Чыгуу паспорту

I. Чыгуу классы — аскалуу.

II. Чыгуу району — Чыгыш Кавказ, Аскалуу кырка тоо, Армхи–Асса дарыяларынын суу бөлгүчү. ЧИАССР.

III. Чоку, анын бийиктиги, чыгуу маршруту — Гиреч Башкы, 3171,7 м, Түштүк дубалынын сол коктусу жана Батыш кыр аркылуу.

IV. Маршруттун мүнөздөмөсү:

а) маршруттагы бийиктиктердин айырмасы — 920 м б) маршруттун узундугу — 2970 м в) маршруттун орточо тиктиги — 35°

V. ИТО түзүү үчүн кагылган илмектер (страховка үчүн):

аскалуу — 4 даана, муздуу — жок, шлямбурдук — жок

VI. Маршрутта жүрүү сааттарынын саны:

чокуга чейин — 8 саат.

VII. Түнөгөн жерлердин саны жана мүнөздөмөсү: жок

VIII. Сунуш кылынган кыйынчылык категориясы — 1Б

IX. Жетекчинин Ф.И.О., катышуучулар жана алардын квалификациясы:

1. КОЗОРЕЗОВ А. Г. — 1-сп. разряд
2. СИДЕНКО Ф. Ф. — 1-сп. разряд
3. ЛУКОНЕНКО А. В. — КМС
4. КУРОЧКИН А. Г. — КМС

X. Команданын машыктыруучусу — КУРОЧКИН А. Г.

XI. Маршрутка чыккан жана негизги лагерге кайтып келген датасы:

а) маршрутка чыгуу — 1984-жылдын 30-сентябры.

б) чокуга чыгуу — 1984-жылдын 30-сентябры.

в) негизги лагерге кайтып келүү — 1984-жылдын 30-сентябры.

Сүрөт I. Гиреч Башкы чокусунун жалпы көрүнүшү

1. Гиреч Башкы, 3171,7 м, 5Б кат. сл./тр., аскалуу, Түштүк дубалынын борбору менен, биринчи жолу чыгуу — А. Курочкин, 1983-ж. (а/л «Уллутау» — III Кавказ чемпионаты, аскалуу класс, II оруну).
2. Гиреч Башкы, 3171,7 м, 5Б кат. сл./тр., аскалуу, Түштүк-Батыш дубал менен — В. Горин, 1983-ж. (а/л «Уллутау»).

Чыгуу районунун сүрөттөлүшү

Чыгуу объектиси — Гиреч массиви (Гайкамд) — 3171,7 м, Чыгыш Кавказда, Чечен-Ингушетиянын түштүк бөлүгүндө Аскалуу кырка тоодо, Түндүк-Осетин АССР менен чектеш жерде жайгашкан.

Гиреч массиви (Гиреч Башкы — 3171,7 м, Гиреч Борбордук — 3100 м, Гиреч Чыгыш — 3162 м) Скалистый кырка тоосунун (Цей–Лам) Терек жана Асса дарыяларынын капчыгайлары менен чектелген бөлүгүнүн борборунда жайгашкан.

Бул кырка тоодо төмөнкү чокулар жайгашкан:

• бардыгына белгилүү Столовая тоосу — 2993,3 м,
• Джарлам — 2867,9 м,
• Гиреч — 3171,7 м.

Гиреч Башкы чокусуна 5Б кат. сл. эки маршрут түзүлгөн:

1. Түштүк дубалынын борбору менен, биринчи жолу чыгуу — А. Курочкин, 1983-ж. (а/л «Уллутау» — III Кавказ чемпионаты, аскалуу класс, II оруну).
2. Түштүк-Батыш дубал менен — В. Горин, 1983-ж. (а/л «Уллутау»).

Аскер-Грузин жолунун 21 чакырымда Терек өзөнүнө сол куйма — Армхи дарыясы куюлат. Автожол санаторийге («Армхи») алып барат (12 км), бул жерге Орджоникидзе шаарынан каттамы автобустар жүрөт. Санаторийден Гули айылына чейин (12 км) попутка унаа менен жетүүгө болот, бирок ал өтө сейрек учурайт.

Гули айылынан жакшы жүк ташуучу жол менен 2050 м ашуунун алдына чейин барышат, андан ары чоң таштардын жанындагы булакка чейин — калдык тоо тектер. Булактын жанында — негизги лагерь. Гули айылынан негизги лагерге чейин 1,5–2 саатты алат.

Лагерден Гиреч массивинин дубалдарына чейин түндүк тарапта 1 саатты алат.

Аскалардын структурасы: чоң монолиттүү блоктор, чоң жарылуу-жарыктар менен бөлүнгөн. Майда жарылуулардын жана микрорельефтин көп саны жылмакай салбыраган плиталар менен кезектешип турат.

Аскалардын породасы: ташка айланган акиташ — жумшак доломит. Бардык массивде суу жок.

Гиреч Башкы (3171 м) чокусуна Түштүк дубалдын сол коктусу аркылуу чыгуунун сүрөттөлүшү

Булактын жанындагы бивактан 25° чөптүү жантайма боюнча жол 1 саат 30 мүнөткө чейин көтөрүлөт, оң жана сол тарапта чакан каньон.

Оң тараптагы каньонго 300 м траверс жасап, оң тарапта ачык көрүнгөн коктуга чейин барышат. Кууш кокту аркылуу шагылган жантайма менен 25–30° — 470 м биринчи аскалуу көтөрүлүү. «Тилик» таштар, байланышуу керек!

Коктудагы жөнөкөй талкаланган аскалар аркылуу 55–60° — 30 м коктунун кеңейген жерине чейин. Андан ары тик шагылган, терең кар жаап жаткан дубалдын алдына чейин 260 м. Солго 40 м айланып өтүп, кууш жарака аркылуу — оңго чыгып жантаймага чейин. Жантайма аркылуу 320 м, шагыл жана кар аралаш кыргактагы бийик аскалуу «жандармдардын» тикенектерине чейин. Сол тарапта кырды бойлоп, жантайма аркылуу оңго 210 м кыргака чыгышат. Ориентир — кырдын «жандармындагы» аска нишасы.

Жогору карай 300 м 30° карлуу кыр жантаймасы аркылуу аскалуу жандармга чейин; жандармды сол тараптан 30 м текче аркылуу айланып өтүшөт. Андан ары 50 м кар баскан кыргакка түшүп, жантайма аркылуу 35–40° талкаланган аска аркылуу, 150 м кар баскан кырды бойлоп өйдө, 60 м 30–40° орто шагыл аркылуу — эки жандармдын ортосундагы өтмөктөргө көтөрүлүшөт.

Оң тараптагы чоң жандармды «кызгылт» плиталары менен текче аркылуу 60 м айланып өтүшөт (страховка, перила, илмек!). Кар баскан кыргака 60 м чыгат.

Андан ары 25–40° жөнөкөй, талкаланган кыр аскалары аркылуу чоку алдындагы кырдын дубалдарына чейин. Дубалдын алдынан солго 5 м траверс жасап — жаракага чейин (страховка, илмек!). 80° жарака аркылуу 8 м жогору кыргака чейин. «Тилик» таштар! Курч аскалуу талкаланган кыр аркылуу 40 м жана андан ары 30° жөнөкөй аска аркылуу 20 м — чокуга чыгышат.

Бивактан чокуга чейин 7–8 саат.

Чокудан түшүү жол аркылуу 4 саат 30 мүнөт.

Маршруттун бөлүктөр боюнча таблицасы