Рис. 53

3. До­тта­х-Ка­я — Бу-Уль­ген мас­си­ви­нин тра­вер­си (53–56-сур­лар­ды кара­ңыз)

Дом­бай по­ля­ны­нан Се­вер­ный при­ют­ка чейин ма­ши­на ме­нен. Се­вер­ный при­ют­тан Хо­кель да­ры­я­сы­нын агы­ны­нан че­ги­рип өт­көн бре­в­но ме­нен Чот­ча по­ля­ны­на — би­ву­ак­ка чы­гуу. Се­вер­ный при­ют­тан 1 са­ат.

Би­ву­ак­тан Чот­ча ө­зө­нүн ке­сип өтүп, оң­го, кар ко­ч­кү­нүн чы­га­рын­дагы кар­лар­дын ү­с­түн­өн ба­сып өтүп, До­тта­х-Ка­я­нын Чыгыш чо­ң­ку­ру­нун жантай­ма­сы­нын би­рин­чи ку­луа­ры­на ба­руу.

Ку­луар­дын бо­ю­нча "ко­ч­кор­дун маң­дай­ла­ры" де­ген жер­ге чы­гуу, андан ары чыгыш кыр­дын эле­мен­ти­не кө­тө­рүлүү, ал кыр Се­вер­ный при­ют­ту ка­рай ыл­дый­ла­тат. Кыр­га чык­па­стан, сол­го ка­рай, ки­чи­не­й­лек мөң­гү­нүн цир­ки­не тра­верс жасоо.

Цир­ктин кар жантай­ма­сы ме­нен кый­гач ө­йдө кө­тө­рүлүп, аска бо­руч­ка чы­гуу, бо­руч­ту сол­го ай­лан­ды­рып, тик кар­дын бо­ю­менен (кам­сыз­дан­ды­руу бар!) — кыр­га чы­гуу.

Ан­дан соң кыр­дын бо­ю­нча, аска бо­руч­ту сол­го ай­лан­ды­рып, тек­че­нин бо­ю­нча — До­ттах-Ка­я­нын не­гиз­ги кыр­ы менен аска бо­руч­тун ор­то­су­н­дагы чу­ң­кур­га чы­гуу.

Чу­ң­кур­дан не­гиз­ги кыр­дын бо­ю­нча (ор­то­чу кый­ын­дык­та­гы тик ас­ка­лар, кам­сыз­дан­ды­руу бо­руч­тар­дан, жер­лер­де крю­чья­лар ар­кы­луу өтөт!) — До­ттах-Ка­я­нын Чыгыш чо­ң­ку­ру­на чы­гуу.

Ан­дан ары До­ттах-Ка­я­нын Ба­тыш чо­ң­ку­ру­на ба­руу жо­лу­нун сы­пат­та­лы­шы­на ка­рагы­ла.

До­ттах-Ка­я­нын Ба­тыш чо­ң­ку­рун­дан Ма­лый Бу-Уль­ген чо­ң­ку­ру­на чей­ин­ки эгин­ди­ге тү­шүү:

• Ба­тыш чо­ң­кур­дан 90 м тик кыр­дын бо­ю­менен жан­дарм­га чей­ин дю­ль­фер ме­нен тү­шүү;
• Жан­дарм­дан сол­го, ду­бал­га, ич­ки бурч­тун бо­ю­менен 30 м дю­ль­фер ме­нен тек­че­ге тү­шүү;
• Ан­дан соң 150 м дю­ль­фер ме­нен (ай­рым тек­че­лер­ге) жа­шыл тек­че­ге чы­гуу;
• Жа­шыл тек­че ме­нен оң­го, ас­ы­лып тур­ган ка­мин­ге чей­ин ба­рып, эгин­ди­ге — би­ву­ак­ка чы­гуу.

До­ттах-Ка­я­нын Ба­тыш чо­ң­ку­ру­нун ал­дын­дагы би­ву­ак­тан 9–10 са­ат.

Эгин­ди­ден Ма­лый Бу-Уль­ген­дин кыр­ы­на кө­тө­рүлүү ду­бал­дын бо­ю­нча 70°, жер­лер­де 85° жантай­ма ме­нен ишке ашы­ры­лат (ас­ка­лар, не­ги­зи­нен, мо­но­лит­түү, та­янч­тар аз; ду­бал­дын жо­га­ры бөлү­гүн­дө га­на эр­кин жат­кан таш­тар бар, ду­бал­дын бо­ю­нча кө­тө­рүл­гө­нүң­дө кам­сыз­дан­ды­руу, не­ги­зи­нен, крю­чья­лар ар­кылуу!).

Эгин­ди­ден кө­тө­рүлүү баш­та ал­гач­кы 45–50 метр­лик жа­рык­тан, тө­мөн­кү бөлү­гүн­дө — жа­рык­тын бо­ю­нча, ан­дан соң тар жантай­ма тек­че ме­нен оң­го — жо­га­ры ка­рай, те­гиз­дик­ке чы­гуу (ал­гач­кы­сы рюк­зак­сыз; кам­сыз­дан­ды­руу крю­чья­лар ар­кы­луу эле!).

Те­гиз­дик­тен:

• 300–320 м жо­га­ры­га, кар­га чей­ин (кам­сыз­дан­ды­руу крю­чья­лар ар­кы­луу!);
• Кар­дын ал­дын­да сол­го, 35–40 м ба­сып өтүп, ка­ра ас­ка­лар­га чы­гуу;
• Ка­ра ас­ка­лар­дын бо­ю­нча 150–170 м жо­га­ры­га — оң­го (кам­сыз­дан­ды­руу бо­руч­тар ар­кы­луу, жер­лер­де крю­чья­лар ар­кы­луу! Эр­кин жат­кан таш­тар бар!).

Ма­лый Бу-Уль­ген чо­ң­ку­ру­нун чыгыш кыр­ы­на чы­гуу. Курч кыр­дын бо­ю­нча сол­го 60–70 м, ан­дан соң кыр­дан 15–20 м тү­шүп, кыр­дын оң жа­к­туу бо­ю­нча Ма­лый жана Боль­шой Бу-Уль­ген чо­ң­кур­ла­ры­нын ор­то­су­н­дагы эгин­ди­ге — би­ву­ак­ка чы­гуу. До­ттах-Ка­я­нын эгин­ди­син­ден 11–12 са­ат.

Ан­дан ары ба­руучу жол Боль­шой Бу-Уль­ген­дин тра­вер­си­нин тү­шүндүр­мө­сүн­дө бе­рил­ген — 4Б кат. сл.

Чы­гуу­чу­лар­га ке­неш

1. Топ­то­го ка­тыш­кан­дар­дын са­ны — 6 ки­ши­ден аш­па­ган.
2. Баш­тагы би­ву­ак — Чот­ча по­ля­ны.
3. Би­ву­ак­тан чы­гуу уба­кы­ты — 4:00.
4. Төрт ки­ши­лик топ­ко атай­ын жаб­дык­тар: а) не­гиз­ги ар­кан 2×40 м; б) Реп­шнур — 12–15 м; в) скаль­ный крю­чья — 20; г) ле­до­вый крю­чья — 2–3 (жай­дын экин­чи жа­ры­мын­да); д) скаль­ный бал­да­кыш — 2; е) ка­ра­бин­дер — 12–14; ж) кош­то­гоч — 4 жуп (жай­дын экин­чи жа­ры­мын­да).
5. Би­ву­ак­тар­дын мүм­күн бол­гон жер­ле­ри: 1) До­ттах-Ка­я­нын Чыгыш чо­ң­ку­рун­да; 2) те­рең чу­ң­кур­дун ар­кы бөлү­гүн­дө; 3) До­ттах-Ка­я­нын Ба­тыш чо­ң­ку­ру­нун ал­дын­да; 4) Ма­лый Бу-Уль­ген менен До­ттах-Ка­я­нын ор­то­су­н­дагы эгин­ди­де; 5) Ма­лый жана Боль­шой Бу-Уль­ген­дин ор­то­су­н­дагы эгин­ди­де. Ан­дан ары Боль­шой Бу-Уль­ген­ди тра­верс жасоо­нун сы­пат­та­лы­шы — 4Б кат. сл.