121. Эркин Испания чокусу Батыш кыр аркылуу (3А категориялуу маршрут)

«Джантуган» альплагерден (4-8 кишилик топ) Адылсу капчыгайынын жолу менен өйдө. 300 м ден соң, жолдон оңго карай бурулуп, төмөн түшүп, убактылуу көпүрө аркылуу Кашкаташ мөңгүсүнүн агын суусун кечип өтүп, Адылсу дарыясына кошулган жеринен жогору. Көпүрөдөн ары жол бою таштуу жер, андан соң тик көтөрүлүп, Кашкаташ мөңгүсүнүн сол жээктеги моренасына чыгат. Андан ары морена кыр аркылуу жол менен жүрүп, аягындагы аянтчаларга келет. Бул жерден 150–200 м өйдө-солго «Кызыл» асканын алдындагы аянтчаларга чейин көтөрүлүүгө болот. Аянтчаларда баштапкы бивак. «Джантуган» альплагерден 3–4 саат.

Аянтчалардан:

• Мөңгү боюнча шагыл таштуу жана мореналуу жер менен өйдө
• Андан соң шагыл таштар бүткөн жерден мөңгүгө түшүү
• Мөңгүнүн сол тарабы менен өйдө (жабык жаракалар!)
• Уллукара чокусунун боорун айланып, мөңгүнүн муз кулаган жеринен сол тараптан айланып өтүү керек (Уллукара чокусунан таш жана муз кулашы мүмкүн!)
• Муз кулаган жерден соң карлуу бет менен оң жактагы Кашкаташ мөңгүсүнүн жогорку карлуу платосуна чыгуу
• Плато менен өйдө чыгып, Вольная Испания чокусунун сол тарабы жана Бждух чокусунун оң тарабы менен жайгашкан кырдын эң төмөнкү жери болгон ээрчеге (седловина) жакындайт

Кашкаташ мөңгүсүнүн жогорку карлуу платосунан:

• Тик карлуу жана муздуу бет менен көтөрүлүү, Вольная Испания чокусунун боорун кармап тик көтөрүлүү керек (Бждух чокусунун башынан кар көчкү жана муз кулашы мүмкүн!)
• Беттеги жаракалардан сол тараптан айланып өтүү керек
• Ээрчеге жакын жерде бүт карлуу-ледовый бетти кесип өткөн чоң жараканы — бергшрунд — кар көпүрөсү аркылуу же оң тараптан айланып өтүү керек
• Чоң жаракадан соң тик кар бет жана андан соң кичине муз-луу карлуу тик бет менен тар кар кыр — ээрчеге (карниз!) көтөрүлүү

«Кызыл» аска алдындагы аянтчалардан Кашкаташ мөңгүсүнүн сол жээк моренасына чейин 4–5 саат.

Ээрченин кырга чыккандан соң, солго бурулуп тар муз-луу карлуу кыр (карниздер!) аркылуу кичине аянтчага чейин көтөрүлүү. Аянтчадан тар кырдын оң жагындагы карлуу-муздуу бет менен (карниздер, сактоо керек!) ары жүрүү керек. «Лермонтов» жандармын сол тараптан тик муз- карлуу бет менен айланып өтүү керек (илимчелер аркылуу сактоо!). Жандармдан кийин тик кар баскан (карниздер!) аскалуу кыр менен төмөн түшүп, Кичи жандармга чейин баруу.

Кичи жандармды маңдайындагы орто кыйындыктагы аскалуу кыр аркылуу ашып өтүү керек. Жандармдан соң алгач жөнөкөй, андан соң орто кыйындыктагы кар баскан аскалуу кыр, андан соң жазы карлуу бет менен жүрүү керек. Андан ары анча билинбеген аскалуу жылаңач жана кайрадан карлуу бет менен жүрүп, чокунун алдындагы кырга чыгуу.

Көп кар баскан (карниздер!) жана жөнөкөй аскалар менен тик кыр аркылуу Эркин Испания чокусуна чейин көтөрүлүү.

Ээрчеден чокуга чейин — 3–4 саат. Ээрчеге чейин көтөрүлгөн жол менен түшүү — 2–4 саат, ээрчеде бивак менен. Маршруттун узактыгы — 3 күн.

4 кишиге атайын жабдуулар:

• негизги аркан — 2×30 м
• репшнур — 3 м
• аскалуу илимчелер — 5–6
• муздуу илимчелер — 4–5
• карабоо — 8
• балкалар — 2
• кошки — 4 түгөй
• чатыр — 1

Мүмкүн болгон бивактар — ээрчеде, кар кырларда, аянтчаларда жана чокуда. «Баксан өрөөнү», А.Ф. Наумов