Paszport

1. Klasa skalna.

2. Kaukaz Zachodni, dolina rzeki Kyczkinekol.

3. Szczyt "Dalar", północną ścianą, m-t Snesarewa.

4. Trzecie przejście — 5B kat. trudn.

5. Przewyższenie — 895 m, długość — 1050 m.

   Długość odcinków: 6 kat. trudn. — 570 m. Średnie nachylenie trasy 75°.

6. Wbić haki:

   • skalne — 250
   • szlamburne — 5 (x)
   • закладки — 12
   • lodowe — 0
   • zakl. "Frend" — 0

   x — wykorzystanie wcześniej wbitych haków

7. Godzin marszu drużyny — 40, dni — 4.

8. Biwaki:

   1. przy pierwszym punkcie kontrolnym
   2. na wierzchołku palca
   3. na wyjściu ze ściany

9. Kierownik — Sielivanov Michaił Anatoljewicz — KMS

   Uczestnicy:

   • Sielivanova L.N. — KMS
   • Stupałow W.K. — KMS
   • Nabokich A.G. — KMS

10. Trener: Kalcin Władimir Nikołajewicz — MS.

11. Wyjście na szczyt — 19 lipca 1984 r.

    Wyjście na trasę — 16 lipca 1984 r. Powrót — 19 lipca 1984 r.

Wspólne zdjęcie szczytu

1. Trasa Snesarewa, przebyta przez drużynę.

Profil trasy

Średnie nachylenie profilu trasy 75°.

Biwak 3.

Przygotowania do wspinaczki

Trasa Snesarewa na w. Dalar północną ścianą została wybrana przez drużynę z następujących względów:

1. Tylko dwie drużyny pokonały tę trasę w ciągu 22 lat od pierwszego przejścia.
2. Trasa była zgłoszona do mistrzostw ZSRR w 1983 roku.
3. Sprawdzenie poziomu przygotowania i możliwości drużyny w pokonywaniu tras skalnych o większym nachyleniu i długości.

Przed wyjazdem na mistrzostwa RFSRR w klasie skalnej, wszyscy uczestnicy drużyny uczestniczyli w zawodach we wspinaczce skałkowej i pracach ratowniczych na skałach obwodu permskiego i swierdłowskiego.

Przed wyjściem na trasę, zgłoszoną do mistrzostw, uczestnicy drużyny dokonali szeregu wejść 4–5 kat. trudn. w tym samym rejonie.

• Sielivanov M.A., Sielivanova L.N., Stupałow W.K. — trasa Sogrina, 5A kat. trudn., w. Kipiacz, w trudnych warunkach meteorologicznych.
• Nabokich A.G. — w. Zamok po S. k-f, 5A kat. trudn.
• Sielivanov M.A., Sielivanova L.N. — w. Kipiacz, 5B kat. trudn., m-t Rużewskiego.

To dało możliwość lepszego poznania specyfiki rejonu, struktury reliefu skalnego i charakteru szczytów, a także zejścia ze szczytu Dalar (wejście po 4B kat. trudn., trawers p. Szekoładnyj–Dalar).

W ramach przygotowań do wspinaczki, na skałach treningowych bazy "Uzukol" drużyna przeprowadziła wspólne zajęcia z grupą Koszewnika B.L. (komisja ds. bezpieczeństwa FWS ZSRR), trening techniki asekuracji przy upadku na trudnym reliefie skalnym, testowanie zacisków, urządzeń zjazdowych nowych konstrukcji, hamulców asekuracyjnych. Grupa rozgrywała sytuacje awaryjne.

Dokładnie studiując raporty Snesarewa i Turkewicza, opis i obserwacje, drużyna, na wypadek niepogody, zaplanowała przebycie lewego odcinka R25–R26, jako najbardziej niebezpiecznego z powodu spadających kamieni, opisanych w raporcie Turkewicza.

W celu zapewnienia bezpieczeństwa, grupa używała nowego i sprawdzonego sprzętu: liny — 10 mm i 12 mm, haki tytanowe, pętle-wydłużacze, закладки. Cały używany sprzęt został starannie przetestowany. Biorąc pod uwagę niestabilną pogodę i strumienie wody na trasach, drużyna przygotowała plandeki polietylenowe. Przed wspinaczką zaplanowano kilka dni odpoczynku.

Działania taktyczne drużyny

Zgodnie z regulaminem zawodów, wstępne przetarcie trasy było zabronione.

16 czerwca o 7:00 drużyna rozpoczęła marsz po trasie. Pierwszy szedł na podwójnej linie w kaloszach. Zmianę prowadzącego przeprowadzano co 3–4 liny.

W zasadzie asekuracja odbywała się przez haki. Uczestnicy posuwali się po przymocowanych linach z plecakami; na odcinkach R3, R20, R21 plecaki były wciągane. Waga plecaków wynosiła średnio po 10 kg. Pierwszy szedł bez plecaka. W drugiej połowie dnia, na całej długości trasy, pogoda systematycznie się pogarszała: padał śnieg lub deszcz. Temperatura gwałtownie spadała.

Przez 4 godziny, z powodu strumieni wody na trasie, lina znacznie zwiększała swój ciężar i o wiele trudniej przechodziła przez karabiny, pomimo odciągów. Plandeki polietylenowe pomagały słabo, woda zalewała przez rękawy. Ruch prowadzącego zwalniał się, trzeba było częściej wbijać haki.

Pierwszemu robiło się trudno i niebezpiecznie wciągać linę na 40 metrów. Trzeba było iść po 30 metrów. Asekurację pierwszego przeprowadzano przez płytkę "Sztichta".

Na odcinku R5–R6 zaskoczyła burza, padał ulewny deszcz z gradem. Pogoda wprowadziła poprawki, trzeba było przetrwać 2 godziny. Tu przydały się plandeki, grupa siedziała w mini-namiotach.

Na odcinku R9 rozbili biwak, zanocowali. Biwak w namiocie-półleżącym przebiegł zadowalająco.

17 lipca 1984 r.

• Poranną radiową łącznością obserwatorzy przekazaali, że poprawa pogody nie była oczekiwana.
• Ruch rozpoczęli o 7:00.
• Drużyna od razu przeszła wypróbaną z wieczora linę.

Na odcinku R11–R12 — wewnętrzny kąt, ściana. Obficie leci woda, na skałach śluz, swobodne wspinanie niemożliwe. Pierwszy przechodzi "zalpugiem". Dalsza droga na wierzchołek "palca" prowadzi po mokrych, śliskich skałach.

Pogoda pogarsza się, nadciągają chmury, widoczność 30–50 m. Mgła zagłusza łączność głosową. Na "palcu" zaplanowano biwak na odcinku R17, ponieważ z przodu była potężna ściana o długości do 400 m.

Wierzchołek "palca" okazał się ostrym grzebieniem. Trzeba było zrzucić ogromną masę śniegu i na stoku grzebienia kamieniami wyłożyć platformę pod namiot. Na budowę poszło 3 godziny. Ale powstał doskonały leżący biwak.

Za pozostały czas dzienny:

• Przetarli dwie liny.

Pomaszerował gęsty śnieg i ponownie burza. Pomógł na czas rozstawiony namiot. Noc przeszła pomyślnie, ale od czasu do czasu z boku słychać było spadające kamienie.

18 lipca 1984 r.

• Ruch rozpoczęli o 6:30.
• Ściana strzela kamieniami, przechodzimy po zawieszonych linach z maksymalną ostrożnością.
• Potem znów woda na ścianie, śliskie skały, pierwszy idzie "Zalpugiem".

Na odcinku R24, jak ostrzegł Turkewicz w swoim raporcie:

• Wiele upadłych kamieni.
• Kamienie lecą po wewnętrznym kącie.
• Poruszać się jest niebezpiecznie.

Pogoda pogarsza się. Rozbijamy biwak pod osłoną nawisającej ściany.

Dwójka Sielivanov–Sielivanova wychodzi na przetarcie ściany po lewej:

• Ściana jest czysta, bezpieczna od kamieni.
• Widać wyjście aż do śnieżnego pasa.
• Przetarli dwie liny.

I znów, jak według rozkładu — burza. Szkwakowy wiatr runął na górę, ale fortunnie rozstawiony namiot pod nawisającą ścianą pozwolił spędzić noc w miarę bezpiecznie.

Z żlebu słychać było spadające kamienie, co potwierdzał raport Turkewicza.

19 lipca 1984 r.

• Ruch rozpoczęli o 6:30.
• Po nocnej burzy skały są mokre, miejscami pokryte lodem.
• Z pomocą zawieszonych lin ruszamy w górę.

Dalszy ruch aż do wierzchołka odbywa się na zmianę: śnieg — skały.

• Śnieg jest twardy, trzeba rąbać stopnie.
• Asekuracja przez czekan.

Na wierzchołek wyszliśmy w mgle, ale ponieważ zjazd był przez nas wcześniej rozpoznany, pomimo rozpoczętego deszczu, zeszliśmy szczęśliwie pod południowe ściany "Dalara".

Na całej długości trasy:

• Między uczestnikami były dwie liny.
• Po linach poruszano się tylko z górną asekuracją.
• Lina przymocowywana była w 3–4 miejscach.
• Przechodząc odcinki zagrożone kamieniami, pierwszy asekurujący używał płytki "Sztichta".
• Uczestnicy grupy podczas przechodzenia takich odcinków przebywali pod naturalnymi osłonami ściany.
• Grupa ubezpieczająca podczas całego wejścia znajdowała się pod trasą, prowadziła obserwację wzrokową i realizowała łączność radiową według harmonogramu KSP rejonu.
• W czasie wspinaczki nie było opuszczone ani jedno połączenie radiowe.

Zgodnie z warunkami pogodowymi i stanem trasy, drużyna przeprowadziła zaplanowane biwaki w miejscach przewidzianych w planie taktycznym. Odstępstw od trasy nie było. Wszystkich godzin marszu — 40.

Schemat trasy w symbolach UIAA

Wszystkich godzin marszu — 40

Opis trasy po odcinkach

Odcinek R0–R3: Bergrzrund, przejezdża się na lewo od skalnej wyspy. Dolną część i podejście pod trasę trzeba przechodzić rano: możliwy jest spad lawin, kamieni z prawej strony po ogromnym żlebie, co nie raz było obserwowane podczas ruchu po trasie.

Odcinek R3–R4: Mokry, silnie zniszczony wewnętrzny kąt. Trudne wspinanie.

Odcinek R4–R9: Dużo wody. Dogodne miejsca asekuracji. Skały śliskie.

Odcinek R9 — biwak półleżący, w namiocie pod przykryciem ściany.

Odcinek R9–R17: Płyty, wewnętrzne kąty, skały monolityczne. Są platformy dla biwaku.

Odcinek R17 — biwak na wierzchołku "palca" — leżący.

Odcinek R17–R25: zaczyna się mocno zniszczonymi skałami, wspinanie skrajnie ostrożne, trudne. Spotkał się jeden wcześniej wbity szlamburny hak.

Odcinek R25–R30: Monolityczne skały, wspinanie przyjemne. Szczeliny pozwalają używać różne haki, закладки.

Odcinek R30–R42: Niewielkie pionowe ścianki przeplatają się ze śnieżnymi półkami. Wymagana jest zwiększona uwaga, niezawodna asekuracja, dużo żywych kamieni.

Odcinek R42–R47: Wierzchołkowa turnia składa się z pionowych wewnętrznych kątów. Monolit, duże bloki. Dogodne miejsca asekuracji. Wyjście na wierzchołek po prostych skałach.

Zejście jest proste: po południowym stoku w. "Dalar" na siodło "Dwojnik"–"Dalar".