Paszport

1. Klasa lodowo-śniegowa

2. Główny Kaukaski Grzbiet od przełęczy Chiperazaou do przeł. Kitłod

3. Wierzchołek UŁŁUTAU Wschodni (4058 m) prawym żebrem Północnej ściany Wschodniego ramienia

4. Kategoria trudności 5B

5. Różnica wysokości: 950 m, długość trasy — 1200 m. Długość odcinków 5–6 kat. trudności — 1120 m. Średnie nachylenie głównej części trasy: 54°

6. Wbite haki:

х — wykorzystano wcześniej wbite haki. 7. Godzin marszu zespołu — 10 h. 8. Noczlegi: 1-sze stanowisko na 4 osoby. 9. Kierownik — Izmailov Wiktor Nikołajewicz, KMS.

Uczestnicy:

• Sokołow Gleb Anatolijewicz, KMS
• Nikołajew Władimir Nikołajewicz, KMS
• Samsonow Władimir Anatolijewicz, KMS

10. Trener — Izmailov Wiktor Nikołajewicz.
11. Wyjście na trasę: 22 lipca 1985 r. Wierzchołek: 23 lipca 1985 r. Powrót do obozu: 24 lipca 1985 r.

FOTO 5. Widok na trasę pierwszego wejścia z messtijskich noclegów.

Trasa pierwszego wejścia. Trasa grupy.

Przygotowania do wspinaczki

Dane o trasie na w. Ułłutau Wschodnia (4058 m) prawym żebrem Północnej ściany Wschodniego ramienia zespół otrzymał w KSP doliny Adyrsu. Aby zapoznać się z trasą, zespół przestudiował raport ze wspinaczki pod kierownictwem A.W. Artamonowa na wyżej wymieniony wierzchołek, a także otrzymał konsultację dotyczącą tej trasy od nacz. KSP W.P. Pietuchowa.

Przed wspinaczką zespół uczestniczył w zawodach w technice lodowej w ramach mistrzostw Rosyjskiej FSRR w klasie lodowo-śniegowej. Również zostały zdane normy dotyczące przygotowania fizycznego i technicznego do mistrzostw. Dane tych norm zostały sformalizowane protokołem i przekazane do kolegium sędziowskiego. Wybór trasy został określony na podstawie wyników zawodów w technice lodowej „Шноле”.

Plan taktyczny wspinaczki został określony na podstawie danych z raportu ze wspinaczki pod kierownictwem A.W. Artamonowa, a także po konsultacji z nacz. KSP W.P. Pietuchowem. W związku z niestabilną pogodą, obserwowaną w okolicy w okresie pobytu tam zespołu, a także biorąc pod uwagę, że duże lawiny lodowe mogą czasami blokować dolną część trasy i w ciepłą pogodę, po opadach śniegu dolne odcinki są narażone na lawiny i spadające kamienie z górnych zniszczonych ścian Wschodniego ramienia, wyjście na trasę zostało ustalone najpóźniej do 3:00.

Trasa charakteryzuje się dużą długością lodu i śniegu (około 1200 m), odnoszącą się do trudności przejścia do 5 kat. trudności. Dlatego zespół przygotowywał się do przejścia lodowych odcinków o dużej długości i znacznym nachyleniu (do 70°). Przygotowywano sprzęt do przejścia tej trasy (krampony, śruby lodowe, айс-фифи, czekan). Na treningach ćwiczono współdziałanie zespołu: warunki przejścia lodowych odcinków 5 kat. trudności.

Podczas przygotowań do wspinaczki zostały określone następujące środki bezpieczeństwa i ich zapewnienia:

• a) wczesne wyjście na trasę;
• b) dokładne przestudiowanie opisu trasy, miejsc możliwych noclegów, wariantów zejścia;
• c) wyposażenie uczestników w osobiste środki ochrony (kaski, uprzęże, okulary);
• d) kontrola lekarska stanu uczestników przed wspinaczką;
• e) środki ostrzegania o stanie w grupie (radiokomunikacja);
• f) sprzęt zapewniający zwiększone bezpieczeństwo grupy przed możliwymi komplikacjami na trasie, uwarunkowanymi warunkami pogodowymi i stanem uczestników (sprzęt biwakowy, zapas produktów, benzyny, apteczka).

Godziny wspinaczki

Działania taktyczne grupy

Plan taktyczny wspinaczki, odchylenia od planu taktycznego i przyczyny odchyleń na odpowiednich odcinkach trasy wspinaczki i zejścia są przedstawione w tabeli.

Łączki zostały zorganizowane w następujący sposób: W. Izmailov — G. Sokołow, W. Nikołajew — W. Samsonow. Łączki pracowały autonomicznie na lodowcu Adyrsu i na grzbiecie masywu Ułłutau. Na trasie od odcinków R1–R8 zostały zorganizowane poręcze. Praca w łączce była rozdzielona w następujący sposób:

• Przewodnikami pracowali na zmianę: W. Izmailov i G. Sokołow;
• Trzecim pracował: W. Samsonow;
• Czwartym pracował: W. Nikołajew. Przerwy trwające 50 min i 1 h były wykonane odpowiednio na odcinkach R7 i R8 trasy z powodu braku widoczności.

Biwaki zostały zorganizowane:

• na prawym „хицане” pod trasą;
• na grzbieniu w. Ułłutau Zachodnia, 8 m poniżej grzbietu.

Podczas wspinaczki zostały podjęte następujące środki bezpieczeństwa:

• wczesne wyjście na trasę;
• przestudiowanie odcinków trasy przed rozpoczęciem przejścia;
• ostrzeganie grupy obserwatorów (radiokomunikacja);
• posiadanie sprzętu zapewniającego zwiększone bezpieczeństwo zespołu przed możliwymi niespodziankami (sprzęt biwakowy, apteczka, zapas produktów).

Nie było wypadków i kontuzji w zespole. Nie stosowano niestandardowych technik technicznych. Nowym rodzajem sprzętu można uznać айс-фифи.

W warunkach niepogody działania zespołu były następujące:

• wyjście z biwaku na prawym „хицане” na trasę zostało opóźnione o 45 min z powodu braku widoczności w mgle;
• na odcinku R7 wspinaczka została wstrzymana na 50 min z powodu braku widoczności;
• zejście z w. Ułłutau 3 zostało przerwane z powodu burzowej pogody, i grupa stanęła na biwaku 10 m poniżej grzbietu o 19:20–20:00;
• zejście z w. Ułłutau Wschodnia na śnieżną przełęcz zostało wstrzymane na 1 h z powodu burzowej pogody;
• wyszli z biwaku w. Ułłutau 3 o 8:00 z powodu burzowej pogody, wiatru, śniegu i oblodzonych skał.

Łączność z obserwatorami była utrzymywana za pomocą radia „Карат”. Łączność była słaba z powodu burzy i cech samego radia.

Haki

• R9: 120 m 55°
• R8: 120 m 55°
• R7: 120 m 60°
• R6: 80 m 55°
• R5: 160 m 50°
• R4: 80 m 60°
• R3: 550 m 50°
• R2: 10 m 75°
• R0: 70 m 40°

Opis trasy

Od biwaku na prawym „хицане” przez lodowiec do odcinka R1, reprezentującego stożek lawinowy pod szczeliną brzeżną między dwoma skalnymi wysepkami.

Odcinek R2 — szczelina brzeżna przebiega w prawej części śnieżnej zatyczki (w celach bezpieczeństwa) za pomocą айс-фифи.

Odcinek R3 — śnieżno-lodowy stok około 50° jest pokonywany wzdłuż lawinowych żlebów u podstawy skalnej wysepki. Wszędzie twardy ubity śnieg, firn, kruchy lód; asekuracja przez śruby lodowe.

Odcinek R4 — skalna wysepka reprezentuje mocno zniszczone skały z naciekającym lodem. Są pokonywane wzdłuż wewnętrznego kąta. Asekuracja przez закладные elementy.

Odcinek R5 — skalne rumowisko, zalane warstwą lodu o grubości 5–10 cm. Z góry — warstwa luźnego śniegu z cienką lodową skorupą. Asekuracja utrudniona. Używane są śruby lodowe z odciągnięciem.

Odcinek R6 — zniszczone skały w śniegu. Kontrolny tur w banku na ścianie na haku.

Odcinek R7 — czysty twardy lód. Rekomendacje:

• Poruszać się, przylegając do skał;
• (W celach bezpieczeństwa unikać lawin).

Odcinek R8 — wejście w lewo w górę po śnieżno-lodowym stoku u podstawy śnieżno-lodowego żlebu między „palcem” a skalną ścianą.

Odcinek R9 — śnieżno-lodowy żleb z wyjściem na skały. Asekuracja śrubami lodowymi i закладными элементами. Wyjście na grzbiet. Asekuracja przez czekan.

Odcinek R10 — dalej po grzbiecie w kierunku Wschodniego wierzchołka Ułłutau. Asekuracja jednoczesna i na przemian przez występy.

Wszędzie od odcinka R2 do odcinka R9 ruch po poręczach według schematu:

• Pierwszy na podwójnej linie organizuje punkt odbioru i przyjmuje drugiego z górną asekuracją;
• Drugi, poruszając się po poręczach, przynosi pierwszemu linę i wolne haki, staje na autoasekurację, zorganizowaną przez pierwszego, i przez autoasekurację pierwszego wypuszcza pierwszego w przód na podwójnej linie;
• Trzeci porusza się po poręczach z dolną asekuracją;
• Czwarty wchodzi po poręczach z górną asekuracją, wykręcając śruby lodowe.