Ущель классификациондук комиссиясынын заседаниенин протоколу

29 июль 1978 ж.

«Талгар» альплагерь

Тянь-Шань району боюнча СССР Спорткомитетинин ыйгарым укуктуу өкүлү Р.П. Строганов (28 июль 1978 ж. №6 токтому) тарабынан дайындалган Ущель классификациондук комиссиясынын курамы:

1. Запека В.Н. — улук инструктор, МС — комиссиянын төрагасы
2. Кельберг А.В. — улук инструктор, МС — комиссиянын мүчөсү
3. Варданов Э.Л. — улук инструктор, КМС — «—»
4. Ганялин В.А. — улук инструктор, КМС — «—»
5. Шабруков В.И. — инструктор, 1-спорт разряд — «—»

Комиссия «Талгар» альплагерь инструкторлорунун тобу тарабынан Спортивная чокусунун батыш кыры менен биринчи жолу өтүү жөнүндө материалдарды карады: а) маршрут барагы; б) чыгууну талдоо протоколу; в) маршрут боюнча отчёт.

Комиссия топ өткөн маршруттун логикалуу, татаалдыгы жана узатыгы, ошондой эле альпинисттик техниканын арсеналы боюнча 4А категориядагы татаалдыкка дал келээрин аныктады.

Спортивная чокусуна 16 июль 1978 ж. батыш кыр менен чыгуу бул маршруттун биринчи өтүүсү болуп эсептелет.

Классификациондук комиссиянын төрагасы

Комиссиянын мүчөлөрү:

16 ноябрь 1978 ж.: В. Ганялин, П. Аракчеев, А. Кузнецов, С. Синяков. 700 м, 20 м, 40°, 14:00, 2 ч, 11 ч.

Чыгуу районунун карта- схемасы. Чыгуу маршрутунун негизги мүнөздөмөлөрүнүн таблицасы

Маршруттун алдына киришүү жолдорунун баяны

Спортивная чокусу Заилийский Ала-Тау кырка тоосунун капталдагы кыска тармагында жайгашкан, Копр чокулары жана Ийинь-Тау чокулары туштарында батышты карай кеткен. Чоку «Талгар» лагерине жакын жайгашкан.

Лагерден чыгып Озерный мөңгүсүнүн жогору жагындагы окуу аскалар тарапка чыгып, чыгышты карай тик троп менен жүрүп отуруп, оң жактагы окуу аскаларды айланып өтүп Спортивная чокусунун түндүк-батыш капталынан агып түшкөн мөңгүнүн моренасына түшүү керек. Морена менен жүрүп олтуруп, анын ортосу менен мөңгүнүн тили тушуна баруу керек. Мында батыш кырда бир кыйла эле бийик кулуар көрүнөт, аны сол тарабынан дубалдардан агып түшкөн муз тактайлары каптап турат. Бул кулуардын өзгөчөлүгү анын музу менен шагыл таштардын кошулган жери менен суу агып өтөт.

Лагерден кулуардын түбүнө чейин баруучу жол 2 саат 30 минутту алат.

Маршрут таблицасына кыска баян

Кулуар менен өйдө көтөрүлүү:

• Башында шагыл таштардын ортосу менен, андан соң эриген кар үстүнөн, тайгак муз үстүнөн өтөт.
• Ортоңку бөлүгүндө — кулуарды муз үстүнөн кесип өтүп, кулуардын оң жагындагы (жүрүү тарапта) аскалуу жагына чыгыш керек, анткени сол тараптагы дубалдан таштар кулап турат.
• Кулуардын жогорку бөлүгү (R3–R4 участогу) — муз чети менен жүрүп, скала дубалдарына илгичтерди кагып алуу менен жүрүү керек.

R6–R7 участогунун аягындагы скала мунарасы сол тараптан тактайлар менен өтүп, аркан менен илип коюлган илгичтер менен камсыз кылынып, мунарадан артта тик ылдый түшүп, андан соң негизги техникалык кыйынчылыктар башталчу чуңкурга түшөт. Эки бийик аска жартастар тик тактайлар менен (R7–R8 участогу) кууш жантайыңкы тактайлар менен өтүп, кууш муз өткөөл аркылуу скалаларга чыгат. Бул жерде экинчи текшерүү пункту жайгашкан.

Өткөөлдүн үстүндө терс жактары бар бийик дубалдар илинип турат. Өткөөлдүн үстүндө аркан илмек илинип коюлган, аны менен жардамдашып сол тарапта кеткен кулуардын муз чети менен ылдый түшөт; оң тарапта 250–300 м бийиктикте тик жарлар кетет.

15 м түшкөндөн кийин керек:

• кулуардын тик музу менен чоң аскалуу кычырткасы бар жерге чейин траверс кылуу.

Бул жерде этият жана кылдат камсыздандыруу керек.

Андан ары:

• дубалды бойлой кууш ишенимсиз тактайлар менен өтүп, монолиттүү скалалар тушуна баруу (R9–R10 участогу)

Скала кычырткасынан 20 м аралыкта эки адам сыя турган жантайыңкы аянт бар, бул жерде ишенимдүү илгичтер менен камсыздандыруу уюштурууга болот.

Бул аянттан жогору, монолиттүү скалалар менен тике өйдө 20 м техникалык жактан кыйын өткөн жер (R10–R11 участогу) кырга чыгат.

Андан ары чокуга чейин жөнөкөй кыр менен баруу. Маршрут боюнча ылдый түшүү — 1-категориядагы татаалдык менен Копр мөңгүсүнө карай, Рахимов ночевкаларына түшүү.