Skład grupy sportowej

Drużyna MGS DSO „Spartak” została utworzona w 1961 roku. W latach 1961–1963 uczestnicy drużyny wykonali szereg wspólnych wejść o maksymalnej kategorii trudności 5B.

Już w 1963 roku zespół uznał, że jest gotowy do udziału w ogólnokrajowych zawodach drużynowych w kategorii technicznie skomplikowanych wejść. W lipcu 1963 roku zespół przebył część planowanej trasy, ale trzęsienie ziemi zmusiło grupę do wycofania się.

Była to trasa na Wschodni Dombaj-Ulgen przez południową ścianę, która zajęła 1. miejsce w Moskwie.

Planowany skład zespołu, zgłoszony do komitetu sędziowskiego, obejmował 10 osób. W wyniku treningowych wejść ustalono następujący skład grupy:

• Kawunienko W.D. — Mistrz Sportu ZSRR — kierownik
• Szatajew W.N. — 1. kategoria sportowa
• Polakow L.D. — 1. kategoria sportowa
• Magomiedow Ch.K. — 1. kategoria sportowa

Szczyt Dalar

1. Biwak — 24 czerwca
2. Biwak — 25 czerwca
3. Biwak — 26 czerwca

Rozpoznanie, plan taktyczny i organizacja wejścia

Pierwsze zapoznanie się ze ścianą nastąpiło na podstawie zdjęć z różnych stron oraz szczegółowych konsultacji. To pozwoliło jedynie na ogólne wrażenie. Dlatego jednym z bardzo ważnych zadań było szczegółowe zbadanie ściany.

Pierwsze rozpoznanie pod ścianą odbyło się 15 czerwca 1964 r. 15-krotna luneta i opis pioniierów zapoznały nas ze ścianą do najdrobniejszych szczegółów. Wiedzieliśmy, że ta trasa jest znacznie trudniejsza niż zwykłe trasy 5B kat. trudności, ale byliśmy przygotowani do drugiego szturmu ściany.

Plan taktyczny przewidywał jednoczesne przejście trasy przez obie grupy. Na najtrudniejszych odcinkach — współpraca grup, poruszanie się bez plecaków i wyciąganie plecaków osobno, do czego użyto dodatkowo 40-metrowego liny.

Duża stromość ściany i ograniczona liczba dobrych miejsc na nocleg wymagały wyraźnego zaplanowania miejsc na biwak z uwzględnieniem dobrego odpoczynku w pozycji leżącej, co zostało później utrzymane podczas wejścia.

Grupa miała radio typu „Nedra” i codziennie kontaktowała się bezpośrednio z obozem alpinistycznym „Uzuńkol”. Poruszaliśmy się po trasie w dobrym tempie, pewnie i wyraźnie pokonując najtrudniejsze odcinki, wykorzystując wszystkie techniki współczesnego alpinizmu.

Wyposażenie i produkty żywnościowe

Główna część wyposażenia została wykonana w Moskwie z lekkich, ale dość trwałych materiałów. W grupie były młotki z wkładką WK-15 do obróbki skał. Specjalnie tłoczone stopnie drabinek okazały się bardzo wygodne w użyciu. Znacznie zmniejszyły wagę „kuźni” — lekkie karabinki wykonane ze stopów lekkich. Bardzo dobrze sprawdziły się skalne haki tytanowe.

Zestaw skalnych haków był różnorodny i przy dostępności dowolnej szczeliny organizacja asekuracji nie powodowała opóźnień.

Znacznie ułatwiają pracę na skałach spodnie typu „getry”, szyte z trwałego sukna. Szczególnie odczuwalna jest przewaga takich spodni przy dużej ilości haków różnego asortymentu u pierwszego. Są one rozkładane w kieszeniach na klapie z tyłu i z przodu i nie przeszkadzają w ruchu. Łatwo i szybko można wybrać hak dowolnego rozmiaru. Lista wyposażenia jest przedstawiona w tabeli nr 2.

Jednym z najważniejszych pytań podczas wejść na ścianę jest kwestia żywienia. Przechodzenie tras na ścianach wymaga dużych nakładów energii nerwowej i mięśniowej. Produkty były dobierane w miarę możliwości według osobistych preferencji smakowych. Pomimo niewielkiego asortymentu na składzie obozowym można uznać, że zestaw produktów podczas wejścia był dobry.

Przygotowaliśmy smaczne świeże mięso, krakersy:

• słodkie
• słone

według przepisu B. Utkina. Czekolada, czarna ikra, leszcze zwiększyły i tak już duży apetyt.

Tabela nr 2

Wyposażenie grupy

1. Lina główna 9 mm — 2 × 40 m
2. Lina pomocnicza — 1 × 40 m
3. Lina pomocnicza — 10 m
4. Drabinki 3-stopniowe — 4 szt.
5. Młotki skalne — 2 szt.
6. Młotki lodowe — 2 szt.
7. Śruby skalne — 2 szt.
8. Haki szlamburrowе — 20 szt.
9. Haki skalne — 60 szt.
10. Namiot „Pamirka” — 1 szt.
11. Kołdra puchowa — 2 szt.
12. Karabinki standardowe — 12 szt.
13. Karabinki lekkie — 30 szt.
14. Radio „Nedra” — 1 szt.
15. Kuchenka „Febus” — 1 szt.
16. Kuchenka „Pawłodarska” — 1 szt.
17. Garnki — 1 komplet
18. Benzyna — 4 l
19. Apteczka — 1 komplet
20. Spodnie „getry” — 4 szt.
21. Buty „Vibram” — 2 pary
22. Buty modyfikowane — 2 pary
23. Kapcie — 4 pary
24. Komplety ubioru puchowego — 4 komplety
25. Plecaki — 4 szt.
26. Okulary ochronne — 5 par
27. Rękawice — 4 pary
28. Kaski — 3 szt.
29. Swetry wełniane, rękawice, czapeczki, rajtuzy — 4 komplety
30. Latarki czołowe — 2 szt.

Wejście

23 czerwca — I dzień

O godzinie 16:00 grupa wyruszyła z a/l „Uzuńkol” na pierwsze wejście sezonu o najwyższej kategorii trudności w regionie. O 18: „Uzuńkol” odbył się wspólny posiłek z drużyną juniorów, a grupa kończyła ostatnie przygotowania do wyboru haków i produktów. Szatajew dokładnie ważył wszystko na miniaturowym bezmenie.

24 czerwca — II dzień

Doskonała pogoda! Bezchmurne niebo i szczodre słońce zapowiadały nam dobry dzień. Wspinamy się po lodowcu B. Kiczkinekol, a następnie schodzimy w prawo na „baranowe czoła”, które prowadzą na środek lodowca Siewierny Dalar. Po lodowcu, omijając szereg szczelin, wznosimy się w kierunku półki w północnej ścianie. Na początku wewnętrznego kąta znaleźliśmy notatkę N. Siemienowa — to była niespodzianka i miła niespodzianka.

Półka jest w dużej mierze zbudowana z silnie zniszczonych skał, ale występują, zwłaszcza na końcu, także monolityczne pionowe ściany, których przejście jest skomplikowane. Odcinki stromych śnieżników na półce są pokonywane przez ich przetrawersowanie lub po granicy śniegu i skał.

Półka kończy się płaskim terenem, gdzie znajduje się nowy kopiec — tym razem Stefanowa. Słońce nas rozgrzało. Dalszy podjazd odbywa się prosto w górę z niewielkimi przetrawersowaniami, głównie na całej długości na lewo od stromego północno-wschodniego żebra, głównie po skałach średniej trudności z krótkimi 3–5-metrowymi pionowymi trudnymi odcinkami.

Wychodzimy na prawo od jaskini (w niej możliwy jest nocleg). Od niej zaczyna się trudne wspinanie. Na początku gładka pionowa ściana (odcinek R7), następnie wygładzony pionowy wewnętrzny kąt (odcinek R8) i, wreszcie, jedno z kluczowych miejsc całej trasy — nachylony wewnętrzny kąt wygładzonych płytowatych skał, zalany wodą (odcinek R9). Grupy pracują jasno, spokojnie. Silnie pomaga „Vibram” — Kawunienko wykorzystuje najmniejsze zaczepy. O 17:00 docieramy do kontrolnego kopca, ale dla platformy trzeba było usunąć 2 metry śnieżnego grzbietu. Nad nami piękna wieża Dalaru, oświetlana zachodzącymi promieniami słońca.

25 czerwca — III dzień

Dzisiaj naszym zadaniem jest przejście środkowej części szczytu. Stanowi ona trzy bloki pionowych wygładzonych skał, rozdzielonych trzema śnieżnymi pasami. Na początku poruszamy się po schodkowych skałach z dobrymi uchwytami, które sprawiają przyjemność — są ciepłe.

Czasami Dalar nie żartuje, posyłając „prezenty” — kamienie, które lecą w lewo do żlebu.

Wspinamy się, czasami przetrawersowując, głównie w lewo, używając szczelin, nierówności płyt. Droga do I, a następnie do II śnieżnego pasa jest średniej trudności.

Najtrudniejszym okazuje się trzeci blok skał, a pogoda znacznie się pogorszyła.

Często zasłaniają nas chmury. Przechodzimy przez pionową szczelinę i pionowe płyty (odcinek R20), po których płynie woda. 10 metrów poniżej III śnieżnego pasa ponownie oczyszczamy z śniegu platformę. Chadżik informuje przez radio obóz, że wszystko idzie zgodnie z planem. Z jaką rozkoszą pijemy rosół z kurczaka!

Na naszej ścianie jest święto — Władia Kawunienko obchodzi urodziny. Z obozu go gratulują. A my martwimy się o pogodę, czy nie będziemy musieli zejść ścieżką N. Siemienowa.

26 czerwca — IV dzień

Wcześnie rano obudziliśmy się, ale... białe „muchy” wirują wokół nas. I oto czasami słabo zaczyna prześwitywać słońce. Szybkie pakowanie. Dzisiaj jest decydujący dzień. Z noclegu skały prowadzą na śnieżny stok. Szybko go pokonujemy i wychodzimy na skały. Przetrawersowujemy w lewo-w górę 15 metrów do szerokiego, nieznacznie zaznaczonego żlebu. Zamarzają palce rąk od poszukiwania zaczepów w świeżo spadłym śniegu.

Wychodzimy na wygładzone skały, typu płyt i „baranich czołów”, zaczepów i podpór jest mało, a zamiast nich używa się wbitych haków. Pionowa gładka ścianka (odcinek R26) jest pokonywana za pomocą drabinek. Wyżej stromość płyt nieco się zmniejsza.

Przyjemny uśmiech wywołują pojedyncze haki grupy Stefanowa — niewyjęte w trudnych miejscach, co oznacza, że idziemy właściwą trasą; „wahadło” w lewo, i jesteśmy w szczelinie wiodącej w górę aż do samego grzbietu! Przejście jej bez drabinek jest niemożliwe!!. Często przelatują kawałki lodu — to Kawunienko szuka zaczepów. Następnie wyciąganie plecaków i znowu pionowe ścianki (wewnętrznego kąta i komina), wygładzone z niewielką liczbą zaczepów.

Pierwszy na grzbiet wychodzi Magomiedow, i po raz pierwszy widzimy Swanetię z Dalaru.

Robi się ciemno i bardzo ochładza. Niebo oczyszcza się z chmur.

• Platformę oczyszczamy z lodu w ciągu godziny.

Szczyt! Na dole zazdrościliśmy tym, którzy wcześniej byli na Dalarze, pokonując tak trudną i piękną trasę.

I oto my ją powtórzyliśmy!

27 czerwca — V dzień

Nas przywitało słońce, a my nie spieszyliśmy się w dół — trzeba było wyschnąć. Zejście trasą 3B kat. trudn. i o 17:00 zostaliśmy przywitani przez przyjaciół przy pierwszych „koszach”.

Wnioski ogólne dotyczące trasy i charakterystyka uczestników

Trasa przez północno-wschodnią ścianę szczytu Dalar — oryginalna, logiczna i piękna. Różnica wysokości trasy wynosi 1000 m, w tym najtrudniejsze odcinki — 400 m. Średnia stromość 60–65°, a najtrudniejszych odcinków 80–85°. Niemal na całej długości trasa prowadzi po stromych pionowych skałach, gdzie skomplikowane swobodne wspinanie łączy się z koniecznością użycia sztucznych punktów oparcia.

Trasa jest skalna, jednak obejmuje także pokonanie stromych śnieżnych stoków o długości do 40 m i zaśnieżonych skał.

Dla naszej grupy trasa znacznie się skomplikowała z powodu wczesnego jej przejścia od 23 do 27 czerwca; większość pracochłonnych odcinków skał była zaśnieżona lub mokra.

Stromość dość dużej liczby odcinków nie pozwala na poruszanie się z plecakiem. Trzeba je wyciągać osobno.

Trasa wymaga specjalnie dobranego sprzętu, doskonałego opanowania współczesnej techniki skalnej, dobrej formy fizycznej i psychicznej oraz wystarczającego doświadczenia w wejściach na ścianach.

Grupa pokonała trasę w ciągu 3 dni, poświęcając 33 godziny marszu i wbijając 80 haków, w tym:

• 2 szlamburrowе,
• 16 płatkowych.

Porównując trasę (w. Dalar) ze ściannymi trasami najwyższej kategorii trudności, pokonanymi przez uczestników grupy, można stwierdzić, że trasa przez północno-wschodnie żebro szczytu należy do najtrudniejszych tras 5B kat. trudn.

Wejście pokazało, że grupa posiada cały arsenał środków technicznych niezbędnych we współczesnym alpinizmie. Przez cały czas wejścia w grupie ani razu nie doszło do żadnych nieporozumień, co w znacznym stopniu przyczyniło się do sukcesu.

Szatajew Wołodia — doskonale przygotowany fizycznie, kompetentny i niezwykle spokojny alpinista. Dobry organizator, bardzo pracowity.

Polakow Łenia — przygotowany fizycznie i technicznie dobrze. Okazał się dobrym alpinistą.

Magomiedow Chadżik — pewnie pracuje na skałach. Uważny i czuły towarzysz. Na trasie wykonywał trudną i skomplikowaną pracę, wbijając haki.

Kierownik grupy Mistrz Sportu ZSRR W. Kawunienko