Музтау (4556 м)

Тогузак мөңгүсүнөн түндүк кырды бойлой, 2А кат. сл. маршрут менен чыгуу (6-сүрөт).

Музтау чокусу Заилий Алатаунун негизги кырка тоосунун үстүндө жайгашкан. Андан чыгышты көздөй, чоң фирндик плато менен бөлүнүп, Советтик Казакстан чокусу, ал эми түштүк-батышты карай, дагы бир чоң фирндик плато менен бөлүнүп, Казак ССРинин 10 жылдыгы чокусу жайгашкан.

Тогузак мөңгүсүнүн акыркы моренасындагы баштапкы бивактан – анын сол бутагына жыгуу керек. Мөңгүнүн тили жана мөңгүнүн өзү тик эмес. Мөңгүнүн оң жана сол бутактарынын кошулган жеринде туурасынан кеткен жаракалар бар. Бул жерде байлануу жана Музтаудун түндүк кырынын этегине чейин баруу керек. Андан ары ушул кырды бойлой көтөрүлүү керек. Бивактан чокуга чейин 1,5–2 саат жол.

Мөңгүдөн ары жүрүүчү жол көрүнүп турат. Биринчи кырга чыкканда бир нече туура жаракалар жана абдан эле кең бергшрунд кездешет, алар кар көпүрөлөрү аркылуу оогондо болот. Бул жерде кылдат сактоо керек (!). Андан ары муздуу бет аркылуу, тиктиги 40° чейин. Сезондун башында мында кар болот. Экинчи аска тилкесине жакындаганда кар карнизи жолугат (акырын!). Экинчи аска тилкесинен үчүнчү аска тилкесине чейин сол тарапта, тик муз бет аркылуу чыгуу керек. Кээ бир жерлерде аккан муздар бар. Бул жерде тепкичтерди кокуп жасоо жана илмек аркылуу сактоо керек (2–3 муз илмек). Кийинки тик бетти да сол тараптан чыгуу керек.

Андан ары кырдын 200 мге чейинки бөлүгү келет. Бул жерде карниздер жолугат. Эң ташкамал жана кооптуу жер. Кое бир жерлердин тиктиги 50° чейин. Бул жерде тепкичтерди кокуу жана илмек аркылуу сактоо керек. Муздуу беттин үстүндөгү аска чыгып, андан кийин сактоого ыңгайлуу жерге чейин траверс жасап, карниздерди айланып өтүп, эгемендиктеги ташка жетүү керек. Эгемендиктен чокуга чейин дагы 20–30 м муздуу бет бар. Муздуу чокунун үстүндөгү чакан таш үймөктүн үстүндө тур орнотулган. Чыгып баштагандан тартып, чокуга чейинки жол 8–9 саатты түзөт (кайтуу жолго түшкөн жол менен).

Көтөрүлүүчүлөргө сунуштар

1. Катышуучулардын саны – 10 адамдан ашпоо керек.
2. Тогузак мөңгүсүнүн акыркы моренасындагы баштапкы бивак.
3. Баштапкы бивактан чыгып кетиш саат 4:00.
4. 4 адамдан турган топ үчүн жабдыктар: а) негизги аркан 2 × 30 м; б) керек болсо репшнур 8 м; в) муз илмектер 5 даана; г) балкалар 2 даана.