Паспорт
I. Бийиктиги боюнча техникалык класс 2. Түштүк-Батыш Памир, Кишты-Джероб дарыясынын капчыгайы 3. Пик Московская Правда 6075 м, С-Ч дубунда оң жагынан (В. Солонникова) 4. 6Б кат. сл. 5. Бийиктиктердин ортосундагы айырма — 375 м. Техникалык жактан татаал бөлүгү — 270 м. Узундугу: муздуку — 170 м; аскалардыкы — 1100 м; кырдуу жери — 300 м; 5Б–6Б кат. сл. участкаларынын узундугу — 1000 м. Орточо тиктиги: муздуку — 50°; аскалуу дубал бөлүгүнүкү — 78°; жалпы орточо тиктиги — 75°; 6Б кат. сл. участкаларынын узундугу — 270 м. 6. Кагылган илгичтер:
| аскалуу | шлямбурлуу | закладкалар | муздуу |
|---|---|---|---|
| 67/II | 0+6/0+4 | 95/29 | 8/0 |
- Жүрүү сааты — 56, жүрүү күндөрү — 6.
- Түнөөк: 1, 2, 3 — кууш аска тактайлары (үчөө жатын каптында, экөө тактай үстүндө жабынчылардын астында); 4 — дубалдагы карлуу-мuzдуу тактайда, жарым-жартылай отуруп; 5 — бастиондун чокусунун жакшы аянтчасында.
- Жетекчи — Дубровских Владимир Викторович, КМС
Катышуучулар:
- Бажуков Григорий Николаевич, КМС
- Квашин Сергей Георгиевич, КМС
- Ситников Николай Николаевич, КМС
- Ягупов Сергей Николаевич, КМС
- Машыктыруучу — Яковлев Геннадий Семёнович, МС
- Маршрутка чыгышы 9 август 1983 ж.
Чокуга чыгуу — 14 август. Кайтуу — 14 август

| 5990 м | 29 | |
|---|---|---|
| 26 | ||
| 25 | ||
| 24 | ||
| 23 | ||
| 23 | ||
| 22. А | 86 | |
| 21 | ||
| 19 | ||
| 18 | ||
| 18 | ||
| 5450 м | 17 | |
| 46 | ||
| 15 | ||
| 14 | ||
| 13 | ||
| 250 м | 12 | |
| 41 | ||
| 10 | ||
| 6 | ||
| 5 | ||
| 3 | ||
| 3 |
№2 тартуу түйүнү. «Любитель» фотокамерасы. Тартуу убактысы 8 август 1983 ж. эртең мененки саат 9:00. Команданын маршруту, түнөөк. Сол жакта дубалдын профили. Команданын маршруту, түнөөк. Тартуу убактысы 7 август 1983 ж. 9:00. «Любитель» фотокамерасы, №2 тартуу түйүнү (4700).
Команданын тактикалык аракеттери
Маршруттун өтүү убактысын аныктоодо кыйынчылыктарга карабастан (биринчи жолу өткөндөр — 9 күн, ал эми Новосибирск шаарынын командасы — 11), маршрутту толугу менен изилдеп чыккандан кийин, катышуучулардын жакшы спорттук формасын жана ушул сыяктуу маршруттардан өтүү тажрыйбасын эске алуу менен маршрутту 5 түнөк менен өтүү чечими кабыл алынды. «Алдында» маршрут Новосибирск шаарынын командасынан өттү жана түнөөктөр үчүн көп убакыт талап кылынбайт деп эсептелип, команданын курамы 5 киши болуп аныкталды, бул үчүн жетиштүү эле болчу:
- алдыңкы байланышты дайыма алмаштырып туруу үчүн;
- кыймылдын керектүү темпин колдоо үчүн.
Тактикалык планда каралган:
- башкы участкалардан ИТО колдонуу менен тепкичтерде өтүү;
- бардык катышуучулардын кош жип менен иштөөсү;
- эки гамакты нормалдуу эс алууну уюштуруу үчүн колдонуу;
- галошторду мүмкүн болушунча колдонуу;
- маршрутту жүктөрдү тартып чыгарбастан өтүү;
- киши башына күнүнө 450 г эсебинде эки маал ысык тамактан ичүү.
Көзөмөл тобу команда менен бирге дайыма радиобайланышта болушу жана дүрбү менен визуалдуу байкоо жүргүзүүсү керек эле. Авариялык кырдаал болгон учурда топ эки кызыл түстөгү реактивдүү ракета менен камсыз болгон. Команданын дарыгер-хирургы Бажуков Г. аптекасында жетишсиздикке учураган адамга квалификациялуу медициналык жардам көрсөтүү үчүн керектүү нерселердин баары бар эле.
Дубал күн нурунан эртең менен эрте гана жарыктандырылгандыгына байланыштуу, маршрутта иш жүргүзүүнү саат 8ден кеч эмес баштап, 18:00–19:00дө аяктоо пландалган, анткени:
- түнөөктү уюштуруу ыңгайлуу болсун үчүн;
- мүмкүн болушунча кийинки күнү үчүн участкаларды алдын ала иштеп чыгуу үчүн.
Команданын маршруттагы тактикалык аракеттери маршрутка чыга электе пландалган тактикалык планга дал келди, гамактарды түнөөктө колдонуудан башка.

M 1:2000

M 1:2000

- 1 — Кошто чогуу жүрүү. Абалы — фирн.
- 2 — Бергшрунд — эркин чыгуу менен. Абалы — фирн жана муз.
- 3 — Кардуу-ледник беткейи 70 м, тиктиги 55°, кезектешип камсыздандыруу менен өтүү.
- 4 — Аскалуу дубалча. Өтө кыйынчылык туудурган жок.
- 5 — Чоң каминдин оң жагына траверс менен тактай.
- 6 — Камин нымдуу, жылма таштуу.
- 7 — Команда чогула турган тактай.
- 8 — Кең вертикалдык жаракалуу дубал. Чоң закладкалар жакшы жүрөт. Микрорельеф жакшы, галоштор жакшы кармайт. Суук. Дереу жылуу кийимдерди, мамык тондарды кийүүгө туура келди.
- 9 — Сол жактагы тактайда түнөөк. Бир нече кууш горизонталдык тактайлар бар. Үчөө палаткада, экөө өзүнчө тактайларда жатып укташты. Биринчи күнү муз үстүндө алдыда Ситников иштеди. Аскаларда Квашин, түнөөктөн жогору карай эки жип менен Ягупов — Ситников иштешти.
- 10 — Түнөөктөн оң жогору 60 м аска, рельефи жакшы.
- 11 — Вертикалдык жаракалуу жана тилкелүү дубал. Маршрут так аныкталган эмес. Оңго же солго 10 метрге жылууга болот. Перилалар 2–3 илгич менен бекитилет жана үстүңкүлөрү астыңкүлөрү менен. Команданын бардык мүчөлөрү 2 жип менен жүрүштү.
- 12 — Дубал түнөөк үчүн аянтчаларга солго карай жантайыңкы боло баштайт. Алгачкы үч түнөөк окшош — шапкалардын астында жайланышкан жана ар кайсы убакта учуп өтүүчү таштардан коргойт. Дагы 2 жип иштөлдү.
- 13 —
- 17 — 200 м узундукта тик дубалдар жана асмалуу жерлер. Аскалар 11 кат. сл. ИТО, тепкичтер колдонулат. 17-участоктун аягында:
- ниш сыяктуу тактай;
- андан солго 10–15 м бурчка чегинүү менен түнөөккө чыгышат.
Түнөөк алдындагы тактай кууш, жүктөрдү жип менен берип, жылып өтүүгө туура келди.
- 18 — Түнөөктөрдүн сол жагынан бурч менен жогору 60 м.
- 19 — Андан ары маршрут 55–60° чейин жайпай баштайт жана бастиондун чоң ички бурчу менен каминдер системасы аркылуу өтөт.
- 20 — Асмалуу татаал жип. Рельеф жакшы, закладкалар, швеллерлер жүрөт.
- 21 — Дубал оңго карай кеткен чоң ички бурчка өтөт. Кыймыл ички бурч менен.
- 22 — Ошол эле бурч акырындап асмалуу боло баштайт жана татаалданып кетет. ИТО, тепкичтерди колдонуу ушул участкадан өтүүгө жана карлуу-муздуу аралчага түнөөгө мүмкүндүк берди, ал аралча беш кишини жарым-жартылай отургузуп кое алаарлык гана эле. Бул жерге күн нуру такыр тийбейт. Суук. Ошол эле күнү үстүнө бир жип иштөлдү.
- 23 — Асмалуу бурч менен кыйын чыгуу, чоң закладкалар жакшы жүрөт. Ошол эле жерде оң жакта дубалда 4 шлямбур илгичтер бар. Андан жогору солго кичине тактайлар менен (кайрылып кетет) бастиондун кырына карай багытталат. Түнөөктөн 40-метрлик кесиндиде — эки шлямбур — перилалардын бекитилиш чекити.
- 24 — Кыр аркылуу карниздер жана ички бурч менен нишке чыгып (мурдагы топтун түнөөк жайгашкан жери, алар ушул эки жипке бүт күнү убакыт жумшашкан).
- 25–27 — Андан ары жогору солго маршрут бара-бара жайпай баштайт жана бастионго чыгуу кыйынчылык туудурбайт. Бастиондо түнөөк эң сонун. Күн тиет. Ошол эле күнү кырга чыгыш үчүн дагы эки жип илинди.
- 28 — Эртеси күнү 14:00дө чокуга чыгышты. Кыр узун жана майда тиш болгон: көтөрүлүштөр, чуңкурлар, жандармдар ж. б. Түштүк чокуга түшүп, андан ары 2А кат. сл. менен базалык лагерге кайтуу 5 ч.га созулду.

Фото №1
Маршруттун башталышы (R0–R10 участоктору). Тартуу убактысы 7 август 1983 ж. 9:30. «Любитель» фотокамерасы.

№4 Фото. №8 Участок. 9 август 1983 ж. 15:00.
№5 Фото. 1-Түнөөк. 10 август 1983 ж. 7:30.

№9 Фото
№23 Участок
13 август 1983 ж. 9:00.

№8 Фото. №19 Участок. 12 август 1983 ж. 10:30.

Комментарийлер
Комментарий калтыруу үчүн кириңиз