SummitX сайтына колдонуучулардын рейтингдери кошулду. Эми толтурулган чыгуулардан жеке тарых гана эмес, бир нече рейтинг автоматтык түрдө өсөт: устаттык, изилдөөчүлүк рейтинги, учурдагы форма жана бийиктик рейтинги.
Рейтингдер суткасына бир жолу, түнкүсүн кайра эсептелет. Ошондуктан, эгер сиз бүгүн чыгууларды кошсоңуз же тактасаңыз, өзгөрүүлөр дароо эмес, кийинки эсептөөдөн кийин пайда болот.
Колдонуучунун рейтингинин баракчасы: https://ru.summitx.info/ru/users/64744074/ratings ↗
Колдонуучунун деталдуу аналитикасы: https://ru.summitx.info/ru/analytics/users/64744074 ↗
Глобалдык аналитика жана топтор: https://ru.summitx.info/ru/analytics ↗

Рейтингдер эмне үчүн керек
Келиңиз ачык бололу: адамдарга бири-бирин салыштыруу кызыктуу. Бул көрүнүштү сүрөттөө үчүн дагы бир нече туруктуу сөз айкаштары бар, бирок мен аларды келтирбей эле коёюн :)
Ким күчтүүрөөк? Ким азыр формада? Ким көбүрөөк барат? Ким бийик болгон? Ким ар кайсы райондорду көбүрөөк кыдырат? Ким чындап лидерлик кылат, а ким негизинен катышуучу катары барат? Кадимки суроолор. Альпинизмде булар дайыма кызыгууну жаратып келген, болгону мурда бул көбүнчө сүйлөшүүлөрдө, маршруттардын тизмесинде жана жеке эскерүүлөрдө талкууланчу.
Мен муну кылдатыраак жасагым келди. Ошондуктан сайтта бир эмес, бир нече рейтинг бар. Алар альпинисттик тажрыйбанын ар кандай жактарын көрсөтөт.
Бир жалпы сандын ордуна төрт рейтинг
Колдонуучунун профилинде азыр төрт негизги рейтинг бар.
Биринчиси — устаттык. Ал сиз өткөн маршруттардын техникалык деңгээлин жана татаалдыгын көрсөтөт. Ага маршруттун татаалдыгы, олуттуулугу, баанын ишенимдүүлүгү, сиздин техникалык ролуңуз, өтүү стилиңиз жана даяр илинген перилаларды колдонуу таасир этет.
Экинчиси — изилдөөчү. Ал тажрыйбанын ар түрдүүлүгүн көрсөтөт: ар кандай маршруттар, ар кандай чокулар, ар кандай локалдык жана ири райондор. Эгер адам бир эле маршрутка көп жолу барса, бул татаалдыгы окшош он башка маршрутка барганга тең келбейт.
Үчүнчүсү — учурдагы форма. Ал сиз азыр эмнени көрсөтө аласыз деген суроого жооп берет. Эски чыгуулар жоголбойт, бирок алардын салымы акырындап азаят. Бул мурунку чоң тажрыйбаны учурдагы активдүүлүктөн айырмалоого мүмкүндүк берет.
Төртүнчүсү — бийиктик. Бул бийиктик тажрыйбасынын өзүнчө рейтинги. Ал техникалык устаттык менен аралашпайт, анткени булар ар башка нерселер. 4000 м бийиктикте күчтүү техник болуп, бирок бийиктик тажрыйбасы дээрлик жок болушу мүмкүн. Же бийик тоолорго көп барып, бирок эң татаал техникалык дубалдарга чыкпоо мүмкүн.
[Скриншот үчүн орун: төрт рейтинг картасы — Устаттык, Изилдөөчү, Учурдагы форма, Бийиктик]
Эмне үчүн рейтинг сиз күткөндөн төмөн болушу мүмкүн
Эгер сиз чыгууларыңызды импорттоп, рейтинг күткөндөн төмөн экенин көрсөңүз, анда себеби система сиздин маршруттарды «баалабай» жатканында эмес. Себеби көбүнчө башкада: сиздин маршруттардын так техникалык баасы жок.
Рейтинг жөн эле маршруттун аталышы жана эски категориясы боюнча түзүлбөйт. Сайт маршруттун участкалары жана реалдуу өтүүлөрдүн маалыматтары боюнча татаалдыкты эсептөөгө аракет кылат. Эгер маршрутту эч ким белгилебесе, б.а. участкаларын жана алардын татаалдыгын көрсөтпөсө, система анын техникалык татаалдыгын ишенимдүү түшүнө албайт. Жана, тилекке каршы, эгер маршрутту эч ким белгилебесе, анда ал рейтингге катыша албайт.
Мындай маршруттар сиздин тарыхыңызда калат. Алар профилде көрүнүп турат жана тажрыйбанын фактысы катары маанилүү. Бирок алардын нормалдуу маалыматтары жок болмоюнча, рейтингге начар кирет же толук кандуу кирбейт.
Бул атайын жасалган, болбосо рейтинг тез эле адилетсиз болуп калмак: бир колдонуучу участкаларды кылдаттык менен сүрөттөгөн, экинчиси деталдары жок жүздөгөн маршруттарды импорттогон, үчүнчүсү азырынча эч ким сүрөттөй элек маршруттарды баскан. Мындай маалыматтарды түздөн-түз салыштырууга болбойт. Эгер сиз маршруттарыңыз жакшыраак эсептелишин кааласаңыз – маршруттун участкаларын жана алардын татаалдыгын кошуңуз. Муну ар бир чыгууну редакциялоодо жасоого болот. Реалдуу катышуучунун бир жакшы белгилөөсү да эски сүрөттөмө боюнча начар автоматтык баага караганда алда канча пайдалуу.
Рейтингдер чыгуулар менен кантип байланышкан
Рейтинг толтурулган чыгуулардан өсүп чыгат. Сиз маршруттан өткөнүңүздү кошосуз. Мүмкүн болсо — участкаларын тактайсыз. Система акырындап маршрутту классификациялайт. Түнкү кайра эсептөөдөн кийин рейтинг жаңыланат. Бул рейтингдер жана маршруттар базасы ажырагыс байланышта экенин билдирет. Маршруттар боюнча маалыматтар канчалык жакшы болсо, рейтингдер ошончолук адилеттүү болот. Реалдуу өтүүлөрдү канчалык көп колдонуучу толтурса, классификация ошончолук так болот.
Б.а. рейтинг бул жерде оюнчук эмес, маршруттарды иретке келтирүүгө түрткү берүүчү курал.
Устаттык
Устаттык рейтинги сиз чындап кандай күчтүү маршруттардан өткөнүңүздү көрсөтөт.
Ал бардык чыгууларды жөн эле удаасы менен кошо бербейт. Бир эле маршрутту кайталоолор тез эле өчөт. Эгер сиз бир эле маршрутка он жолу чыксаңыз, бул татаалдыгы окшош он башка маршрутка барганга тең келбеши керек.
Ошондой эле өтүү стили эске алынат. Мисалы, даяр перилалар менен өткөн маршрут, өз жиптериң менен өз алдынча өтүү сыяктуу салым кошпошу керек. Ошону менен бирге мен атайын фри-соло сыяктуу тобокелдик стилдер үчүн бонустарды бербейм. Рейтинг кооптуу жүрүм-турумга түртпөшү керек. Устаттык — бул «ким коркунучтуу тобокелге барды» эмес, техникалык деңгээлди маршруттар жана алар жөнүндөгү маалыматтардын сапаты боюнча баалоо аракети. Согушка калгандарды жөнөтүү үчүн тоодо өтө көп досторубуз калды...
Изилдөөчү
Изилдөөчүлүк рейтинги альпинизмдин башка тарабы үчүн керек.
Күчтүү болуп, бирок дайыма бир эле райондо жүрө берсе болот. Өтө жогорку техниканын артынан куубай, бирок ар кандай тоолордун, чокулардын жана массивдердин чоң тажрыйбасына ээ болууга болот. Бул нерселер да маанилүү.
Ошондуктан изиздөөчүлүк рейтинги маршруттарды гана эмес, географиялык ар түрдүүлүктү да эске алат: чокулар, локалдык райондор жана ири райондор. Сейрек кездешүүчү маршруттар бир аз бонус бериши мүмкүн, бирок ал системаны бузбаш үчүн атайын чектелген.
Бул рейтинг кыдырууну, ачууну, райондорду салыштырууну жана кенен тажрыйба топтоону сүйгөндөр үчүн.

Учурдагы форма
Учурдагы форма актуалдуулукту көрсөтөт. Көптөгөн альпинисттердин өткөндө күчтүү маршруттары бар. Бул маанилүү жана алар устаттык рейтингинде калат. Бирок адам тоого чыкпай калганына көп болсо, бул да көрүнүп турушу керек.
Учурдагы форма акыркы чыгууларды күчтүүрөөк эсептейт, ал эми эскилер акырындап салмагын жоготот. Ошондуктан «менин тарыхый максималдуу деңгээлим кандай» деп гана эмес, «мен азыр кайдамын» деп да караса болот.
Бул альпинисттин өзү үчүн да, нускоочулар үчүн да, топтун жетекчилери үчүн да пайдалуу. Чыгуу же сборлор үчүн адамдын он жыл мурун эмне басканы эмес, анын азыр канчалык мыкты экени маанилүүрөөк.
Бийиктик
Бийиктик рейтинги — өзүнчө окуя. Мен бийиктикти техникалык татаалдык менен аралаштыргым келген жок. Бул ар башка компетенциялар. Бийиктик акклиматизацияны, тажрыйбаны, бийиктикке туруктуулукту, өз организмиңди түшүнүүнү, логистиканы, чыдамкайлыкты талап кылат. Бирок бийик маршрут дайыма эле техникалык жактан татаал боло бербейт, ал эми техникалык жактан татаал маршрут дайыма эле бийик боло бербейт.
Ошондуктан өзүнчө бийиктик рейтинги пайда болду. Ал ар кандай бийик чокуларды эске алат жана бир эле тоону кайталоодон чексиз өсө бербейт. Профилде ошондой эле түшүнүктүү эсептегичтер көрсөтүлөт: максималдуу бийиктик, 2500, 3000, 4000, 5000, 6000, 7000 жана 8000 метрден бийик чокулар.

Колдонуучунун деталдуу аналитикасы
Рейтингдер — бул үстүнкү гана катмар.
Мен ошондой эле колдонуучунун деталдуу аналитикасын жасадым: https://ru.summitx.info/ru/analytics/users/64744074 ↗
Ал жерден профиль эмнеден түзүлөрүн көрсө болот. Жөн эле «менде тигинче упай бар» эмес, канча ар кандай маршрут, чоку жана район бар, максималдуу бийиктик кандай, лидерлик үлүшү канча, альпинисттик стиль канча, даяр периласыз өтүүлөр канча, бир эле маршруттар канчалык көп кайталанат, рельефтин профили кандай. Сиздин тажрыйбаңыздын жеке күзгүсү.
Мисалы, адамдын устаттык рейтинги жогору, бирок учурдагы формасы төмөн экенин көрүүгө болот. Же ал көп барат, бирок негизинен бир эле маршруттарды кайталайт. Же анын техникасы күчтүү, бирок бийиктик тажрыйбасы дээрлик жок. Же тескерисинче: бийиктик тажрыйбасы чоң, бирок техникалык татаал маршруттары аз.


Глобалдык аналитика жана топтор
Жалпы аналитика бөлүмү да бар: https://ru.summitx.info/ru/analytics ↗
Ал жерден колдонуучуларды, топторду жана салыштырууларды караса болот. Бул жеке кызыгуу үчүн гана эмес, нускоочулар, машыктыруучулар жана клуб жетекчилери үчүн да пайдалуу.
Азыр сайтта азырынча толук кандуу клубдар системасы жок. Бирок аналитика бул тапшырмалардын бир бөлүгүн чечүүгө мүмкүндүк берет: колдонуучуларды бири-бири менен салыштырууга, активдүүлүктү, бийиктик тажрыйбасын, учурдагы форманы, техникалык деңгээлди жана ар түрдүүлүктү көрүүгө болот.
Бул сборлордун, чыгуулардын, окуу иш-чараларынын алдында же жөн гана ким азыр кандай формада экенин түшүнүү үчүн пайдалуу болушу мүмкүн.

Колдонуучуларды салыштыруу
Өзүнчө колдонуучуларды салыштыруу бар. Кээде адамдардын эмнеси менен айырмаланарын түшүнүү кызыктуу: бири устаттыгы боюнча жогору, экинчиси – учурдагы формасы боюнча, үчүнчүсү бийиктиги боюнча күчтүүрөөк. Төртүнчүсү көбүрөөк изилдөөчү. Бешинчиси көбүрөөк лидерлик кылат. Алтынчысы ар түрдүү рельефтерге барат.
Топтун же клубдун жетекчиси үчүн бул бир жалпы санга караганда пайдалуураак. Колдонуучунун өзү үчүн дагы. Кээде салыштыруу «ким жакшыраак» эмес, «биз эмнебиз менен окшошпуз жана эмнебиз менен айырмаланабыз» экенин көрсөтөт.

Бул кимдер үчүн пайдалуу болушу мүмкүн
Баштоочулар үчүн: өсүүнү көрүү үчүн. Маршруттардын категориялары боюнча гана эмес, тажрыйбанын түзүмү боюнча да: маршруттар көбөйдү, учурдагы форма пайда болду, лидерлик үлүшү өстү, жаңы райондор пайда болду, бийиктик кошулду.
Таржрыйбалуу альпинисттер үчүн: өзүнүн узун тарыхын бир жерге чогултуу жана кайсы маршруттар чындап профилди түзөрүн көрүү үчүн.
Нускоочулар жана машыктыруучулар үчүн: окуучуларды көрүү жана ким активдүү, ким лидерлик кылат, ким формага келип жатат, кимге ар түрдүүлүк жетишпейт, ким татаалыраак тапшырмаларга даяр экенин түшүнүү үчүн.
Клуб жетекчилери үчүн: курамды талдоо үчүн. Глобалдык аналитиканы жана салыштырууну колдонсо болот: ким азыр формада, кимде техника бар, кимде бийиктик бар, кайда кемчиликтер бар, кимди кандай тапшырмаларга алса болот.
Эмне үчүн тобокелдик үчүн бонустар жок
Мен атайын фри-соло, өзүн-өзү сактоо менен соло, жогорку объективдүү коркунуч же начар камсыздандыруу үчүн рейтингдик бонустарды бербөөнү чечтим. Мындай нерселерди чыгуу тарыхында белгилеп койсо болот, бирок рейтинг упай үчүн тобокелдикти кубаттабашы керек. Болбосо система тез эле зыяндуу болуп калат.
Альпинизм ансыз деле жетиштүү деңгээлде кооптуу. Сайт адамдарды таблицадагы орун үчүн кабыл алынган чечимдерге кошумча түртпөшү керек.
Азыр эмне кылса болот
Эгер сиз катталган болсоңуз, профилиңизди ачып, рейтингдерди көрүңүз, мисалы: https://ru.summitx.info/ru/users/64744074/ratings ↗
Ошол эле жерден деталдуу аналитиканы ачсаңыз болот: https://ru.summitx.info/ru/analytics/users/64744074 ↗
Эгер рейтинг эмнегедир нөл болуп калса :) – чыгууларыңызды кошуңуз. Чыгууну маршруттун баракчасынан кошсо болот. Өзүңүз үчүн негизги деп эсептеген маршруттардан баштаңыз: участкаларды жана алардын татаалдыгын кошуңуз.
Эгер сиз ФАРдын азыркы же мурунку мүчөсү болсоңуз жана сизде көптөгөн эски чыгуулар болсо, аларды ФАР базасынан импорттоп, анан акырындап тактасаңыз болот.
Эгер өзүңүздү башкалар менен салыштыргыңыз келсе, глобалдык аналитиканы ачыңыз: https://ru.summitx.info/ru/analytics ↗
Резюме
Мен альпинисттерде жөн эле маршруттардын тизмеси эмес, жеке тарых, маршруттук база, классификация жана аналитика бир организм катары өнүккөн нормалдуу система болушун көптөн бери каалап келгем. Жана акыры бул пайда болду!
Азырынча көп нерсе маалыматтардын сапатынан көз каранды. Ооба, баарыбызга акырындап өзүбүздүн чыгууларыбызды жана маршруттардын сүрөттөмөлөрүн иретке келтирүүгө туура келет. Бул эң оңой иш эмес. Бирок дал ушундан баалуулук пайда болот. Толтурулган чыгуулар маршруттарды жакшыртат. Такталган маршруттар рейтингдерди жакшыртат. Рейтингдер өсүүнү көрүүгө жардам берет.
Рейтингдерди эсептөө жөнүндө кененирээк бул баракчадан көрө аласыз: https://ru.summitx.info/ru/pages/user-routes-ratings-overview ↗
Комментарийлер
Комментарий калтыруу үчүн кириңиз