Көтөрүлүүнүн классы: техникалык
Көтөрүлүү району: Заилийский кырка тоосу
Чоку, анын бийиктиги жана көтөрүлүү маршруту: «ТРУД» чокусу, 4650 м, Батыш дубалдын оң бөлүгү менен, биринчи жолу басып өтүү.
Маршруттун болжолдуу категориясы: 5Б
Маршруттун мүнөздөмөсү: бийиктиктердин айырмасы — 1180 м, орточо тиктиги — 55° градус, маршруттун жалпы узундугу — 1560 м, участкалардын узундугу:
- 3 кат. сл. — 415 м
- 4 кат. сл. — 580 м
- 5 кат. сл. — 540 м
- 6 кат. сл. — 25 м
Кагылган илмектердин саны:
- камсыздандыруу үчүн — 189
- ИТО түзүү үчүн — 10


аскалуу	— 176	— 10
муздуу	— 13	— 0
шлямбурдук	— 0	— 0

Колдонулган бекиткичтердин саны — 31
Жүрүү саатынын саны — 39,5 саат
Түнөөгө токтоолордун саны жана алардын мүнөздөмөсү — 3 (жаткан абалда)
Жетекчинин жана катышуучулардын АЖШ, алардын спорттук квалификациясы:
- Юн Виталий Михайлович — КМС
- Королев Сергей Александрович — КМС
- Николаев Владимир Николаевич — КМС
- Андрюшкевич Константин Иванович — КМС
Команданын машыктыруучусу — Окладников В.Е., СССРдин МС
Маршрутка чыгып жана кайтып келген датасы — 13 август 1982 ж. – 17 август 1982 ж.

Райондун карта-схемасы

Маршруттун сүрөттөлүшү

Ортоңку Талгар дарыясынын капчыгайы түштүгүнөн жана чыгышынан Заилийский Алатаунун башкы кырка тоосу менен курчалып, Шакалский мөңгүсүнүн цирки түзүлүп, бул райондо максималдуу бийиктиктерге жана мөңгүлөргө жетишет. Төрт кыска кырлар Шакалский мөңгүсүнүн беш камерасын түзөт.

Суровый ашуусун түндүктөн кырка тоо:

түндүк-чыгыш багытын алат
анын бийиктиги кескин өсөт
Актау муз пирамидасында 4754 м бийиктикке жетишет

Труд чокусу Заилийский Алатау кырка тоосунун аты жок кичине чыгышында жайгашкан. Ошо сыяктуу түндүк-батыш тараптагы чыгыш Крошка мөңгүсүнүн цирк менен Шакалский мөңгүсүн бөлөт.

Чокуга чейинки жол «Талгар» а/л жактан өйдө жакка Крошка мөңгүсүнө чейин. Мөңгүнө көтөрүлүп, сол жак тарабы менен жүрүп, 4012 чокусун дубалынын алды менен жүрүү керек. «Труд» дубалынан үч жүз метр алыстыкта, моренанын үстүндө бивуак үчүн орун бар.

R0–R1 участогу. Лавиналык шилеп агып өткөн 80 м узундуктагы 40° тиктенгилдиктен (муз) чоң аскалуу үч бурчтуктун сол тарабына, ал негизги дубалдан муздуу кулуар менен бөлүнөт (таштар кулап түшөт!).

R1–R2 участогу. Дубал менен өйдө жакка 30 м (монолит) бүлүнүк аскалуу дубалдын алдына чейин. Дубалдын алдында эки адамга ылайыктуу орун бар (таштар кулап түшөт!).

R2–R3 участогу. Орундан оң жакка, бузулган дубалдын алдындагы узундугу 20 м болгон текчи менен, ортосунда чуңкурлук бар, ички бурчка чейин.

R3–R4 участогу. Ички бурч менен (монолит) орточо 75° тик жана 35 м узундук менен кырга чейин. Алты илмек кагылды.

R4–R6 участогу. Кыр менен 50° тик жана 15 м узундук менен плитага чейин, анда аз сандаган тиректер бар, андан өйдө 20 м дубалдын алдына чейин.

R6–R8 участогу. Бузулган дубалдын тиктиги 55°, узундугу 25 м — узун кыр. Орточо кыйындыктагы аскалар.

Дата жана убакыт	Участоктордун белгилери	Орточо тиктик	Узундук	Рельефтин мүнөздөмөсү	Кыйындык	Маршруттун абалы	Аскалуу илмектер	Шлямбурдук илмектер	Муз илмектери	Аба ырайынын абалы	Эскертүүлөр
14.08.1982 г.
7:00	R0–R1	45°	80 м	кар, муз	3	кар, муз	—	—	2	жакшы
7:30 мин	R1–R2	70°	30 м	дубал	4	монолит	5	—	—	жакшы
10:00 мин	R2–R3	30°	20 м	текчилер	3	бузулган аскалар	1	—	—	жакшы
11:40 мин	R3–R4	75°	35 м	ички бурч	5	монолит	6	—	—	жакшы
13:00	R4–R5	50°	15 м	кыр	4	бузулган аскалар	1	—	—	жакшы
15:50 мин	R5–R6	70°	10 м	плита	5	монолит	2	—	—	канааттандырарлык
16:30 мин	R6–R7	55°	25 м	дубал	4	бузулган аскалар	3	—	—	начар
17:20 мин	R7–R8	40°	25 м	кыр	4	бузулган аскалар	1	—	—	начар	кар
18:00	R8–R9	75°	15 м	плита	5	монолит	3	—	—	начар	кар
19:10 мин	R9–R10	60°	35 м	дубал, текчилер	4	бузулган аскалар	4	—	—	начар	кар
20:00	R10–R11	25°	50 м	кыр	3	бузулган аскалар	—	—	—	начар	кар, түнөк
15.08.1982 г.
8:50 мин	R11–R12	75°	60 м	дубал	5	монолит	7	—	—	канааттандырарлык
9:20 мин	R12–R13	70°	20 м	дубал	5	бузулган аскалар	3	—	—	канааттандырарлык	муз агат
10:50 мин	R13–R14	75°	25 м	дубал	5	монолит	5	—	—	канааттандырарлык	муз агат
11:40 мин	R14–R15	75°	15 м	плита	5	монолит	3	—	—	начар
13:00	R15–R16	75°	45 м	камин	5	монолит	10	—	3	начар	муз агат
14:20 мин	R16–R17	75°	30 м	дубал	5	бузулган аскалар	5	—	—	начар	муз агат
15:50 мин	R17–R18	60°	10 м	дубал	4	бузулган аскалар	2	—	—	начар	кар, 1 кат. сл./ТУ
16:10 мин	R18–R19	50°	60 м	дубал, текчилер	4	бузулган аскалар	6	—	—	начар	муз
17:20 мин	R19–R20	40°	50 м	кыр	4	бузулган аскалар	4	—	—	начар
17:50 мин	R20–R21	50°	70 м	дубал	4	бузулган аскалар	10	—	—	начар	муз агат
18:20 мин	R21–R22	70°	10 м	ички бурч	5	бузулган аскалар	3	—	—	канааттандырарлык
19:00	R22–R23	60°	20 м	дубал, текчилер	4	монолит	4	—	—	канааттандырарлык
19:30 мин	R23–R24	40°	60 м	плиталар, текчилер	4	бузулган аскалар	6	—	—	канааттандырарлык	2 кат. сл./тур, түнөк
16.08.1982 г.
7:15 мин	R24–R25	—	20 м	кыр	3	бузулган аскалар	—	—	—	начар
8:00 мин	R25–R26	60°	50 м	кулуар	—	бузулган аскалар	—	—	—	начар
9:20 мин	R26–R27	45°	150 м	муз	3	муз	6	—	6	начар
10:40 мин	R27–R28	75°	30 м	дубал	5	монолит	6	—	—	начар	муз агат
11:50 мин	R28–R29	75°	20 м	дубал, текчилер	5	монолит	4	—	—	начар
12:30 мин	R29–R30	15°	20 м	текчи	3	монолит	2	—	—	начар
13:10 мин	R30–R31	70°	15 м	ички бурч	5	монолит	3	—	—	начар
14:00 мин	R31–R32	60°	15 м	дубал, текчилер	4	монолит	2	—	—	начар
14:40 мин	R32–R33	90°	25 м	дубал	6	монолит	16	—	—	начар	тепкичтер, негизги участок
16:50 мин	R33–R34	85°	20 м	дубал, камин	5	монолит	6	—	—	начар	кар, күн күркүрөө
17:40 мин	R34–R35	75°	25 м	дубал	5	монолит	8	—	—	начар	кар, күн күркүрөө
18:50 мин	R35–R36	75°	10 м	ички бурч	5	монолит	2	—	—	начар	кар
19:20 мин	R36–R37	30°	10 м	текчи	3	бузулган аскалар	2	—	—	начар	кар
19:50 мин	R37–R38	55°	35 м	кулуар	4	муз	2	—	2	начар
20:15 мин	R38–R39	30°	15 м	кыр, орун	3	бузулган аскалар	1	—	—	начар	3 кат. сл./тур, түнөк
17.08.1982 г.
8:00 мин	R39–R40	75°	50 м	дубал	5	монолит	7	—	—	начар
9:20 мин	R40–R41	65°	70 м	дубал, текчилер	4	монолит	6	—	—	начар
9:55 мин	R41–R42	55°	50 м	плита	5	монолит	6	—	—	начар	кар
10:20 мин	R42–R43	75°	50 м	дубал	5	монолит	6	—	—	канааттандырарлык
11:00 мин	R43–R44	45°	60 м	кыр	4	монолит	5	—	—	канааттандырарлык	чокудагы контроль тур

R8–R9 участогу. Монолиттүү плитада тиректер аз, төмөн жагында маятник жардамы менен ашып өтүү керек. Өрөлүү өтө татаал.

R9–R11 участогу. Оң жактагы текчилер менен 60 м өтүп, кырга жана тар тилке алдындагы кичине орун алуу. Тилкеге сол жактан кулап түшкөн таштар жана муз тийип кетиши мүмкүн.

R11–R12 участогу. Тик дубал. Таштар кулап түшөт! Каминге чыгуу. Жети илмек кагылды.

R12–R14 участогу. Оң жакка каминди кесип өтүп, кырга чыгуу керек. Аскалар бузулган жана муз каптап турат. Кырда эки адамга ылайыктуу ыңгайлуу орун бар, андан өйдө 3 метр бийиктиктеги тик дубал бар.

R14–R15 участогу. Андан соң дубал жана плитанын кыр менен каминди көздөй өтүү керек, ал муз менен капталган.

R15–R18 участогу. 50 м камин менен өйдө жакка көтөрүлүү, өрөлүү татаал. Оң жактагы дубалда кичине жантайыңкы текчи бар. Камсыздандыруу үчүн ыңгайсыз орун. Андан соң:

камин куушурат,
таянычтар менен өйдө жылуу,
сол жакты көздөй дубал менен кырга чыгуу керек.

Ыңгайлуу орун бар.

R18–R20 участогу. 1-чи контроль тур. Андан соң кыр менен 1-чи жандармды сол жактан текчилер жана кыска дубалдар менен 120 м аралыктан айланып өтүү.

R20–R24 участогу. Андан соң кырдан сол жакка 130 м аралыкта бузулган аскалар менен өтүү керек, алар муз каптап турат. Оң жактагы дубал менен кырга чыгуу керек. Андан соң кыр менен 2-чи жандармды оң жактан ички бурч жана текчилер менен айланып өтүү керек. Түнөккө токтоо.

Чоң аскалуу үч бурчтуктун чокусундагы түнөк.

R24–R25 участогу. Орундан негизги массивдин монолиттүү дубалына чейин узундугу 20 м келген бузулган аскалуу кыр жетет.

R25–R26 участогу. Андан соң кулуар менен ылдый карай дубалды бойлой жылуу керек. Таштар кулап түшөт!

R26–R27 участогу. Дубалды бойлой тик муз менен 150 м аралыкка жылуу керек. Эртең менен эрте өтүү сунушталат, анткени сол жактан дубалдан таштар кулап түшүшү мүмкүн.

R27–R29 участогу.

Дубал менен өйдө 30 м. Өрөлүү татаал.
Андан соң сол жакты көздөй дубал менен текчиге чейин 20 м аралыкка жылуу керек. Төрт адам чогула алат.

R29–R32 участогу. Текчини сол жакка траверс кылып 20 м аралыкка жылып, андан соң ички бурч менен өйдө 15 м аралыкка жылып, андан ары кыска дубалдар менен каминдин алдына чейин жетүү керек, ал муз каптап турат.

R32–R33 участогу. Каминдин оң тарабындагы дубал менен карниз аркылуу 25 м аралыкка өтүү керек. Бир адамга ылайыктуу кичине текчиге чыгуу керек. Тепкичтер. Эки эселенген аркан менен иштөө.

R33–R34 участогу. Сол жакты көздөй траверс жасап, камин аркылуу өтүү керек. Каминдин сол тарабындагы дубалга чыгуу керек. Өрөлүү өтө татаал.

R34–R35 участогу. Дубал менен каминдин өйдө жагына чейин — ички бурчка чейин чыгуу керек, ал эки адамга ылайыктуу. Бул жерден каминдин алдына коюлган рюкзактарды көтөрүү ыңгайлуу.

R35–R36 участогу. Оң жакты көздөй бурч менен текчиге чейин жылуу керек.

R36–R39 участогу. Оң жакты көздөй муздуу кулуарга 35 м аралыкка жылып, андан кыска кыр менен текчиге чейин чыгуу керек. Түнөк үчүн орун. 3-чү контроль тур.

R39–R40 участогу. Орундан сол жакты көздөй өйдө жакты монолиттүү дубал менен 50 м аралыкка жылуу керек.

R40–R42 участогу. Дубалдар жана текчилер менен жантайыңкы плиталарга чейин баруу керек, плиталар менен сол жакты көздөй 50 м аралыкка кичине текчилери бар дубалдын алдына чейин жылуу керек.

R42–R43 участогу. Дубал менен 50 м аралыкка кырга чейин чыгуу керек. Кыр менен плиталар аркылуу чокуга чыгуу керек.

Корженевской мөңгүсүнө жана Ортоңку Талгар капчыгайындагы Суровый ашуусуна түшүү керек.