ЛИТВА ССР АЛЬПИНИЗМ ФЕДЕРАЦИЯСЫ 21 май 1970 ж. ЖАК ДЮКЛО ЧОККУСУНАН — 4270 м — 4270 м — Г. АКСТИНАС ЧОККУСУНА ТРАВЕРС (ТЯН-ШАНЬ, КАРАКОЛ ӨРӨНҮ) Жетекчиси – Б. БИНКАУСКАС, биринчи чыгыш

Маршруттун сүрөттөлүшү

Жак-Дюкло – 4270 м – 4270 м – Г. Акстинаса чокусунун траверси

Маршрут 3А кат. сл.

Маршрут Он-тор мөңгүсүнүн сол моренасындагы түндүккө чегинүүдөн өтөт (I схеманы кара). Түнөк жайлашкан жер шамалдан жакшы сакталган, суу бар, бирок жамгырдан кийинки суу ташкындарынан сактануу үчүн чатырларды кургак сайга тигип коюу керек.

Жак-Дюкло чокусуна көтөрүлүү түнөктөн тике көтөрүлүүдөн башталат. Андан ары маршрут төмөнкүдөй бөлүктер аркылуу өтөт:

Мөңгүнү морена боюнча кесип өтүп, кырга чейин жетет.
Кырды оң жактан айланып өтүү жабык мөңгү аркылуу байланып жүрүү менен өтөт.
Жогору жагында тик кар көчкү жана анчалык кыйын эмес аскалар аркылуу кырын кесип өтүп, Жак-Дюкло чокусунун алдындагы кардуу бөксөгө чыгышат.

Чокуга чыгуу үчүн:

Бершрунтту кесип өтүү керек (1-фото).
Кардуу кыр аркылуу чокуга жөнөкөй чыгышат, буз балта аркылуу сактанат.

Жайдын аягында маршрутта муз пайда болушу мүмкүн. Түнөктөн чокуга чейинки жол 3–4 саат.

Чокудан түшүү:

Алгачкыда көтөрүлгөн жол менен түшөт.
Андан соң оңго карай тик кар көчкү аркылуу 4270 м чокусуна алып баруучу карниздери бар жазы кар кырга түшөт.
4270 м чокусуна жөнөкөй аскалар аркылуу чыгып, аягында жарга жетет, сактануу аскалардын томпойгон жери аркылуу.

Жак-Дюкло чокусунан 4270 м I чейин жол кыска (кар жакшы абалда болсо 20–30 мүнөт).

4270 м I чокусунан түшүү:

Көтөрүлгөндөй эле жол менен түшүү.
Андан ары жөнөкөй кыр менен 4270 м II багытына жылып, бир аз бийиктиги аз чокуну сол жакта калтыруу.
4270 м II чокусуна тик кар кыр аркылуу чыгуу (бир аркан), андан соң абдан кыйраган аскалар аркылуу.

Бир 4270 м чокусунан экинчисине чейин жол болжол менен 1 саат. Саактан – кар карниздерге.

4270 м чокусунан түшүү жолун чокудан карап текшерүү керек:

Эгерде Г. Акстинаса чокусуна алып баруучу кырда карниз жок болсо, анда түшүү жолунда башта жогору көтөрүлгөндөй түшүү (1 аркан), андан соң тоңуп калган капталды тегиз өтүү (2-фото) – 3 аркан – кар кырга чыгып алып барат.
Эгерде кырда коркунучтуу карнистер болсо, анда чокудан түздөн-түз кар кырга дюльфер түшүү керек (крюк аркылуу сактануу менен).

Кыр жайпактанат жана Г. Акстинаса чокусунун алдындагы турга алып барат.

Чокуга кыр аркылуу көтөрүлүү – 2. Чокудан түшүү:

Кыр аркылуу – 3–4 аркан.
Андан соң оң жакка кар-мөңгүлүү каптал аркылуу болжол менен 1.

Биринчи чыгыштын катышуучулар:

Бинкаускас Б.Б., 1-разряд, жетекчи.
Степанов В.В., МС
Монтвилас К.Т., КМС
Шадуйкис В.В., КМС
Адомайтис Э.П., КМС
Антанавичюс Ю.Ю., КМС

Маршрутту 3А кат. сл. баалашты. Маршрутту көтөрүлүүнүн жетекчиси Б. Бинкаускас сүрөттөдү.

Маршруттун мүнөздөмөлөрүнүн таблицасы

№ участку	Орточо тиктик	Бийиктиктердин айырмасы	Рельефтин кыскача мүнөздөмөсү	Техн. сл.	Сактануу түрү	Метео шарттар	Убакыт
R0–R1	20°	1000 м	Таш көчкүлөр жана жайыт жолдору	жеңил	–	Жамгыр	7 саат
R1–R2	30°	200 м	Мореналар	–	жакшы	–	45 мүн.
R2–R3	–	300 м	Жабык мөңгү	–	созулган аркан	–	1 саат
R3–R4	50°	–	Аскалар	–	томпойгон асскалар аркылуу	–	30 мүн.
R4–R5	40°	300 м	Жабык мөңгү, кар	буз балта	–	–	1 саат
R5–R6	40°	–	Кар кыр	–	–	–	30 мүн.
R6–R7	40°	–	Аскалар	–	томпойгон асскалар аркылуу	–	20 мүн.
R7–R8	–	–	Кар	–	буз балта	–	30 мүн.
R8–R9	60°	–	Кар-мөңгүлүү кыр жана кыйраган аскалар	жеңил жана орто	томпойгон асскалар аркылуу	–	1 саат
R9–R10	–	–	Аска-мөңгүлүү капталды тегиздөө	орто	–	–	1 саат
R10–R11	65°	–	Аскалар	–	–	–	1 саат
R11–R12	45°	500 м	Кар кыр, кар-мөңгүлүү каптал	жеңил	буз балта, томпойгон асскалар аркылуу	туман	2 саат
R12–R13	–	–	Жабык мөңгү	–	созулган аркан	–	30 мүн.