Mistrzostwa Centralnego i Północno-Zachodniego Federalnego Okręgu w alpinizmie. Klasa — wysokościowo-techniczna. 2024 r.

Raport o wspinaczce na wierzchołek Dalar (3988 m) po Grzbiecie Wschodnim (trasa W. Kawunienko, 1964), 5A kat. trud., kombinowana

Trasa została przebyta przez zespół FА SPb, a/k OGK. Kapitanem zespołu jest Kiczurczak A.W. m. Sankt-Petersburg 2024

Paszport wspinaczki

Opis rejonu wspinaczki

Dalar (3988 m) — jeden z najpiękniejszych szczytów Kaukazu. Dalar znajduje się w regionie Gwandryńskim Kaukazu Zachodniego w granicach Centralnego wypiętrzenia Głównego Pasma Kaukaskiego, 25 km na południowy zachód od Elbrusa. Szczyty tego regionu zbudowane są głównie z trwałych granitowo-gnejsowych skał z minimalną ilością pęknięć i wygładzonym mikroreliefem. Na główne szczyty regionu Gwandryńskiego: Kirpicz (3751 m), Dalar (3988 m), Dwójnyszka (3832 m), Zamek (3878 m) i Trapezja (3747 m), z reguły nie ma łatwych ścieżek: ich ściany należą do najtrudniejszych na Kaukazie.

Łańcuch szczytów Filtr — Zamek — Dwójnyszka — Dalar — pik Słodowy, znajdujący się w górnym biegu doliny Kiczkinekola, ogranicza od wschodu, zachodu i południa cyrk lodowca Wielki Kiczkinekol, dając początek rzece o tej samej nazwie, wpadającej do rzeki Użunkol.

Pierwsze wejście na Dalar miało miejsce w 1937 r. przez grupę Kizela i Budanowa trasą 4A kat. trud. z przełęczy Dalar. Według elektronicznego rosyjskiego klasyfikatora tras na szczyty górskie, obecnie łączna liczba tras alpinistycznych na wierzchołek Dalara wynosi 21, w tym:

• pięć tras ma kategorię trudności 6A;
• osiem tras — 5B;
• cztery — 5A.

Trasy na Dalar są klasycznymi przykładami technicznie skomplikowanego alpinizmu i wielokrotnie zajmowały miejsca na podium w mistrzostwach.

Do tej pory możliwości sportowe wierzchołka nie zostały wyczerpane. Dzięki dużej długości jego północnej, północno-wschodniej i wschodniej ściany Dalar nadal przyciąga uwagę alpinistów.

Widok panoramiczny rejonu wspinaczki

Podejście do noclegów

Od bazy Użunkol kierować się w stronę Dolomitycznych noclegów. Nie dochodząc do zakrętu, od którego zaczyna się stromy podjazd do Dolomitycznych noclegów, przejść na lewy (orograficznie) brzeg rzeki Kiczkinekol i kierować się wzdłuż rzeki. Ścieżka wychodzi na boczną morenę lodowca i idzie po jej ostrym grzbiecie. Na noclegach «w zielonym worku» są 3 platformy pod namioty. Jest woda (wodospad). Od bazy Użunkol 2–3 godz.

Mapa-schemat rejonu z podejściem do noclegów w «zielony worek»

Ogólne zdjęcie trasy z oznaczeniem najbliższych tras

Techniczne zdjęcie trasy

Opis trasy po odcinkach

Podejście pod trasę: Od noclegów «w zielonym worku» zejść na lodowiec i kierować się w stronę północnej ściany Dalara. Następnie przemierzyć lodowiec na południowy wschód. Wyjść na centralną, płaską część lodowca i podejść pod przełęcz między w. Dwójnyszka a w. Dalar. Lodowiec otwarty, szczeliny, miejscami kamieniołomy. Należy poruszać się w parach, wybierając najbezpieczniejszą ścieżkę między szczelinami. Ogólne nachylenie lodowca 25–30°, ale występują pojedyncze odcinki o nachyleniu 40–45°. Mosty śnieżne u przełęczy szybko topnieją, ich lokalizacja zmienia się co roku. Podejście do przełęczy zespołu patrz sekcja «Zdjęcia z trasy». Od noclegów do podejścia do rynny między lodowcem a przełęczą 3 godz. Zalecane jest poruszanie się po lodowcu wczesnymi godzinami.

R0–R1 (10 m, 5+, 70°, 30 m, 3, 60°)

Z rynny dostać się na skały przełęczy: trudne wspinanie w rakach po mokrych skałach z piaskiem. Dalej w prawo do góry około 10 m do niewygodnego stanowiska na hakach. Tutaj R0. Dalej poruszać się do góry po skałach średniej trudności lub można przejść odcinek po śniegu lodowca wzdłuż skał, jak to zrobili uczestnicy. Dalej wspinaczka po skałach do stanowiska z hakami i łańcuchem we wnętrzu kąta. Zdjęto raki. Lider przebrał się w buty wspinaczkowe. W butach mogło być nieostrożne wspinanie.

R1–R2 (160 m, 2–3+, 50–70°)

W górę po zniszczonym skalnym żlebie w kierunku wierzchu przełęczy. Uwaga: pomimo prostego reliefu, skały są bardzo zniszczone. Zalecane jest naprzemienne poruszanie się. Kamieniołomy, istnieje ryzyko przerwania lin. Na prawej (w kierunku ruchu) ścianie znajdują się dwa pośrednie stanowiska na hakach. Poruszanie się po żlebie przełęczy również zaleca się wczesnymi godzinami. Stanowiska na hakach po żlebie przełęczy zostały wybite dla zjazdu, dlatego na pierwszy rzut oka niektóre znajdują się nielogicznie dla podjazdu. Ale za to stanowiska są lepiej chronione przed kamieniami i z nich bezpieczniej ubezpieczać lidera. Na przełęczy jest dobre miejsce na nocleg. Można postawić kilka namiotów.

R2–R3 (80 m, 3, 50°)

Z przełęczy po skałach 3 kat. trud. poruszać się w górę po grzbiecie z bogatym reliefem w stronę Dalara, miejscami — jednoczesne poruszanie się z ustawieniem pośrednich punktów.

R3–R4 (10 m)

Düff w przełęcz na przełęczy.

R4–R5 (50 m, 4, 60°)

Z przełęczy poruszać się w górę po ścianie (zaczynali po prawej).

R5–R6 (300 m, 2–4)

W większości odcinek pieszy. Miejscami występują odcinki wąskich półek wzdłuż ściany, jeden wewnętrzny kąt 10 m. Tutaj pierwsza nocleg zespołu. Podczas niepogody wewnętrzny kąt jest mokry i zaśnieżony. Lazili naprzemiennie. Pierwszy — w rakach. Dalej znów po grzbiecie naprzemiennie z pośrednimi punktami ubezpieczenia. Przed wyjściem na skalny nóż należy ominąć z prawej strony duży żandarm z żółtą ścianą. Żandarm omija się z prawej strony po wąskich półkach. Na końcu półki znajduje się stanowisko na hakach.

R6–R7 (40 m)

Ze stanowiska na hakach düff na skalny nóż.

R7–R8 (150 m, 2, 50–60°)

Po śniegu, poruszając się trawersem wzdłuż linii noża do jego wierzchołka, wyjść na grzbiet. Ubezpieczenie możliwe na czapach. Przeszli cały odcinek jednocześnie.

R8–R9 (300 m, 1–2)

Poruszać się po grzbiecie po śnieżniku i skałach 1–2 kat. trud.

R9–R10 (15 m)

Düff ze skał 15 m.

R10–R11 (100 m, 2)

Wspiąć się po grzbiecie po skałach 1–2 kat. trud. Wyjście na płaską część grzbietu. Są kilka przygotowanych platform pod namioty i śnieżniki. Tutaj — druga nocleg zespołu.

R11–R12 (200 m, 2)

Podchodzimy po prostym grzbiecie do wieży Dalara i schodzimy po szerokiej osypnej półce w lewo praktycznie do jej zakończenia do wyraźnej platformy u byłej śnieżno-osypowej muldy, w której kiedyś leżał śnieg, a teraz zostały wygładzone szare skały.

R12–R13 (100 m, 3, 40°)

Muldę przejść pod kątem 35–40° i podejść do górnego przedłużenia południowego kontrforsu wierzchołka — tutaj wygląda jak skalne żebro, prowadzące do wieży wierzchołkowej i ograniczające muldę z lewej strony.

R13–R16 (120 m, 4-, 60°)

Po kontrforsie wspiąć się na grzbiet w charakterystyczny siodło, stamtąd — w górę pod 70-metrowy żandarm R16 (nie wchodzić w wąskie żleby: kamienie!). Na wierzchołku żandarma — kontrolny turnik.

R16–R20 (65 m, 4, 70°, 15 m, 5+, 70°)

Dalej po schodkowych skałach wyjść do półki pod drugim żandarmem R20.

R20–R23 (45 m, 4, 60°)

Seria ścianek i półek prowadzi na jego wierzchołek R23.

R23–R24 (5 m w dół, 40 m, 4, 50°)

Stąd zejść w siodło około 5 m. Z siodła wspiąć się na grzbiet.

R24–R25 (120 m, 3+)

Stąd po 120-metrowym skalnym grzbiecie wspiąć się na wierzchołek Dalar.

Zejście:

Z wierzchołka na południową stronę wieży wierzchołkowej i dalej schodzić po wybitych düferach z dolnej części skalnego noża. Bezpośrednio z wierzchołka nieco zejść po grzbiecie po ścieżce podjazdu do turnika, dalej od niego nastąpi 5 wybitnych düferów. Po pierwszym düferze (20 m) jest dobra pozioma platforma, chroniona przez wystające skały. Jest miejsce pod namiot na nocleg. Naprzeciwko platformy widać haki drugiego düferu. Po düferach zejść w dół jedną liną do podstawy wieży wierzchołkowej na półkę, biegnącą wzdłuż całej wieży. Przejść po półce wzdłuż wieży w lewo 200 m. Wyjść na ramię Grzbietu Wschodniego. Dobre miejsce na nocleg (przygotowano kilka platform pod namioty). Dalej poruszać się po prostych skałach w stronę śnieżno-lodowego grzbietu. Pokonać zjazd-podjazd 10–15 m siodło (zespół zjeżdżał düferem). Dojść do górnej części skalnego noża, gdzie jest düferna pętla, a także w kilku metrach od niej — stanowisko na hakach. Dwa düfery 60 m i 40 m, i dalej wyjście na skały. Na końcu skalnego grzbietu wyjście do düfernej stacji (haki oznaczone zieloną farbą). Przejście 18 düferów (długość 40–55 m). Wyjście na lodowiec z ostatniego düferu utrudnione jest pokonaniem dużego rynny. Zjazd po lodowcu odbywa się w parach. W środkowej części lodowca dwie duże szczeliny. Podczas przechodzenia tego odcinka przez nasz zespół wszystkie szczeliny były omijane, mostów nie było. Dalej zjazd po lodowcu do moreny i do noclegów w «zielonym worku». Zjazd do bazy Użunkol po ścieżce.

Ocena bezpieczeństwa trasy. Zalecenia dla wspinaczy

— Poruszanie się po żlebie przełęczy zaleca się wczesnymi godzinami. Skały przełęczy są zniszczone. Kamieniołomy. — Początek następnego düferu należy szukać, kierując się logiką, że stanowisko düferu powinno być wykonane w bezpiecznym miejscu: pod wystającymi skałami lub nieco z boku od górnego stanowiska, a nie bezpośrednio pod nim. W tym roku na stanowiskach dodano czerwone rep шнуry. Dzięki temu są one lepiej widoczne. Na ukośnym düferze, na końcu którego zaczyna się wodospad, należy przejść po poziomej półce w prawo, nie schodząc dalej w dół wzdłuż wodospadu. Dalej szukać stanowiska düferu na prawej ścianie.

Schemat trasy w symbolach UIAA

R20–R21 — 15 m, 3+, 50°; R21–R22 — 15 m, 4, 60°; R22–R23 — 15 m, 4, 50°; R23–R24 — 5 m zjazd; R24–R25 — 120 m, 3+

Harmonogram wspinaczki według czasu i warunków pogodowych

Warunki pogodowe w rejonie wspinaczki w lipcu były skomplikowane. Niestabilna pogoda, częste burze i deszcze, wbrew prognozom pogody, a także anomalnie wysokie temperatury w górach doprowadziły do skrócenia czasu okien pogodowych i nieprzewidywalnego ich przesunięcia o kilka dni. Na 19–21 lipca prognozowano okno pogodowe, dalej — pogorszenie pogody. W rzeczywistości pogorszenie pogody przesunęło się na dni wspinaczki zespołu.

Warunki pogodowe według dni:

19 lipca — jasno, bez opadów do 16:00, po 16:00 — gwałtowne pogorszenie: sztormowy wiatr, zamieć, mokry śnieg. 20 lipca — sztormowy wiatr, mokry śnieg do 14:00, po 14:00 — niestabilna pochmurna pogoda, miejscami mokry śnieg, potem mżawka do końca dnia. 21 lipca — do 07:00 niestabilna pogoda, mżawka, po 07:00 poprawa pogody. Od popołudnia — dobra pogoda, słońce, mało chmur. 22 lipca — dobra pogoda, mało chmur.

18 lipca 2024 r. (podejście 2 godz)

• Wyjście na podejście z bazy «Użunkol» do noclegów w «zielonym worku»: 10:00
• Przyjście do noclegów w «zielonym worku»: 12:00

19 lipca 2024 r. (9,5 godz czasu marszu)

• Wyjście na trasę od noclegów: 04:00
• Początek pracy na przełęczy (R0): 07:00
• Wyjście na przełęcz (R4): 12:00
• Wyjście na grzbiet: 15:00
• 1-szy nocleg na grzbiecie (platforma pod ścianką 10 m, niepogoda): 16:30

20 lipca 2024 r. (5 godz czasu marszu)

• Przerwa w niepogodę: do 14:00
• Początek pracy na trasie: 14:00
• Düff na skalny nóż (R7): 16:00
• 2-gi nocleg pod wieżą wierzchołkową (R11): 19:00

21 lipca 2024 r. (3 godz czasu marszu)

• Początek pracy na trasie: 07:00
• Wyjście na wierzchołek: 10:00
• Początek zjazdu z wieży: 10:30
• Powrót do noclegów pod wieżą (tutaj 3-ci nocleg): 12:30

22 lipca 2024 r. (zjazd)

• Początek pracy na trasie: 05:00
• Zjazd do początku 18 düferów: 07:30
• Zjazd na lodowiec: 14:30
• Powrót do noclegów na morenie: 17:00

Działania taktyczne zespołu i swobodny opis działań zespołu

Przygotowanie zespołu

Zespół klubu alpinistycznego «OGK» przed wspinaczką na w. Dalar 5A kat. trud. przeprowadził aklimatyzacyjne wyjścia w bazie Użunkol i dokonał sportowego wejścia na w. Użunkol 2B. Również jeden z uczestników, Andriej Kiczurczak, przyjechał do bazy Użunkol z bazy Bezenge, gdzie dokonał dwóch wejść (5A i 5B). Poziom skalnej przygotowania wszystkich uczestników zespołu pozwalał na przechodzenie skomplikowanych odcinków swobodnym wspinaniem.

Przebieg trasy

Zespół przeszedł trasę bez wstępnej obróbki. Obaj uczestnicy weszli z renczakami. Ubezpieczenie lidera odbywało się dwoma dynamicznymi linami. Wszystkie odcinki lider trasy przeszedł swobodnym wspinaniem z organizacją górnej asekuracji dla drugiego uczestnika z cięższym renczakiem. Odcinki grzbietowe w większości były przechodzone jednocześnie z asekuracją pośrednimi punktami między uczestnikami. Skalna część trasy jest w większości monolityczna, ale są odcinki z półzniszczonymi miejscami, z żywymi kamieniami.

Początkowo zespół planował przejść trasę w 3 dni, ale z powodu niespodziewanego przesunięcia okna pogodowego i gwałtownego pogorszenia pogody, grupa musiała stanąć na nocleg o 16:30 19 lipca na odcinku R5–R6 na półce przy pionowym wewnętrznym kącie 10 m. W rezultacie całą noc i do popołudnia następnego dnia szalał sztorm, silny porywisty wiatr, trzeba było okresowo zrzucać mokry śnieg z namiotu, aby nie ugiął się pod jego ciężarem.

Następnego dnia, 20 lipca, przeczekiwali sztorm w namiocie do popołudnia. O 14:00 w bardziej znosnej pogodzie kontynuowali ruch po grzbiecie. Pogoda niestabilna: silne zachmurzenie, mgła, okresowy deszcz ze śniegiem. Wewnętrzny kąt był przysypany śniegiem. Przeszli go naprzemiennie: lider — w rakach, drugi — po poręczach. Omijając z prawej strony żandarma z żółtą ścianą po wąskiej półce, wyszli na niej do stanowiska na hakach. Stamtąd — düff 40 m na skalny nóż. Po skalnym nożu wspięli się jednocześnie, z czapami. Do dobrych platform pod namioty pod wieżą wierzchołkową dotarli o 19:00. Rano wyszli do wieży wierzchołkowej o 07:00 w pochmurną pogodę. Przeszedłszy po szerokiej półce wzdłuż wieży, trawersowali w górę byłą muldę. Z prawej strony po jej skałach spływał strumień. Miejscami wchodzili wzdłuż niego. Dalej wspięli się po kontrforsie-żebru jednocześnie z pośrednimi punktami asekuracji i wyszli do turnika. Potem w górę po schodkowych skałach ruch naprzemienny. Naprzemiennie poruszali się do siodła 5 m. Dalej wyszli na grzbiet i, poruszając się jednocześnie, doszli do wierzchołka o 10:00.

Zejście z wierzchołka rozpoczęli o 10:30 po wybitych düferach z tej samej południowej strony wieży. Do tego czasu pogoda poprawiła się, pojawiło się słońce. Haki niektórych stanowisk wysoko nad głową, dlatego z nich nie jest zbyt wygodnie schodzić. Zszedłszy na dużą osypną półkę wzdłuż wieży, jednocześnie poszli w dół do noclegów po ścieżce podjazdu. Na noclegach o 12:30. Po łączności o 13:00 OB zarekomendował rozpoczęcie zjazdu po düferach z rana następnego dnia, ponieważ na górze jesteśmy po raz pierwszy i nie znamy rozmieszczenia stanowisk na düferach. Poradziliśmy się. Postanowiliśmy, że celowe jest pozostawienie większego zapasu światła dziennego na düfery i postępowaliśmy zgodnie z rekomendacją OB. Dlatego cały pozostały dzień grupa spędziła na noclegach, zdążyła wysuszyć wszystkie rzeczy i w ogóle odpoczęć.

Rano 22 lipca wyszli o 05:00. Podeszli do wierzchu noża o 06:30. Stan świeżo spadłego śniegu nie budził zaufania, dlatego zorganizowali düff z dobrego monolitycznego skalnego odłamu i zeszli na stanowisko R6. Do początku düferów z noża zeszli o 07:30. Na lodowcu znaleźli się o 14:30. Pogoda mało chmurna. Udało im się szczęśliwie dostać do zielonego worka o 17:00. Popili herbatę i zeszli po ścieżce do bazy Użunkol.

Lista używanego sprzętu

1. Lina główna — 2 szt.
2. Rep 8 m — 4 szt.
3. Zakładki — 8 szt.
4. Friendy — 8 szt.
5. Trikamy — 4 szt.
6. Haki kotwiczne — 8 szt.
7. Młotek skalny — 2 szt.
8. Ekstraktor — 2 szt.
9. Pętle odciągowe 60 cm — 20 szt.
10. Pętle stanowiskowe — 4 szt.
11. Karabinki niezamurowane — 40 szt.
12. Karabinki zamurowane — 10 szt.
13. Żumar — 2 szt.
14. Blok-rołek — 1 szt.
15. Urządzenie asekuracyjne typu ATC — 2 szt.
16. Czekan — 2 szt.
17. Raki — 2 szt.
18. Plecak — 2 szt.
19. Namiot szturmowy — 1 szt.
20. Kaska — 2 szt.
21. Latarka czołowa — 2 szt.
22. Śpiwór — 2 szt.
23. Penka — 2 szt.
24. Kuchenka — 1 szt.
25. Balon gazu po 230 g — 2 szt.
26. Apteczka — 1 szt.
27. Radio — 2 szt.

Zdjęcia z trasy

Zdjęcie №1 — Noclegi w «zielonym worku»

Zdjęcie №2 — Podejście z zielonego worka po lodowcu do początku trasy zespołu

Zdjęcie №3 — R0–R2–R4. Początek trasy, podjazd na przełęcz i do düferu w siodło 10 m (R4)

Zdjęcie №4 — Widok na stanowisko R0

Zdjęcie №5 — Zniszczony relief podjazdu na przełęcz R0–R2 (wyjęte kamienie usuwa się rękami).

Zdjęcie №6 — R1–R2. Podjazd na przełęcz. Stanowisko na hakach na «garbie»

Zdjęcie №7 — R2. Na przełęczy między w. Dwójnyszka a w. Dalar. Dalej R2–R3 (niezbyt trudne przyjemne wspinanie)

Zdjęcie №8 — R5–R6. Pierwsza trzecia część grzbietu. Początek pogorszenia pogody. Widoczna platforma pod namiot

Zdjęcie №9 — R5–R6. Nocleg zespołu na grzbiecie 19 lipca 2024 r.

Zdjęcie №10 — R5–R6. Rano następnego dnia, 20 lipca 2024 r. Przerwa w niepogodę do