Paszport wejścia

KLASYFIKACJA WEJŚCIA — skalna
REJON WEJŚCIA — Główny Kaukaski Grzbiet między przełęczami GARWASZ i DŻANTUGAŃ
WIERZCHOŁEK, TRASA — ŁACGA (3996 m) południowo-wschodnim kontrforsem
PRZEWIDYWANA KATEGORIA TRUDNOŚCI — 4B
CHARAKTERYSTYKA TRASY — skalna, kontrforsem, różnica wysokości — 455 m, średnie nachylenie 75°
WBITYCH HAKÓW — 22 skalne, do asekuracji
LICZBA GODZIN PRZEJŚCIA — od początku trasy do wierzchołka 12,5 godz
LICZBA NOCLEGÓW — dogodnych miejsc na trasie brak, możliwa jest instalacja jednego namiotu na I i II punktach kontrolnych
KIEROWNIK WEJŚCIA: Nowikow S.A. — Pr

Uczestnicy:

Czuijenko S.A. — KMS
Zaporozhczenko E.W. — KMS
Karpiński O.D. — KMS
Mielnikow W.I. — 1-sza kategoria
Samorezow W.L. — 1-sza kategoria

TRENER ZESPOŁU — Damianidi I.G. — PMS
DATA WYJŚCIA NA TRASĘ I POWROTU — 7–9 sierpnia 1980 r.

Schemat orientacyjny

Znaki umowne

Droga podejścia
"Czegieckie" noclegi
Obóz szturmowy
Kierunki: odnotowanej trasy i zejścia z wierzchołka
Klasyfikowane (w 1980 r.) trasy

Wspinaczka na wierzchołek ŁACGA, usytuowany w Głównym Kaukaskim Grzbiecie pomiędzy przełęczami Garwasz i Dżantugan, została dokonana w okresie od 7 do 9 sierpnia 1980 r. przez grupę sportową z domu wypoczynkowego „Dżailik” zgodnie z kartą marszrutu (kopia załączona), wstępnym opisem trasy, planem taktycznym i wykazem sprzętu grupowego i biwakowego (dokumentacja znajduje się w aktach domu wypoczynkowego „Dżailik”).

Na wierzchołek ŁACGA (3996 m) znanych jest 5 klasyfikowanych tras:

południowym żlebem — 2A kat. trud.
wschodnim grzbietem — 3A kat. trud.
południowym grzbietem — 3Б kat. trud. (od 1980 r.)
wschodnim kontrforsem — 4Б kat. trud. (od 1980 r.)
w składzie trawersu Czegiettau–Łacga — 3Б kat. trud.

Pierwsze trzy trasy rozpoczynają się od przełęczy Garwasz, czwarta — nieco z niższego punktu, na zachód od przełęczy, jednak ta trasa nie prowadzi bezpośrednio na wierzchołek, łącząc się z trasami najpierw 3A, a potem 2A kat. trud.

Pomiędzy przełęczą Garwasz i początkiem trasy 3Б kat. trud., której pierwsze przejście zostało dokonane przez grupę alpinistów z miasta Piatigorska w 1979 r., znajduje się wyraźnie zaznaczony kontrfors o ekspozycji południowo-wschodniej, przechodzący w górnej części w wąski grzebień, który z kolei wychodzi bezpośrednio na wierzchołek.

Żadna z wyżej wymienionych klasyfikowanych tras nie przecina trasy poprowadzonej południowo-wschodnim kontrforsem. Jest ona równie logiczna jak trasa 3Б kat. trud. (patrz schemat i fotografia ogólnego widoku trasy, gdzie zaznaczono: na schemacie — trasy 2A, 3A i 3Б kat. trud., na zdjęciu — 2A i 3Б kat. trud.).

Grupa wyruszyła z domu wypoczynkowego „Dżailik” (2320 m) 7 sierpnia 1980 r. w kierunku „Czegieckich” noclegów. Przeszedłszy je (2870 m), grupa wspięła się na przełęcz Garwasz (3560 m), gdzie w zasięgu wzroku kontrforsu rozbity został biwak — obóz szturmowy.

* ) Poniżej wszystkie wysokości podane są według wskazań wysokościomierza. Wyjątek stanowi wysokość wierzchołka, mająca podłożenie geodezyjne według map w skali 1:25000.

Rekonesans trasy był prowadzony wielokrotnie zarówno w 1979 r., jak i w 1980 r. i został ponowiony w drugiej połowie dnia 7 sierpnia 1980 r.

Od biwaku na skalnym zniszczonym grzbiecie (biwak można rozbijać również na śniegu — w niebie za przełęczą), przecinając w dolnej części podnoszący się i opadający południowy żleb z wierzchołka Łacga trasy 2A kat. trud. i podnóże sąsiedniego południowo-wschodniego żlebu, drogą przez lodowiec pokryty firnem (lub śniegiem, w zależności od pory roku) idzie się ku wyraźnie zarysowanemu na tle oddalonego południowego grzebienia kontrforsowi (fot. I).

Lewa dolna część kontrforsa — „pręgowany” bastion (granitognejsy), kończący się skalną trójkątną „zaklinką” (fot. 2). U podstawy bastionu — szczelina brzeżna. Przejście przez nią utrudnione (asekuracja). Punkt wyjścia trasy zaczyna się bezpośrednio za szczeliną brzeżną. W zależności od stanu tej ostatniej, na odcinek drogi od biwaku do punktu „0” potrzeba od 0,5 do 1,5 godz.

Opis trasy

Odcinek R0–R1. Wąskim kominem ograniczającym „pręgowany” bastion, na prawo do niewielkiej śnieżnej półki 40 m. Nachylenie komina 50°. Są tam osobno leżące kamienie.

Odcinek R1–R2. Od półki przez prawą, najszerszą szczelinę na rozporach, pionowo w górę 6 m do wąskiej półeczki. Przez nią kilka metrów w lewo do wewnętrznego kąta o nachyleniu 35° z „żyjącymi” kamieniami. Przez wewnętrzny kąt w lewo–w górę do odłamu (30 m).

Odcinek R2–R3. Od odłamu trawers w lewo–w górę z przejściem do sąsiedniego wewnętrznego kąta, prowadzącego do dolnej części urwiska — „zaklinki” (jego odwróconego wierzchołka). Trudne wspinanie 30 m pod komin z „korkiem”, nachylenie 80°.

Odcinek R3–R4. „Korek”, po którym zaczyna się rozdwojenie wewnętrznego kąta, zostaje na prawo od ruchu. Przez nieznaczne półeczki trudny trawers w lewo 5 m (poręcz na haku dla kolejnych zespołów). Dalej ruch w lewo–w górę z wyjściem na wierzchołkową część bastionu. Wspinanie trudne 35 m. Wysokość bezwzględna — 3660 m. I punkt kontrolny. Wąski grzebieniek 8–10 m podprowadza do zniszczonych prawych ścian głównego kontrforsa (fot. 3).

Odcinek R4–R5. Przez grzebieniek ku zniszczonej ściance. Przez ściankę z nieznacznymi półeczkami, na haku, zbierając nieco w lewo, przejście na południową ekspozycję kontrforsa. Po 30 m trudnego wspinania — pod przewieszkę, którą omija się z lewej strony z wyjściem na „balkon”. Nad „balkonem” prosto w górę 10 m na względnie szeroką półkę. Od półki w lewo–w górę przez jeden z licznych wewnętrznych kątów trudne wspinanie około 40 m na schodkową serię osypnych zniszczonych półek, ponad którymi w lewo–w górę odchodzi szeroki, rozszerzający się w środkowej części do rozmiarów groty, komin.

Odcinek R5–R6. Od pólek w prawo–w górę przez stromy wewnętrzny kąt bardzo trudne wspinanie 40 m. Następnie 60 m w prawo–w górę przez trudne, miejscami wygładzone skały, na krótki odcinek południowego grzebienia kontrforsa. „Centralny” żleb cały czas pozostaje z lewej strony. Dopiero po wyjściu na grzebień można zobaczyć, że od „Centralnego” odchodzą (w prawo) dwa „potomne”, również bardzo strome żleby.

Na grzebieniu — II punkt kontrolny. Wysokość bezwzględna — 3840 m.

Odcinek R6–R7. Od punktu kontrolnego w prawo przez grzebień, mający nachylenie 45°. Na grzebieniu śnieg, dużo „żywych” kamieni. Stopniowo robi się on bardziej stromy i za 60–80 m opiera się o szeroką zniszczoną ścianę z szeregiem zygzakowatych wewnętrznych kątów. Z przodu widać otwór — przełęcz w głównym południowo-wschodnim grzebieniu, na prawo od której znajdują się dwa żandarme. Do przełęczy właśnie należy się kierować.

Do ściany, przez grzebień, odcinek jest względnie prosty. Dalej 30–35 m trudnego wspinania, nachylenie 75–80° (fot. 4).

Odcinek R7–R8. Od skalnej przełęczy–otworu wejście 20 m z pokonaniem trudnej pionowej 5-metrowej ścianki z pęknięciem na żandarmie w grzebieniu. Dalej po północnej stronie żandarma, w odległości około 10 metrów od urwiska zakończonego 10-metrową ścianą, na wąską śnieżną przełęcz z kamieniami. Ścianka może być pokonana przez wspinaczkę.

Wysokość bezwzględna — 3910 m.

Odcinek R8–R9. Od śnieżnej przełęczy po skalnym stoku o nachyleniu 45°, 100 m, na wierzchołek. Tutaj przemieszczanie się może być jednoczesne — jest to najprostszy odcinek trasy (fot. 5).

Zejście z wierzchołka znaną trasą 2A kat. trud.

Grupa rozpoczęła trasę o 6:00 8 sierpnia. Na wierzchołku była o 18:30 tego samego dnia. Biwak urządzono w śnieżno-lodowej niebie przed żlebem zjazdowym. Do obozu szturmowego na przełęczy Garwasz grupa wróciła o 8:00 9 sierpnia, a tego samego dnia — do domu wypoczynkowego „Dżailik”.

Wszyscy członkowie grupy mieli za sobą wejścia na wierzchołki rejonu: „Stal” i „Chimik” trasami 4Б kat. trud. i dlatego mogli dać względną ocenę nowo przebytych tras. Ta ostatnia jest logiczna, wszystkie warianty obejścia (po odcinku R0–R1) są bardziej skomplikowane. Przy jej przejściu wymagana jest dokładność: samorzutnego obsuwania się kamieni nie obserwuje się, jednak w wyborze występów do asekuracji (licznych) należy zachować ostrożność.

Skały: gnejsy, granitognejsy, krystaliczne łupki.

Istnieją liczne możliwości zastosowania закладок, wymagany zestaw skalnych haków — standardowy (WCSPS), dobrze wchodzą haki o przekroju ceowym.

Ruch — na podwójnej linie, oprócz odcinka R8–R9 i krótkich odcinków po I i II punktach kontrolnych, tylko na zmianę.

Miejsca na noclegi:

względnie dogodne — pod wierzchołkiem
niewygodne, lecz możliwe — na I i II punktach kontrolnych

Protokół rozpatrzenia dokonanego wejścia i krótki wstępny opis trasy zostały złożone w części szkoleniowej domu wypoczynkowego „Dżailik” i na KSP rejonu Adyr-Su.

Zalecenia

Liczba uczestników większa niż 4 osoby nie jest pożądana
Przy przemieszczaniu się używać podwójnej liny
W zestawie, oprócz zwykłych haków WCSPS, mieć haki o przekroju ceowym, закладки, zaciski do poruszania się po poręczach.

Kierownik Nowikow (S.A. Nowikow)

Tabela podstawowych charakterystyk trasy wejścia na wierzchołek ŁACGA trasą orientacyjnie 4Б kat. trud.