Отчет

XX лет Октября — Делоне чокуларынын траверсинин экинчи жолу басылып өтүлүшү жөнүндө, б.а. борб. кф. б-ча л. Аккемден, 5Б кат. тат. (КТМГВ №1.31) Алтай крайспорткомитетинин жана Россиянын МЧС-нын Тоолуу-Алтай издөө-куткаруу кызматынын уюмдастырылган командасы.

Жетекчи: Слободчиков И.В. — 1-сп разряд. Тренерлер: Плотников И.А. — МСМК Якубовский В.И. — 1-сп разряд.

1996 жыл.

ФОТО №2. XX лет Октября ч-нын оң жагындагы дубалдын профили

Сүрөт Аккем мөңгүсүнөн 07.1994 ж. тартылган.

Фотоаппарат — «Смена-8М».

Паспорт

I. Класс — техникалык 2. Алтай, Катун кырка тоосу, Аккем капчыгайы 3. XX лет Октября — Делоне чокуларынын траверси б.а. борб. кф. б-ча 4. Кат. тат. — 5Б, 2-жолу басылып өтүлүшү 5. Дубалдык бөлүгүнүн деңгээлдеринин айырмасы: 1050 м, траверстин жалпы узундугу — 7500 м Дубалдык бөлүгүнүн узундугу — 1400 м 5 категориялуу участкалардын узундугу — 450 м Дубалдык бөлүгүнүн орт. тиктиги — 50° 6. Кагылган илмектердин саны: аскалуу: 38 бекиткичтер: 76 муздуу: 24 7. Жүрүү сааты: 24, күндөр — 3 8. Түнөгүч жерлер: 1- түнөгүч XX лет Октября ч-нын тушунадагы кырда, 2- түнөгүч Делоне ч-нын алдындагы туурасынан жаткан кырда 9. Жетекчи: СЛОБОДЧИКОВ Игорь Владимирович — 1-сп разряд. Катышуучулар:

• ЗЯТЬКОВ Николай Алексеевич — 1-сп разряд.
• МИХАЛЕВ Сергей Васильевич — 1-сп разряд.
• ШУМИЛОВ Валерий Дмитриевич — 1-сп разряд.

10. Тренерлер:
    • ПЛОТНИКОВ Иван Александрович — МСМК
    • ЯКУБОВСКИЙ Валерий Иванович — 1-сп разряд.
11. Маршрутка чыгыш: 14 август 1996 ж. Чокуга чыгуу: XX лет Октября — 14 август 1996 ж. Белуха (3) — 15 август 1996 ж. Белуха (В) — 15 август 1996 ж. Делоне — 16 август 1996 ж. Кайтуу: 16 август 1996 ж.
12. Уюмдаштыргандар: Алтай крайспорткомитети, Россиянын МЧС-нын Тоолуу-Алтай ПСС

ФОТО №1. Аккем капчыгайынын панорамасы. Сүрөт Борис ч. (3375 м) этегинен 07.1994 ж. тартылган. Фотоаппарат — «Смена-8М».

Маршруттар

1. Горно-Алтайск, 1996 ж. Делоне ч. Түндүк-Батыш дубал аркылуу, алгачкы өтүү 2Б. 2а. Москва, 1996 ж. Делоне ч. Түндүк-Батыш дубал аркылуу, алгачкы өтүү 2Б. 2б. Г. Андреева, 1951 ж. Делоне ч. Түндүк-Батыш дубал аркылуу, 5Б кат. тат.
2. Горно-Алтайск, 1996 ж. Белуха (В) ч. Түндүк-Батыш дубалдын оң жагы аркылуу, алгачкы өтүү
3. А. Белова, 1986 ж. Белуха (В) ч. Түндүк-Батыш дубалдагы муз шарлалары аркылуу, 5Б кат. тат.
4. А. Афанасьева, 1986 ж. Белуха (В) ч. Түндүк дубалдын диретиссиммасы аркылуу, 5А (ор. 5Б) кат. тат.
5. Барнаул, 1996 ж. Белуха (3) ч. Түндүк дубалдын диретиссиммасы аркылуу, алгачкы өтүү
6. И. Алтайского, 1983 ж. XX лет Октября ч. Чыгыш дубалдын оң жагы аркылуу, 6А кат. тат.
7. Барнаул, 1996 ж. XX лет Октября ч. Түштүк-Чыгыш дубалдын сол жагы, б.а. борб. кф. б-ча, алгачкы өтүү
8. Г. Андреева, 1963 ж. XX лет Октября — Делоне чокуларынын траверси, б.а. борб. кф. б-ча, 5Б кат. тат. (команданын маршруту, 2-жолу өтүлүшү).

Алтай крайспорткомитетинин УТС мезгилинде И. Слободчиков жетектеген команда XX лет Октября ч. (4167 м) — Делоне ч. (4200 м) Аккем дубалынын чокуларын траверс кылды. XX лет Октября ч-нын борб. кф. аркылуу 5А кат. тат. (Г. Андрееванын маршру-ту, 1963 ж.) чыгуу менен. Бул маршруттын экинчи жолу басылып өтүлүшү.

1993 ж-га чейин борб. кф. б-ча чыгуу 4А кат. тат. болуп саналчу, бирок чыныгы татаалдыгы дал келбегендиктен, ал жылдардан тартып эч ким басып өткөн эмес.

XX лет Октября ч-нын борб. кф. аркылуу өтүүдө ал кезде колдонулган согулган илмектер табылган.

Маршрут узак жана аймакта аба ырайы тез-тез бузулгандыктан тактикалык, техникалык жактан да жана психологиялык жактан да белгилүү бир татаалдыкты туудурат.

R0–R1. Борб. контрфорско карлуу жантайма аркылуу чыгуу, андан ары кырды бойлой аскалуу кыртка чейин. Кээде бир убакта, кээде кезектешип жүрүү.

R1–R2. Аскалуу тилке — талкаланган, “жандуу” таштар. 40° чейинки жантаймада — бул татаал техникалык участок. Кезектешип жүрүү, аскалуу жабдууларды колдонуу менен сактоо.

R2–R3. Контрфорстун негизги бөлүгү. Татаал дубалдар, кар баскан жана муздалган монолиттүү аскалуу блоктор. Бул участоктун түзүлүшү жагынан коңшулуктагы 6А кат. тат. жана болжол менен 5Б кат. тат. маршруттардын (Россиянын чемпионатынын алкагында, муздуу-карлуу класс) окшош участокторуна окшош. Кезектешип жүрүү, сактоодо аскалуу жана муздуу жабдуулардын бардык түрлөрүн колдонуу. Участоктун ортосунда команда өзүнүн текшерүү туруну орноткон.

R3–R4. Чокунун алдындагы кырга чыгуу жана андан ары XX лет Октября ч-га чейин. Муздуу-фирндик жантайма, кезектешип жана бир убакта жүрүү.

R4–R5. Алгач XX лет Октября ч-нын кыры менен, андан кийин Батыш платону бойлой муздуу-фирндик жантаймага чейин траверс кылуу жана андан ары 5–6 жип менен Белуха (3) ч-га чыгуу. Бир убакта жана кезектешип жүрүү, муз бурагычтар жана муздоор аркылуу сактоо. Траверс жолундагы эң чоң карниздерге өзгөчө көңүл буруу керек. Карниздердин сынып түшүү сызыгы дайыма эле көрүнө бербейт. Түнөгүч жайга ылайыктуу жерлер дээрлик бар.

R5–R6. Белуха (3) жана Белуха (В) чокуларынын ортосундагы траверс. Алгач карлуу жантайма менен ээрге чейин түшүү, андан кийин батыш кырды бойлой Белуха (В) ч-га чейин көтөрүлүү. Бир убакта жүрүү.

R6–R7. Белуха (В) ч-дан туурасынан жаткан кырга чейин түшүү жана андан ары карниздуу кырды бойлой Делоне ч-га чейин көтөрүлүү. Түнөгүч жайды туурасынан жаткан кырга жайгаштыруу. Бир убакта жана кезектешип жүрүү, рельефти колдонуу менен сактоо.

Делоне ч-дан 3Б кат. тат. б-ча түшүү.