М. Ма­ме­то­ва чокусунун кт. боюнча кыр жону менен өтүүчү маршруттун сыпаттамасы

Маршруттун башталышына чейин Ма­ме­то­ва мөңгүсү менен, андан соң ушундай эле аталыштагы ашуу аркылуу Быр­джига мөңгүсүнө чейин жетүү керек, аны мөңгүнүн сол тарабындагы муз кулаган жерден кесип өтүү керек. Чокунун чыгыш кыр жонуна карлуу каптал менен 40–45° жантаюу аркылуу, андан соң кар менен капталган муз үстү менен чыгуу керек. Төмөнкү бөлүктө топ бир убакта жүрө алат, жогорураакта кошки тагынып, илмек аркан менен камсыздандыруу керек. Андан соң каптал жайылып, биринчи жарыкка алып барат, ал жарык сол жактан айланып өтөт.

Биринчи жарыктан 100 м аралыкта карлуу каптал менен көтөрүлүү улана берет (40° чейин). Кыр жонго жакындаганда тиктик даражасы көбөйөт. Бул участкадан карлуу кырдын кырынан 5–7 м сол жактан чыгуу сунушталат. Камсыздандыруу муздооч аркылуу. Акыркы метрлер жука кар катмары менен, кээ бир жерледе таза муз үстү менен өтөт (кошки, илмек аркан менен камсыздандыруу).

Кыр жондун аскасында текшерилген турар жай бар. Биринчи жандармга чейин жол оңой: карлуу кыр менен жүргөндө сол жакты кармаган оң (оң жактан карлуу карниздер салаңдап турат). Биринчи жандарм бекем аскалуу тектерден турат. Ага көтөрүлүү керек:

• башта аскага түз,
• андан соң сол жактан тегизделген жерлер менен айланып өтүү,
• андан ары кайрадан сол жакты беттеп чыгып.

Камсыздандыруу асканын урчуктары аркылуу. Жандармдан чыгуу кыр жондун женил аскаларына, экинчи жандармга алып барат, ал түз эле маңдай жактан алынат. Бул жерде шагыл таштардан сак болуу керек (эсинди жибербе!). Кыймыл карлы каптал менен улана берет, ал каптал учтуу кар кырга айланат, узундугу 15 м чейин. Камсыздандыруу муздооч менен. Оң жактан карлуу карниздер салаңдап турат. Жеңил аскаларды айланып өтүп, үчүнчү жандармга көтөрүлүү керек, ал маңдай жактан илмек аркан менен камсыздандыруу менен алынат. Бул жерде экинчи текшерилген турар жай бар. Жандармдан түшүү карлуу тарапкы кырга алып чыгат. Чокуга чыгуу женил аскалар менен аяктайт.

Түшүү Ан­ти­кай­нен чокусу аркылуу же Ма­ме­то­ва мөңгүсү менен. Көтөрүлүү 10–11 саатты алат. Чыгыш кыр жон менен биринчи жолу 1956-жылдын 22-августунда «Кок-Ба­стау» альпинисттик лагеринин тобу өткөн, топтун курамы:

• П. Бе­лень­кий
• Д. Ра­вич
• С. Со­грин М. Твер­до­хле­бо­вдун жетекчилиги астында.

Сунуштар

1. Катышуучулардын саны — 6–8 адам.
2. Алгачкы бивак — Аль­пе­нград.
3. Бивактан чыгыш саат 5:00.
4. 4 адамдык топко керек жабдыктар:

• негизги аркан — 2 × 30 м • аскалуу илмектер — 6 даана • муз илмектер — 3 даана • балкалар — 2 даана • ка­раби­ны — 4 даана

• негизги аркан — 2 × 30 м
• аскалуу илмектер — 6 даана
• муз илмектер — 3 даана.
• балкалар — 2 даана.
• ка­раби­ны — 4 даана.

Moun­tain.kz сайтынан алынды