Улитор чокусунун түндүк контрфорсу аркылуу Батыш кыр аркылуу чыгуу маршрутунун сыпаттамасы 3Б кат. сл. (ориент.)

Улитор чокусу 4680 м бийиктикте Алай тоо кыркасында Фергана жана Зачётная чокуларынын ортосунда жайгашкан. Улитордун чыгыш тарабында Фергана 1Б кат. сл. ашуусу, батышында – Улитор 2Б кат. сл. ашуусу жайгашкан.

Маршруттун башталышына жакындаш үчүн «Дугоба» альплагерден:

• Дугоба өзөнү менен (жол боюнча) Улитор суусуна чейин,
• андан соң Улитор өзөнү менен (жол боюнча) 3600 м бийиктиктеги түнөөгө чейин жөнөйт.

3600 м бийиктиктен өйдө өзөн боюнча (багытында оң тарапта калуу менен):

• алгач жол менен,
• андан соң мореналар менен,
• Улитор мөңгүсүнө чыгып, аны бойлой түз эле Улитор чокусуна жөнөйт.

Альплагерден 3600 м бийиктиктеги түнөөккө чейинки жол 4–5 саатты, ал эми 3600 м бийиктиктен маршруттун башталышына чейин 2,0–2,5 саатты алат.

Маршрут мөңгүнүн контрфорсу аркылуу өтөт, анын оң тарабында үч кичине аскалуу чокулар жайгашкан, алардын төмөнкү бөлүгү тик жар.

Мөңгүдөн контрфорстун башталышына чейин катуу фирн үстү менен (сезондун башында кар) 30–35° бурч менен 150–180 м көтөрүлөт.

Контрфорстун башталышында бергшрунд көпүрөчөлөр аркылуу ашылат.

Андан ары жүрүш:

• 45–50° бурч менен муз кыр аркылуу, кезектешип муздоо илмектери аркылуу сактандырылуу менен (9 илмек кагылган).
• Үч аркандан (120 м) кийин аскаларга чыгууга болот.
• Орточо кыйынчылыктагы аскалар, 60° бурч менен, абдан талкаланган.
• Алар аркылуу жүрүү – кезектешип сактандырылуу менен, дөңсөөлөр аркылуу, муздоо илмектерин колдонууга да болот (эки муздоо илмекттери кагылган).
• Андан ары муз кыр аркылуу жүрүүгө да болот, кырдын тиктиги 55–60°ка чейин жетет.

Аскалуу контрфорс бир аркандан кийин муздуу кыр менен кошулат. Бул жерде башкаруучу тур тургузулган.

Башкаруучу турдан:

• эки аркан аскалар аркылуу (2 муздоо жана 2 аска илмектери).
• Андан соң 45–50° бурч менен муз үстү менен, 100–120 м аралыкка чейин (7 муздоо илмекттери кагылган).

Андан ары:

• бара-бара тайпак боло берген карлуу дөңсөө,
• андан соң – «жандармдын» алдындагы кырга чыгуу.

«Жандарм» карлуу-ледовый жантайма аркылуу аскаларга чыгуу менен, орточо 40–45° бурч менен, муздоо илмектери аркылуу сактандырылуу менен (3 илмек).

Андан ары:

• 10 м аска аркылуу, аска илмектери аркылуу сактандырылуу менен (2 даана).
• Көпүрөчөгө кар үстү менен түшүү – 30 м.

Андан ары аскалуу чокучалар кырга алып барат, кырдын бурчу – 35°, чокуга алып барат. Сактандыруу аскалуу дөңсөөлөр аркылуу.

«Жандармдан» чокуга чейинки жол Улитор ашуусу аркылуу чокуга чыгуудагы классикалык маршрут менен дал келет 3Б кат. сл.

Чокудан түшүү – 2Б кат. сл. маршруту боюнча Фергана ашуусу аркылуу:

• алгач шагылдуу кыр менен,
• андан соң ашуудан карлуу-ледовый жантайма аркылуу Улитор мөңгүсүнө карай.

Маршрутту биринчи жолу басып өтүү 1969-жылдын 15-августунда КМС инструктору Слабцов В.Е. жетектеген разрядчылар тобу тарабынан ишке ашырылган.

Биринчи жолу басып өткөндөн кийин маршрут дагы бир топ тарабынан басылып өтүлгөн.

Батыш кырдын түндүк контрфорсу аркылуу Улитор чокусуна чыгуу маршруту Улитор ашуусу аркылуу чыгуучу маршруттан оор.

Маршруттун чоң мааниси сол, ал карлуу-ледовый маршрут, анткени «Дугоба» альплагердин жакынкы райондорунда мөңгүлүү жана карлуу-ледовый маршрут дээрлик жокко эсе.