 m po skałach o nachyleniu 90° i 200 m o nachyleniu 80°.

Dziennie pokonywaliśmy 70–100 m. Na ścianie jeden dzień zajęło podejście do plecaków zaginionych, fotografowanie miejsca upadku i opuszczanie plecaków do grupy obserwacyjnej (plecaki wisiały z dala od naszej trasy).

Grupa obserwacyjna, która znajdowała się u podnóża zachodniej ściany i składała się z alpinistów 1-szej kat. sport. O. Grippy i W. Gumeniuka, otrzymała zadanie:

• przetransportować plecaki zaginionych chłopców do naszego obozu bazowego.

Przebieg trasę utrudniała zła pogoda. Tak, 26 lipca w drugiej połowie dnia padał śnieg, 29 lipca szalała śnieżna zamieć, która mocno zaśnieżyła skały, po ścianie schodziły lawiny. 30 lipca byliśmy zmuszeni czekać cały dzień, aż górna część ściany oczyści się z lodu i zejdą lawiny.

W warunkach złej pogody nieocenioną pomoc okazały:

• płaszcze-namioty
• namiot-„Pamirka”, który wzięliśmy na ścianę.

Na ścianie spędziliśmy:

• 4 noclegi w hamakach (patrz zdjęcie)
• 2 noclegi siedzące
• 2 noclegi w górnej części ściany, leżąc na małej półce, zawinięci w namioty (patrz zdjęcie).

Należy zauważyć względnie wygodne położenie dla odpoczynku i snu w platformie z oparciem pleców o hamak, który był przymocowany do haka wbitego na wysokości klatki piersiowej. Taka organizacja noclegu wymaga minimalnego czasu i wysiłku, ponieważ zwykle wykorzystuje się haki wbite.

Nocleg na półce „leżąc” w górnej części ściany 29 i 30 lipca 1965 r. Do przejścia trasy. W przyszłości, w celu zapewnienia bardziej wygodnego noclegu, należy:

• udoskonalić istniejące platformy.

Z wyposażenia skalnego najbardziej udane okazały się haki szlamburskie, które przy prawidłowym wbiciu wytrzymują obciążenie do 1600 kg na ścinanie i 800 kg na wyrywanie.

Zespół uważa za swój miły obowiązek podziękować kijowskim alpinistom, mistrzom sportu, inżynierom W. Jakowinie i A. Kustowskiemu za udoskonalenie i wszechstronne zbadanie haków szlamburskich i szlamburów.

Również zespół uważa, że na skałach z małymi pęknięciami, w które niemożliwe jest wbicie skalnego haka standardowego dla zapewnienia skutecznego asekuracji, należy stosować haki szlamburskie.

Wszelkie haki o zmniejszonych niestandardowych rozmiarach (płatkowe lub skrócone) są niewiarygodne dla asekuracji i ich zastosowanie może być przyczyną wypadku, jak to było z A. Głuchowcewem i W. Timochinem.

Nasz zespół ustalił, że przyczyną upadku W. Timochina było oderwanie ucha przyspawanego do poziomego haka tytanowego płatkowego. Spoina była nacięta podczas wbijania haka w szczelinę i nie wytrzymała ciężaru ciała W. Timochina. Dalszy upadek W. Timochina nie mogły powstrzymać skrócone haki, które zostały wyrwane.

Przyczyną śmierci A. Głuchowcewa i W. Timochina była przede wszystkim niewłaściwa taktyka poruszania się po pionowych skałach. Idący przodem oddalał się od asekurującego na 40 m na jednej linie. Dla ułatwienia przeciągania liny przez liczne karabiny nie przeciągał liny przez wszystkie karabiny.

Nie wykorzystany karabinek grupy Artura Głuchowcewa

Karabinki grupy Artura Głuchowcewa. W ten sposób odkryliśmy 12 nieprzeciętych i niezdeformowanych haków szlamburskich, na których nie było śladów pozostałości karabinków linowych. Zostało również znalezione 4 dobrze wbite haki skalne standardowego rozmiaru z zawieszonymi na nich stalowymi karabinkami (patrz zdjęcie).

Należy zauważyć, że tempo ruchu naszego zespołu po ścianie było optymalne w porównaniu z tempem ruchu podczas pierwszego przejścia analogicznej ściany na zachodzie. Tak, pierwsze wejście na „Diabelskie igły” po Czerwonej pionowej ścianie, o długości 300 m, zajęło pierwowspinaczom 6 dni. Zespół składał się z 5 osób pod kierownictwem zasłużonego mistrza sportu Bułgarii, alpinisty międzynarodowej klasy G. Atanasowa.

Podczas przejścia tej ściany we wrześniu tego roku przez nasz zespół ustalono, że trasa jest pokonywana przez wspinanie tylko na jednej trzeciej długości trasy, pozostałą część ściany pokonuje się tylko z wykorzystaniem sztucznych punktów oparcia, zorganizowanych za pomocą:

• haków szlamburskich,
• zwykłych haków,
• klinów drewnianych.

(patrz rys. w dodatku)

Kolejne grupy po pierwowspinaczach pokonywały tę ścianę w ciągu 8–10 godzin po hakach wbitych przez pierwowspinaczy. Nasza czwórka w składzie:

• W. Monogarowa
• N. Maszczenki
• W. Gonczarowa
• O. Gripy

przeszła tę trasę w ciągu 15 godzin.

Wejście na Południową Uszibę po Centralnej części zachodniej ściany jest najtrudniejszym ze wszystkich wejść po ścianach, które dokonała reprezentacja Centralnej Rady DSO „Awangard” w poprzednich latach, zarówno w ZSRR, jak i za granicą.

Porównując trasę na Południową Uszibę po Centralnej części zachodniej ściany z trasami 6-kat. trudn., przebytymi przez nas w Jugosławii („Triglav”—„Cziopow stołb” 6 kat. trudn., 1963 r.), w Austrii („Dachsztejn”, trasa prosta 6 kat. trudn. i „Gizzojze”—5 kat. trudn., 1964 r.), w Bułgarii („Diabelskie igły” po Czerwonej ścianie 6B kat. trudn., 1965 r.) (patrz zdjęcie), zespół uważa, że przebyta trasa na Południową Uszibę jest bez wątpienia trasą najwyższej, szóstej kategorii trudności.

Należy zauważyć, że podstawowym kryterium oceny trasy jako maksymalnie trudnych i przynależności ich do najwyższej kategorii (np. do 6 kat. trudn.) za granicą, w Jugosławii, Austrii, Bułgarii, jest:

• stromość
• pokonywanie pionowych odcinków i występów skalnych
• zastosowanie sztucznych punktów oparcia

Trasy 6 kat. trudn. w większości za granicą nie są pokonywane przez wspinanie. Nawet pionowe trasy pokonywane przez swobodne wspinanie są zaliczane do 5 kat. trudn.

Swoje wejście zespół poświęcił pamięci naszych dobrych przyjaciół Artura Głuchowcewa i Witalija Timochina.

Z polecenia zespołu Kierownik i trener zespołu Mistrz sportu ZSRR W. Monogarow

Sprawozdanie opracowali mistrz sportu M. Aleksjuk i D. Ławrienko.

Trasa na „Diabelskie igły” po Czerwonej ścianie 6B kat. trudn., przebyta przez członków naszego zespołu w Bułgarii w 1965 r.

Trasa o długości 300 m została przebyta przez pierwowspinaczy w 1961 r. w ciągu 6 dni.

Witalij Timochin (1940–1964)

Zdjęcia zrobione z filmu znalezionego w plecaku A. Głuchowcewa.

Artur Głuchowcew (1935–1964)

TABELA

Podstawowe charakterystyki trasy wejścia po Centralnej części zachodniej ściany Południowej Usziby, przebytej przez zespół Centralnej Rady DSO „Awangard”

Przewieszenia o nachyleniu 95–100° – 50 m.

Różnica wysokości zachodniej ściany — 605 m. Całkowita długość trasy wejścia — 1525 m. W tym najtrudniejsze odcinki — 545 m. Nachylenie trasy Centralnej części zachodniej ściany — 80–90°. W tym najtrudniejsze odcinki: 90° — 295 m, 80° — 200 m.

Tablicę pamiątkową ku pamięci naszych przyjaciół ustawiliśmy u podnóża Zachodniej ściany.

• Zejście na 30 m do plecaków Głuchowcewa i Timochina.
• Przepakowanie plecaków, podniesienie ich na półkę i zejście z półki do grupy obserwacyjnej.
• Uzupełnienie zapasów wody, w tym celu trawersowaliśmy ścianę w prawo.