37

ZAP. DWÓJNYASZKA

po Zachodniej ścianie z wyjściem na ramię po Północnej ścianie

19–26 lipca 1965 r.

www.alpfederation.ru ↗

Wstęp

I. Krótki opis geograficzny i charakterystyka sportowa

Masyw wierzchołka Dwojnyaszka (3900 m) wznosi się jako odrębna dwugarbna wieża w łańcuchu wierzchołków Głównego Kaukaskiego Grzbietu: Kirpicz–Dallar–Dwojnyaszka–Zamok. Północne stoki masywu, reprezentujące strome ściany o średnim nachyleniu 70–80°, zasilają duży lodowiec Kiczkinekolski, z którego wypływa rzeka Uzunkol. Południowe stoki są również strome, bardziej zniszczone.

Masyw wierzchołka składa się z litej, mocnej, drobnoziarnistej skały granitowej i gnejsów. Linia wiecznego śniegu w tym rejonie zalega na wysokości 2500 m.

Na sąsiednie z Dwojnyaszką wierzchołki Dallar i Zamok wytyczono wystarczająco tras:

• od 3B kat. trudn.
• do 5B kat. trudn.

I tylko dokonany jeszcze w okresie przedwojennym trawers Dwojnyaszki z podjściem na Zachodni wierzchołek z Dallara, 75 m, trawersem aż do teraz był praktycznie jedyną trasą wytyczoną na tym pięknym wierzchołku. Później trawers Wschodniej i Zachodniej Dwojnyaszki został pokonany w odwrotnym kierunku, ale Północno-Zachodnie ściany nie zostały jeszcze pokonane. Przebycia Północno-Zachodnich ścian wymagało:

• nowej techniki i taktyki wspinaczki;
• zastosowania nowego sprzętu.

II. Informacje o grupie sportowej

Grupa Ukrządu DSO „Spartak” pod kierownictwem 1-go sp. rangi Koszela N. J. w składzie:

• mistrzów sportu Jakowiny W. A., Polewego G. W., Kononienko W. A., Kłokowej A. I.;
• 1-go sp. rangi Polakowskiego O. I. wyszła na wspinaczkę 19 lipca 1965 r. z obozu alpinistycznego „Uzunkol”.

Temu wyjściu towarzyszyła duża, żmudna praca. W okresie przedobozowym odbywały się regularne wspólne treningi kijowian — członków grupy, a Polakowski O. i Koszel N. trenowali według indywidualnych planów.

Wiosną wszyscy uczestnicy wielokrotnie wyjeżdżali na skały w celu treningu, a od 1 lipca zebrali się na zbiórkę w obozie alpinistycznym „Uzunkol”. Dane obiektywne o grupie szturmowej są przedstawione w tabeli nr 1. Uczestnicy wspinaczki mieli wystarczające doświadczenie w ścianowych wspinaczkach 5B kat. trudn. Na ich koncie są również wejścia:

1. pik Wolna Hiszpania, 5B kat. trudn.
2. Gł. Askaut, 5B kat. trudn.
3. p. Purowskiego (po bastionie), 5B kat. trudn.
4. p. Purowskiego (po „syrku”), 5B kat. trudn.
5. Togo-Beszi, 5B kat. trudn.
6. Czastyn-Tau po Północno-Zachodniej ścianie, 5B kat. trudn.
7. Namison-Choch po Północnej ścianie, 5A kat. trudn.
8. D. Użba po Wschodnio-Zachodniej ścianie, 5B+ kat. trudn.
9. Dych-Tau od południa, 5B kat. trudn.
10. p. Engelsa, 5B+ kat. trudn.
11. Dombaj-Ulgen po Północnej ścianie, 5B+ kat. trudn.

Dla zaznajomienia się z obiektem uczestnicy grupy dokonali wejść na wierzchołki Kirpicz, Filtr, Dallar. Po obserwacji ściany ostatecznie wybrano trasę i opracowano plan wspinaczki. Rozpatrzywszy wszystkie możliwe warianty wejścia na Zachodni wierzchołek Dwojnyaszki od północy, grupa wybrała trasę podjścia po Północno-Zachodniej ścianie (po „kientu”) jako najbardziej bezpieczną i logiczną drogę.

Przy podjeździe na Zachodni wierzchołek trzeba było wyjść na ramię (odcinek R11, rys. 2), urywające się ku przełęczy między Dwojnyaszką a Dallarem pionowymi, przewieszonymi ścianami. Obchód ramienia z lewej strony po ukośnym lodowo-śnieżnym żlebie był bardzo niebezpieczny z powodu ciągłych spadających kamieni. Dlatego na ramię grupa zdecydowała się wejść po Północnej ścianie, zamkniętej od spadających kamieni z żlebu.

Z ramienia droga na wierzchołek była wytyczona po Zachodniej ścianie, która jest widoczna z obozu „Uzunkol” w profilu jako strome „Kant” z przewieszonym odcinkiem w górnej części (rys. 2, odc. R22).

Z powodu bardzo niestabilnej pogody grupa była zabezpieczona sprzętem (patrz tabl. nr 2) i żywnością (tabl. nr 3), pozwalającym przeczekać niepogodę na trasie.

W ciągu przejścia grupa była pod ciągłą obserwacją. Wizualna obserwacja ruchu grupy aż do wyjścia na ramię była prowadzona przez grupę obserwatorów znajdujących się na dolnych nocowiskach Kiczkinekolskich.

Odcinek Zachodniej ściany był obserwowany z Dallara przez grupę Bazilewicza, która dokonała trawersu Dwojnyaszki z Dallara. Grupa Bazilewicza utrzymywała łączność radiową z obozem.

Łączność kontrolna, zgodnie z porozumieniem z naczelnikiem służby ratunkowej rejonu Smirnowem, była utrzymywana za pomocą sygnałów świetlnych o ustalonej porze.

Grupa obserwacyjna prowadziła dziennik, który został złożony na punkcie kontrolnym.

www.alp-federation.ru ↗

III. Przebieg trasy i tabela podstawowych charakterystyk

19 lipca. Dzień 1.

Grupa w komplecie o godz. 5:00 wyszła z obozu alpinistycznego „Uzunkol” ku dolnym nocowiskom Kiczkinekolskim, gdzie zostali pozostawieni obserwatorzy. Po morenie, następnie po środkowej części podnóża, grupa poruszała się w kierunku przełęczy między Dallarem a Dwojnyaszką (odcinek R1, rys. 2).

O godz. 13:00 pierwsza dwójka Koszel–Kononienko wyszła na obróbkę drogi przez brzusiec lodowca i wyjścia na skały.

Brzusiec lodowca był przebyty po firnowym czopie u podstawy żlebu, prowadzącego ku przełęczy.

Przecinając żleb w lewo–w górę (rys. 4, odcinek R2), wychodzimy na wygładzone skały typu „baranich łbów”, na których jest półka (rys. 4, odcinek R3) ze śnieżnikiem.

Półka jest trawersowana w lewo–w górę ku wewnętrznemu kątowi z rozerwana szczeliną, gdzie wbity jest klin. Dalej ruch:

• w górę–w lewo po skomplikowanych skałach z dobrymi chwytami;
• ku oddalonym od skał pióropuszom;
• dalej trochę w prawo ku płaskiemu wyłomy, gdzie jest miejsce na nocleg (rys. 4, odcinek R4).

Odcinek R1–R4 pierwsza dwójka przebyła w ciągu 4 godzin, wbijając 12 skalnych haków i 2 kliny.

Podczas gdy pierwsza dwójka obrabiała drogę po śniegu i skałach, pozostali uczestnicy podnosili plecaki pod wewnętrzny kąt. Na odcinku R4 plecaki były wyciągane. Kononienko obrabiał dalszy odcinek, a grupa wyłożyła dwie platformy dla siedzącej nocówki na 4 osoby i dla leżącej na 2 osoby; na platformie z lewej strony ułożono 1-szy kontrolny tur.

20 lipca. Dzień 2.

Od rana pogoda jest pochmurna, gęsta mgła, pada mokry śnieg, kasza. Wyjście na trasę o godz. 10:00. Po zawieszonej z wieczora linie bez plecaków przechodzimy:

• wewnętrzny kąt z pionowymi ścianami;
• dalej po skałach średniej trudności (60 m, 65°, 5 haków), wychodzimy ku śnieżnikowi (odc. R6, rys. 4) na poziomie samotnie

stojącego żandarma pod pionowymi ścianami, wyprowadzającymi na ramię. Trawersując w prawo po śnieżniku na 40 m i dalej po skałach, złożonych z masywnych bloków, wychodzimy w lewo–w górę pod ścianę (40 m) (odc. R7, rys. 4). Tu stawiamy dwie dobre platformy, ścinając lodową tankę. Stajemy na biwak o godz. 16:00 (rys. 4).

Na tym odcinku trasy 7 godzin pracy, w sumie wbito 14 skalnych i 1 szlamburtný hak.

21 lipca. Dzień 3.

Pogoda, jak i w poprzedni dzień, jest pochmurna, ale od rana brak opadów. O godz. 9:20 na obróbkę trasy wychodzi trójka: Jakowina, Kononienko, Koszel. Po wąskiej półce (10 m) wychodzimy ku występującemu zewnętrznemu kątowi, w którym jest pionowa szpara o szerokości dłoni. Szpara wyprowadza na platformę (1×1,5 m) (rys. 7, odcinek R8).

Wyżej platformy niewyraźnie zaznaczony wewnętrzny kąt, nieco przewieszony nad nią. Używając długiej pionowej szczeliny, na platformie rozpoczynamy podjazd pod karni, zamykające górny odcinek ściany (odc. R9, rys. 7). Odcinek R8–R9 jest kluczowym miejscem wyjścia na ramię.

Na tym odcinku przychodzi obchodzić „okno” (rys. 5), górna krawędź którego wystaje około 50 cm, przechodzić dwa warianty ujemnych odcinków i, podchodząc pod karni, trawersować ścianę w prawo ku niedużej półce. Na rys. 6 widoczny jest profil całego tego odcinka. O godz. 13:00 pogoda ostatecznie psuje się, pada kasza z mokrym śniegiem, mgła. Jakowina i Kononienko do godz. 17:00 przebijają się ku łagodnemu odcinkowi ponad ścianą, a Koszel schodzi ku miejscu poprzedniej nocówki. Ponad ścianą są nieskomplikowane skały, wyprowadzające na ramię. Na odcinku R8–R9 wbito:

• 19 skalnych haków;
• 11 szlamburtných haków;
• 3 kliny.

22 lipca. Dzień 4.

W nocy niebo się przejaśnia. Dolna czwórka na platformach przechodzi obrobiony odcinek i wyciąga plecaki (rys. 5, 6, 7, odc. R8–R9).

Dalej po nieskomplikowanych skałach podchodzi do dwójki (odc. R10, rys. 7). Następnie grupa wychodzi po skałach średniej trudności na ramię, prowadzące ku Zachodniej ścianie wierzchołka Dwojnyaszka (odc. R11, rys. 2, 7). Cztery osoby robią biwak, a dwójka Koszel–Kłokowa obrabia drogę dalej.

Przejdziemy niewielki żandarm (R12, rys. 2), schodzimy w niewielki upadek 6–8 m (R13, rys. 2) i po poziomej szczelinie–kominie pełznięciem ruszamy ku wewnętrznemu kątowi w przewieszonej ścianie. Szczelina o szerokości 30–40 cm, długości 15 m (odc. R14, rys. 8). Dla ubezpieczenia wbity jest 1 szlamburtný hak.

Przejdziemy półkę, wychodzimy ku podstawie wewnętrznego kąta (R15, 30 m), który wyprowadza ku szerokiej półce, obiegającej część Zachodniej ściany.

Pierwsze 5 m wewnętrznego kąta z przewieszonymi odcinkami przechodzimy, używając platform (4 haki, 85–95°).

Dalej droga idzie po trudnych skałach z dużą ilością chwytów (rys. 8, 3).

23 lipca. Dzień 5.

Po obrobionej drodze grupa wychodzi na półkę na ścianie i kiedy wyciągają się plecaki, dwójka Koszel–Polakowski wychodzi naprzód.

Zachodnia ściana reprezentuje sobą pionowe, gładkie skały z dużą ilością przewieszających karnizów, małą ilością chwytów i masą szerokich pionowych szczelin. Z lewej–w górę w prawo prowadzą 3 kaskady skoków, nieco przewieszone w naszą stronę. Skały są oddzielone od głównego masywu pionowymi kominaми.

Zachodnia ściana reprezentuje sobą pionowe gładkie płytoобразные ściany z dużą ilością ujemnych odcinków. Szeroka półka, obiegająca ścianę w środkowej części, podchodzi do trzem ogromnym skałom (po 35–40 m).

Skały są oddzielone od głównego masywu wąskimi kominami, przewieszonymi w naszą stronę. W górnej części ściany jest duży przewieszony okap — „nos”, wyraźnie widoczny z obozu „Uzunkol” (rys. 9).

Najbardziej logiczny wariant drogi:

• przebyć jak najwyżej bez użycia platform i szlamбурtnéj roboty, używając te skały.

Przebycie pierwszego kaskady jest utrudnione przewieszoną zatyczką w górnej części komina (odc. R17, rys. 3).

Użycie drabinek znacznie ułatwia wyjście ku drugiej szczebli. Na tym odcinku długości 45–50 m było wbite 8 haków.

Trudne wspinanie czeka i w drugim kominie (odc. R18, rys. 3), i znów najbardziej skomplikowane miejsce — wyjście na górę skoku. Na wierzchołku R2 skoku niewielkie łagodne obniżenie na pochyłą półkę, gdzie jest postawiona platforma dla leżącej nocówki na 4 osoby. Stąd naprzód idzie Polakowski. Wyjście na R2 szczebel (odc. R19, rys. 3) — po trudnych skałach prostą wspinaczką. Z trzeciej szczebli po pionowej skale wzdłuż pionowej szczeliny trasa idzie prosto w górę pod duży przewieszony okap. Do ciemna Polakowski i Jakowina podeszli pod okap, gdzie urządzili się na wiszącą nocówkę w hamakach. Niżej 9–10 m urządzili się w hamaku i Kononienko. Troje nocowali w namiocie na wierzchołku R2 skoku.

24 lipca. Dzień 5.

Jakowina o godz. 7:00 rozpoczyna trawers pod karnizem po pionowej ścianie w prawo.

Następnie dolna trójka podciąga się do górnej grupy. Z prawej strony okapu po stromych płytach–blokach prosto w górę, używając pionowych szczelin między blokami i zawieszając drabinki, wznosimy się w kierunku przedwierzchołkowego grzbietu. O 30 m od wierzchołka przechodzimy po niewielkiej półce z Zachodniej ściany w prawo na prosty grzbiet.

O godz. 14:00 cała grupa wychodzi na wierzchołek. Dalej nam pozostaje trawers Wschodniego wierzchołka Dwojnyaszki i Zamka.

Między Zachodnim a Wschodnim Dwojnyaszką zewsząd widoczny jest ogromny żandarm „Palec”, w pobliżu którego są dobre noclegi na 1,5 namiotu. Ku nim i rozpoczyna się nasz zjazd.

Po ogromnych przewieszonych blokach Północnej ściany robimy trzy swobodne zjazdy prosto pod żandarmy.

25 lipca. Dzień 6.

Obchód „Palca” z prawej strony po półkach, następnie w górę po ścianie 20 m z dużą ilością chwytów i ku wewnętrznemu kątowi (5 m), wyjście na grzbiet Wschodniej Dwojnyaszki, po nim na wierzchołek.

Z Wschodniej Dwojnyaszki zjazd po Północno-Wschodnim bardzo stromym grzbiecie w stronę przełęczy ku wierzchołkowi Zamok. Zjazdy dulfrem 180 m, dwa razy wahadłowo.

Żandarm „Parus” na przełęczy jest obchodzony z prawej strony po szerokiej półce. Następnie podjazd po zniszczonym skalnym grzbiecie 80 m i trawersem w lewo po lodzie 25–30 m ku śnieżnemu stromemu wzniesieniu (120 m) i po nim na grzbiet masywu Zamok.

Po prostym skalno-śnieżnym grzbiecie ze wzniesieniami ku żandarmom.

Na pierwszy żandarm podjazd wprost, zjazd na prawo od grzbietu wzdłuż szczeliny w upadek. Na drugi mały żandarm podjazd po gładkiej pionowej ściance z bardzo trudną wspinaczką. Zjazd z niego sportowy 15 m i w obchód nawisu z prawej strony po wąskiej półce, następnie po grzbiecie z lewej ku R1 żandarmowi. Na niego trudny podjazd po blokach z nawiesami (30 m). Wyjście na grzbiet po 5-metrowej ściance. Po prostym grzbiecie ku Zachodniemu wierzchołkowi Zamka.

Zjazd po grzbiecie, miejscami:

• naciekowy lód;
• mokry śnieg, ku przełęczy Burewiestnik po drodze 3B kat. trudn.

Ciemnota zastała nas w trzech linach zjazdu, nie dochodząc przełęczy „Burewiestnik”. Nocówkę urządziliśmy na ogromnej płycie, gdzie udało się postawić namiot.

26 lipca. Dzień 7.

Wyjście o godz. 5:00. Nieskomplikowany zjazd w dolinę Dallara, przejście przez przełęcz Kiczkinekol w dolinę „Uzunkol”. O godz. 12:00 przyjście do obozu.

Tabela podstawowych charakterystyk trasy

W sumie przy podjeździe na wierzchołek Zap. Dwojnyaszka od północy przebyto po pionie około 700 m, z nich prawie 600 m — technicznie skomplikowana trasa. Wyłożono 42 godziny chodowe (od lodowych noclegów). Wbito 102 skalne haki, 29 szlamburtných haków, 9 drewnianych i duralowych klinów. W sumie 140 haków.

Zjazd z wierzchołka był przeprowadzony po drodze 5A kat. trudn. na przełęcz między W. Dwojnyaszką a Zamkiem, a dalej trawersowali Zamok w kierunku W. Filtra. Z przełęczy Burewiestnik zjazd w dolinę Dallara i przez przełęcz Kiczkinekol w obóz. 26 lipca 1965 r. wspinaczka została zakończona.

www.alpfederation.ru ↗

Zap. Dwojnyaszka (3900 m)