Че­ле­би — 7

Автор: Алек­сандр Лав­ри­нен­ко, г. Одес­са

Че­ле­би, Крым. Опи­са­ния аль­пи­ни­стских мар­шру­тов

Челеби массиви Крым тоолорунун Башкы кыркасынын батыш бөлүгүндө, «Байдарские ворота» ашуусу менен Ильяс-Кая чокусунун аралыгында жайгашкан. Салыштырмалуу бийиктиги 200 м, абсолюттук бийиктиги деңиз деңгээлинен 600 м.

Кичине бийиктикке карабастан, дубалдын борбордук бөлүгү аркылуу 5 жана 6 кат. тр. 5 маршрут өткөн. Маршруттар чоң популярдуулукка ээ (мисалы, Бершов маршруту, бир нече жолу күнү бою өтүлөт).

Дубалдан түшүү да сол жактан, да оң жактан мүмкүн. Сол жактан жол (деңизди карап турганда) кыскараак:

• Байдар дарбазасына жакын жарганатка чейин 600–700 м аралыкта яйла боюнча басып баруу керек.
• Түшүүчү кулуардын жанында дарактардын тобу өсөт.
• Тик шагыл таштардан ылдый түшүп, андан кийин дубалды бойлой оңго карай басуу керек.

Маршруттардын тизмеси

1. Сус­ловдун «Стрелка» маршруту 5Б

2. Кругловдун «Луноход» маршруту 1999 ж. 6А

3. Бершов маршруту 5Б

4. ? «Днепропетровский» маршруту 6А

5. Верба маршруту 6А

6. «Камин» 4А (сол жак вариант — 5А)

7. «Камин» оң жак дубалы боюнча 5А — «развалюха» аркылуу кооптуу маршрут.

8. Попов — Шелхаковдун «Зуб» маршруту 5Б 1999 ж.

9. «Куриная лапка» 4Б

7­–12 — дубалдын оң жак бөлүгүндөгү маршруттар, «Двойка» маршрутунан башталат.

10. «Flay down» маршруту үстүңкү бөлүгүнөн ылдый түшүрүлгөн.
11. «Двойка» 2А
12. Павловдун «Большой Карниз» маршруту 5Б, «Двойка»дан башталат.

Маршруттардын сыпаттамасы

Маршруттардын сыпаттамасында эркин чыгуу кыйынчылыгын көрсөтүү үчүн, мен КМШда кеңири таралган француз классификациясын колдонгом.

ИТО участкалары америкалык система боюнча бааланган, башкача айтканда:

• татаалдык ишенимсиз чекиттердин санына байланыштуу,
• татаалдык асканын тиктигине байланыштуу эмес.

«Днепропетровский» маршруту 6А

Маршруттун башталышы — Түштүк жана Түштүк-Батыш дубалынын кошулган жериндеги ички бурч. Бурч боюнча алгач чыгуу менен, андан кийин ИТО менен 30 м өйдө, андан ары жарака боюнча оңго карай 10 м. Станция эки шлямбурда.

40 м, 90°, 6a A3

Станциядан солго 3–4 м жаракага чейин. Жарака боюнча өйдө даракка чейин. Төмөнкү бөлүгүндө — татаал чыгуу, ИТО, андан ары жеңилирээк. Станция даракта. Станцияны бекемдөө сунушталат.

25 м, 80°, 6a A2

Дарактан өйдө асылып турган ички бурч боюнча 5–7 м ИТО, андан ары үзүлгөн жарака боюнча асылып турган ички бурчтун алдындагы жантайыңкы текчеге чыгуу керек.

20 м, 80°, 6a+

Станция жасоого болот, бирок андан ары чыгуу оңой. Ички бурч боюнча өйдө 15 м, андан ары оңго — башка ички бурчка. Бурч боюнча өйдө оңго 10 м — шлямбурга чыгуу. Шлямбурдан 5 м оңго ички бурчтун түбүндөгү текчеге. Станция.

55 м, 85°, 6Б A3

Ички бурч боюнча өйдө анча чоң эмес асылып турган жеринен өтүп, андан ары жарака боюнча — узун текчеге чыгуу. Станция даракта.

40 м, 80°, 6А A1

Дарактан бир аз солго жана өйдө ички бурч боюнча, андан кийин карагайга чейин оңго-өйдө раковиналуу плита боюнча.

15 м, 70°, V

Андан ары жөнөкөй аскалар боюнча 40 м яйлага чейин.

Өтүү убактысы: 5–7 саат.