Дементьева чокусунун чокусуна чыгуу маршруту (4500 м), болжол менен 4А кат. сл. 7.5.713

Дементьева чокусу (4500 м) Батыш Көкшаал-Тоо кырка тоосунун түндүк чыгышында жайгашкан (карта-схеманы кара), ал Чоң-Турасуу өзөнүнүн оң (орографиялык) жээгин түзөт.

Жакындап баруу

Негизги лагерден чыгып (карта-схеманы кара), Чоң-Турасуу өзөнүнүн башына бара турган жол менен, кырдын чыгышынан агып чыгып, Чоң-Турасууга куйган үчүнчү (жүрүү боюнча) агын суудан солго бурулабыз.

Андан ары шагыл таштар менен өйдө карай (агын суунун оң орографиялык жээги менен) чокунун аска массивинин астына чейин барабыз. Катып калган шагыл таштар бекемделген фирнге окшош, ботинканын жээги менен тепкичтерди чаап жасайбыз. Кырдын башталышында шагыл таштардын үстүндө чатыр тигерге мүмкүн жер бар, суу жок, кар бар.

Негизги лагерден агын сууга чейин барууга 1 саат, шагыл таштар менен өйдө көтөрүлүүгө — 3–3,5 саат кетет.

Чокуга көтөрүлүү (чыгыш)

Өйдө бара жатып оң тараптагы аска капталдарды айланып өтүп, шагыл таштар менен кырга чыгабыз (1 саат), андан ары жол кырдын бойлой, орто кыйындыкта, тепкичтер аркылуу сактануу менен баратат, аскалар бир топ бузулган (2 саат). Кыр тар, тик жалчага өтөт, ал классикалык ыкма менен ашылат, узундугу – 5–7 м. Жалча чыгып, тик бет аскага (3–4 м) келип такалабыз, аскада аз гана кармагычтар бар жана ал тик жардын үстүндө асма абалында. Бул жерде илмек аркан менен сактануу болот.

Андан соң кыр орто кыйындыктагы бөлүгүнө өтөт (сактануу тепкичтер аркылуу) жана 40 метр бийиктиктеги дубалга алып чыгат, дубалдын ортосунда майда жарака бар. Дубалдын алдында тегиз жер бар, анда чатыр тиге аласыз. Дубалдан рюкзаксыз, илмек аркан менен сактануу аркылуу чыгасыңар:

• Алгачкы 20 м абдан кыйын жана тик, кишини ээрчитип чыгууга ылайыктуу кичине жерге алып чыгат.
• Андан ары дубал бир аз жайпактап, үстүндө асма аскалуу жерге алып барып такайт, мында 2–3 кишиге ылайыкташкан кичине жер бар, рюкзактарды ошол жерден тартып чыгарасыңар.

Бул дубалды негизги кыйындык жараткан бөлүгү деп эсептейбиз. Дубалдын кыйындыгы Аксай полковундагы Бокс чокусунун чокусуна чыгуучу жолдогу (4А кат. сл.) негизги кыйын бөлүгүнөн кем эмес. Андан ары 10 м бийиктиктеги дубал орто кыйындыктагы кырга алып чыгат. Кырдын бойлой — жандармга чейин барууда жандармды сол тараптан айланып өтүп, кууш шагылдуу текши жердин үстү менен шылып "тешик" аркылуу өтүүгө туура келет, "тешик" кулаган плиталардан пайда болгон.

Жандармдын жанында кыр жөнөкөй келип, чокуга алып чыгат. Чоку — аскалуу кичине жер. Жөнөкөй шагылдуу бет менен Дементьева жана Калининград чокуларынын ортосундагы эришке чейин түшөбүз, эриштен түндүккө карай жөнөкөй түшүү аркылуу агын сууга түшөбүз, агын суунун өзөнү менен 2–3 сааттан соң Чоң-Турасуу өзөнүнө чыгабыз.

Бивактан эришге чейинки чокуга чыгуу 8–10 саатты алат, маршрут аскалуу. Көтөрүлүү мезгилдин бүткүл убагында — күн шаартында, шамал күчтүү болбогон. Ошол эле мезгилде негизги кырка тоодо кардуу бороон болуп, массив толугу менен булуттар менен капталган.

Дубалдын төмөнкү, эң кыйын бөлүгү (негизги кыйын бөлүк)

Дубалдын жогорку бөлүгү (негизги кыйын бөлүк)

---

Кол койгондор

Стрикица Пейчук В.Л. Жердев Ю. Корольков Б. Берленд А.