121. Wolna Hiszpania przez grzbiet Zachodni (trasa kategorii III)

Od pola alpinistycznego «Dżantugan» (grupa 4–8 osób) w górę drogą w dolinę Adyłsu. Po 300 m zjechać z drogi w prawo i, schodząc w dół, przejść po prowizorycznym moście przez rzekę Adyłsu powyżej miejsca, gdzie wpada do niej potok od lodowca Kaszkatasz. Od mostu ścieżka prowadzi przez równy las, następnie stromo się podnosi i wychodzi na lewobrzeżną morenę lodowca Kaszkatasz. Dalsze wspinanie się ścieżką na grzebie moreny prowadzi do miejsc na jej końcu. Stąd można się podnieść 150–200 metrów w górę-w lewo ku platformom u «Czerwonych» skał. Na platformach znajduje się pole biwakowe. Od pola alpinistycznego «Dżantugan» 3–4 godz.

Z platform:

• Przejść przez osuwiska i morenę wzdłuż lodowca do góry
• Następnie zjechać na koniec osuwisk na lodowiec
• Podnosić się po lewej stronie lodowca (zamknięte szczeliny!)
• Lodospad lodowca omijać z lewej strony pod zboczami szczytu Ułłukara (ze szczytu Ułłukara możliwe są spadające kamienie i zsypy lodowe!)
• Za lodospadem po śnieżnym stoku wyjść w prawo na górny śnieżny płaskowyż lodowca Kaszkatasz
• Po płaskowyżu podnosić się w prawo pod przełęcz grzbietu położoną pomiędzy szczytem Wolna Hiszpania z lewej i wierzchołkiem Bżeduch z prawej strony

Z górnego śnieżnego płaskowyżu lodowca Kaszkatasz:

• Podnosić się po stromym, miejscami zerwanym śnieżno-lodowym stoku, trzymając się zboczy szczytu Wolna Hiszpania (ze szczytu Bżeduch możliwe są lawiny i zsypy lodowe!)
• Wszystkie szczeliny stoku omijać lepiej z lewej strony
• Dużą szczelinę — bergschrund, przecinającą prawie cały śnieżno-lodowy stok nie daleko od przełęczy, pokonywać po śnieżnym moście lub omijać z prawej strony
• Za szczeliną po stromym śnieżnym stoku i niedużym lodowo-śnieżnym wzniesieniu wejść na wąski śnieżny grzbiet przełęczy (półka śnieżna!)

Od platform u «Czerwonych» skał na lewobrzeżnej morenie lodowca Kaszkatasz 4–5 godz.

W miejscu wyjścia na grzbiet przełęczy skręcić w lewo i podnosić się po ostrym lodowo-śnieżnym (półki śnieżne!) grzbiecie do wyjścia na niedużą platformę. Z platformy poruszać się po śnieżno-lodowym stoku prawej strony ostrego grzbietu (półki śnieżne, asekuracja!). Żandarm «Lermontow» omijać z lewej strony po stromym lodowo-śnieżnym stoku (asekuracja na hakach!). Za żandarmem — niewielki zjazd po stromym ośnieżonym (półki śnieżne!) skalnym grzbiecie pod Mały Żandarm.

Mały Żandarm pokonywać frontalnie po skałach średniej trudności grzbietu. Od żandarma wejście najpierw po prostym, miejscami średniej trudności ośnieżonym skalnym grzbiecie, następnie po szerokim śnieżnym stoku. Dalej — po niewyraźnie zaznaczonym skalnym żłobie i znowu po śnieżnym stoku — wyjście na przedwierzchołkowy grzbiet szczytu.

Po mocno ośnieżonym (półki śnieżne!) i zniszczonym prostymi skałami grzbiecie wejście na szczyt Wolna Hiszpania.

Od przełęczy — 3–4 godz. Zjazd według drogi wejścia do przełęczy — 2–4 godz, z biwakiem na przełęczy. Czas trwania trasy — 3 dni.

Wyposażenie specjalne na 4 osoby:

• lina główna — 2×30 m
• lina pomocnicza — 3 m
• haki skalne — 5–6
• haki lodowe — 4–5
• karabinki — 8
• młotki skalne — 2
• raki — 4 pary
• namiot — 1

Miejsca możliwych biwaków — na przełęczy, śnieżnych grzbietach, platformie i szczycie. «Dolina Baksan­ska», A.F. Naumow