Dalar po północno-wschodniej ścianie 5B kat. sł.

I. Krótki opis geograficzny

Szczyt Dalar – wysokość 3981 m n.p.m. – znajduje się w granicach zachodniej części Centralnego wypiętrzenia Głównego grzbietu na południowy zachód od szczytu Elbrus. (Rejon Gvandra, Kiczkinekolska podkowa).

II. Charakterystyka sportowa trasy i jej podbicie

Dalar – jeden z najpiękniejszych szczytów Kaukazu. Niewielka, nachylona na północ skalna piramida od dawna przyciągała uwagę alpinistów. Północno-wschodnia ściana, wznosząca się niemal na wysokość 4000 m, wydawała się szczególnie złożoną, ale interesującą trasą.

Sportowe podbicie ścian zaczęło się w 1956 r., kiedy to grupa pod przewodnictwem N.M. Semenowa jako pierwsza pokonała północno-wschodnią ścianę aż do podstawy wieży, a dalej zeszła z trasy w lewo, na stosunkowo proste wschodnie żebro. W 1962 r. grupa DSO „Trud” pod przewodnictwem Stepanova W.W. powtórzyła tę trasę (do wieży), a następnie wyprostowała ją, zbaczając od trasy pierwowspinaczy w ostatniej górnej części (wyjście na szczyt prosto w górę po wieży). Zobacz zdjęcie nr 1.

W 1964 r. tą samą trasą co Stepanov przeszła grupa sparciarzy pod przewodnictwem Kavunenko W.D.

Plan taktyczny i opis trasy na szczyt Dalar po północno-wschodniej ścianie kat. sł. 5B (komb.)

Zdjęcie nr 1

Północno-wschodnia ściana – rozległy (ponad kilometr) stok o dużym nachyleniu, otoczony trzema skalnymi pasami i zwieńczony niemal pionową wieżą.

Cechy ściany:

• Przeważnie skalna, bez wyraźnych załamań;
• Bardzo mało miejsc, gdzie można zorganizować biwak;
• Prawie brak występów;
• Dla niezawodnego ubezpieczenia trzeba wbijać dużo haków;
• W zasadzie monolityczna, zbudowana z granitów o budowie blokowej i płytowej;
• Występują fragmenty mokrych skał (wynik topnienia śnieżnych półek i pasów);
• Nocą takie fragmenty pokrywają się cienką warstwą lodu, co znacznie utrudnia przemieszczanie się, szczególnie rano;
• Niewielkie fragmenty śniegu znikają pod koniec lata, wtedy ściana staje się prawie sucha: właśnie w tym czasie zaleca się jej przejście.

Trasa po północno-wschodniej ścianie:

• Piękna, prosta, logiczna i stosunkowo bezpieczna;
• Najbardziej złożone fragmenty znajdują się u dołu ściany, w rejonie III pasa i na wieży;
• Znacznie się komplikuje nawet przy nieznacznym pogorszeniu warunków meteorologicznych, szczególnie przy opadach.

© Podstawowe charakterystyki trasy – patrz tabela na str. 11

Opis wejścia

18 lipca

W ciągu dnia grupa pokonała dolną część ściany, pierwszy skalny pas i zatrzymała się na biwak w dolnej części II-go pasa. Drużyny pracowały w następującej kolejności: Rużewski – Kasparow; Nugmanow – Naumow. (Kolejność drużyn w trakcie wspinaczki nie uległa zmianie.) Dla zwiększenia szybkości przemieszczania się na trasę wzięto trzy plecaki, aby pierwszy uczestnik mógł poruszać się lekko. Przemieszczanie się na wszystkich odcinkach było naprzemienne, asekuracja odbywała się na podwójnej linie. Najbardziej złożone były odcinki R4, R6, R7, R10 i R13. Po godzinie 14:00 grupa rozłożyła się na niewielkiej półce, przywiązując się do haków. Nocleg na otwartym biwaku. Nocą silny wiatr, śnieg z deszczem. Prawie nikt nie spał.

19 lipca

Rano przemieszczanie się stało się bardziej skomplikowane. Śnieg pokrył skały. Dużo czasu i sił grupa straciła na pokonanie III pasa (najbardziej złożony odcinek 2-go dnia). Są to strome (80–85°) skały, po których miejscami płynęły dosłownie strumienie wody, szczególnie w rejonie odcinka R17 (patrz krok na ostatniej stronie). Około 5 godzin skomplikowanego wspinania się było potrzebne do pokonania odcinków R15, R16 i R17, wbito tutaj tylko 25 haków. Po III pasie grupa kontynuowała przemieszczanie się w mokrym ubraniu. Nieoczekiwany śnieżyca i burza zmusiły do przerwania marszu o 15:30. Biwak został zorganizowany w miejscu załamania skalnej wieży. Nocowali w półleżącej pozycji.

20 lipca

Przemieszczanie się rozpoczęło się o 6:00. Ogólne nachylenie po załamaniu wieży gwałtownie wzrosło. Po niemal pionowej ściance (30 m) grupa zetknęła się z nieoczekiwanym niebezpieczeństwem.

W rejonie odcinka R24 (patrz krok) w momencie wypróbowania zaczepów oderwał się duży blok. Jeden nieostrożny ruch – i blok poleci w dół… Z wielką ostrożnością pierwszy idący zszedł w dół o 5–6 metrów po trudnej ścianie. Podjęto decyzję o obejściu „żywego bloku” z lewej strony pod przewieszką (patrz zdjęcie nr 15).

To bardzo trudne obejście wymagało:

• użycia drabinek;
• wbijania haków szlamburowych.

Na tym odcinku i dalej z powodzeniem zastosowano zaciski.

Dalej idzie:

• pionowa rozpadlina;
• za nią – 6-metrowy komin.

Bardzo interesujące i trudne wspinanie się.

Za kominem – pionowy wewnętrzny kąt, zbudowany z dużych bloków. Trudne wspinanie się.

Górna wieża od załamania – najbardziej skomplikowany odcinek całej ściany, wymagający do pokonania perfekcyjnej techniki i niezawodnej asekuracji.

Dopiero pod koniec dnia grupa osiągnęła szczyt i po lekkim zejściu zanocowała na dużej półce. Niewypogoda, która zaczęła się jeszcze wieczorem, nie ustawała przez całą noc.

21 lipca

Rano deszcz. Schodzenie odbywało się po trasie kat. sł. 3B. Grupa wróciła do „Uzuńkol” o 13:30.

Ogólna ocena działania uczestników grupy i ich charakterystyka:

Na trasie nie było wyślizgnięć i prób wyślizgnięć. Wszyscy uczestnicy pracowali jasno, fachowo i operatywnie. Nie było rozbieżności w wyborze drogi i podejmowaniu decyzji. Grupa reprezentowała kolektyw zaprzyjaźniony i zgrany.

Charakterystyka uczestników:

Nugmanow N.S. fizycznie przygotowany doskonale. Posiada wystarczające doświadczenie wspinaczkowe. Na trasie śmiały i wytrzymały. Reakcja na głębokość – doskonała. Bardzo zdyscyplinowany. Dobry kolega.

Naumow O.A. fizycznie przygotowany doskonale. Niezawodny, operatywny, niewybredny. Dużo i pożytecznie pracuje na trasie. Wykazał się jako sportowiec opanowany i o silnej woli. Dobry, troskliwy, niezawodny towarzysz.

Kasparow K.N. wystarczająco doświadczony alpinista z doskonałym przygotowaniem fizycznym. Na trasie dokładny i uważny, pracowity i inicjatywny. Poważnie podchodzi do asekuracji. Dobry kolega.

Kierownik grupy: Rużewski

Wniosek: północno-wschodnią ścianę Dalar kat. sł. 5B grupa pokonała w ciągu 34 godzin marszu, wbijając 102 skalne haki. Przemieszczanie się na wszystkich odcinkach było naprzemienne, asekuracja na podwójnej linie.

Duża liczba na ścianie pionowych rozpadlin, przeplatanych z wewnętrznymi kątami, do pewnego stopnia ułatwia swobodne wspinanie się, jednak taki charakter skał nuży swoim monotonią.

Bardzo pomogły:

• buty „Vibram”;
• prawidłowa taktyka, obliczona na przemieszczanie się pierwszego bez plecaka;
• praca na podwójnej linie;
• użycie zacisków do podciągnięcia się na bardzo trudnych odcinkach.

To pozwoliło grupie obejść się bez wyciągania plecaków i poruszać się szybko, nie na niekorzyść asekuracji.

Pomyślnemu wejściu sprzyjały:

• bogaty, starannie dobrany asortyment haków;
• dobra przygotowanie uczestników;
• prawidłowa taktyka.

Na trasie szczególnie skomplikowana i interesująca była górna część ściany, gdzie stale odczuwa się głębokość. „Szkoda, że zdjęcia nie robią wrażenia i nie dają prawdziwego wyobrażenia o rzeczywistym stopniu trudności trasy”.

Tabela podstawowych charakterystyk trasy wejściowej

• Różnica wysokości trasy: 1000–1050 m (bez uwzględnienia rzeźby śnieżno-lodowej).
• Długość najbardziej skomplikowanych odcinków: 200–250 m.
• Nachylenie trasy: 65°.
• Nachylenie najbardziej skomplikowanych odcinków: 80–85°.

Trasa wejściowa: Dalar po północno-wschodniej ścianie kat. sł. 5B. Różnica wysokości trasy: 1000–1050 m (bez uwzględnienia rzeźby śnieżno-lodowej). W tym najbardziej skomplikowanych odcinków: 200–250 m. Nachylenie trasy: 65°. W tym najbardziej skomplikowanych odcinków: 80–85°.

Zdjęcie nr 2

Zdjęcie nr 2. Ścianka (odc. nr R4)